Groene Kring verdedigt jonge boerentoets in Vlaams Parlement
Hoe zorgen we ervoor dat meer jonge mensen de stap zetten naar een toekomst in de land- en tuinbouw? Die vraag stond centraal tijdens een hoorzitting in de Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid van het Vlaams Parlement. Naar aanleiding van de conceptnota rond de jonge boerentoets kregen verschillende landbouworganisaties de kans om hun visie te delen. Namens Groene Kring trok voorzitter Justine Arkens naar Brussel om de uitdagingen van jonge landbouwers onder de aandacht te brengen. Ze benoemt in de actualiteitenpodcast Boer&Bondig de kosten en drempels voor jonge landbouwers die gestart willen geraken.
Volgens Justine is de nood hoog. De landbouwsector kampt al jaren met een vergrijzingsprobleem en een tekort aan opvolgers. “Slechts 14 procent van de bedrijfshoofden ouder dan vijftig jaar geeft aan vermoedelijk een opvolger te hebben. Dat is een bijzonder verontrustend cijfer. Tegelijk zien we dat steeds meer bedrijven verdwijnen. De meerderheid van de stoppers bereikt de pensioenleeftijd, maar ook bij jongere landbouwers zien we bedrijven afhaken.”
Ambitie genoeg, maar te veel onzekerheid
Dat jonge mensen geen interesse meer zouden hebben in landbouw, spreekt Justine ten stelligste tegen. Op het terrein ontmoet Groene Kring nog steeds veel jongeren met ondernemerszin en toekomstplannen. Toch botsen zij vaak op dezelfde obstakels. “Een gebrek aan ambitie is er absoluut niet. Wat jonge landbouwers vooral afschrikt, is de onzekerheid die vandaag in de sector heerst. Rechtszekerheid ontbreekt vaak. Daarnaast zijn toegang tot grond, financiering, complexe vergunningstrajecten en administratieve lasten belangrijke drempels.” Volgens Groene Kring zorgen die uitdagingen ervoor dat veel potentiële starters of overnemers hun plannen uitstellen of zelfs opbergen.
Jonge landbouwers hebben ambitie genoeg, maar verwachten een beleid dat hen ondersteunt in plaats van afremt.
NER-afroming blijft groot struikelblok
Een van de belangrijkste pijnpunten die Arkens tijdens de hoorzitting aankaartte, is de afroming van nutriënten-emissierechten (NER) bij een eerste installatie. Die rechten bepalen hoeveel dieren een landbouwbedrijf mag houden en zijn essentieel om de productie verder te zetten. “Wanneer er bij een overname een afroming van 25 procent plaatsvindt, verliest een bedrijf een deel van zijn productierechten. Om die verloren rechten te compenseren, moet een jonge landbouwer elders nieuwe NER’s aankopen. Dat brengt een aanzienlijke extra kost met zich mee, bovenop alle andere investeringen die al nodig zijn bij een bedrijfsovername.”
“Absurde gevolgen van de regelgeving”
Volgens Groene Kring wordt het probleem nog groter doordat de afroming niet alleen geldt bij klassieke overnames, maar ook in situaties waarin de bedrijfsvoering eigenlijk ongewijzigd blijft. Vooral bij familiale overdrachten ziet Groene Kring vandaag knelpunten. Zo kan een afroming plaatsvinden bij een overdracht tussen broer en zus, een wijziging van bestuurders binnen een vennootschap of een aanpassing van de vennootschapsstructuur. “Dat zijn situaties waarbij het landbouwbedrijf in wezen gewoon verdergezet wordt. Toch wordt daar vandaag dezelfde afroming toegepast. Dat zijn voor ons absurde gevolgen van de regelgeving die ondernemerschap afremmen in plaats van ondersteunen.” Groene Kring pleit daarom voor een terugkeer naar de regeling zoals die bestond vóór de recente aanpassingen binnen het stikstofbeleid. Volgens de organisatie moeten dergelijke familiale of administratieve wijzigingen opnieuw mogelijk worden zonder verlies van productierechten.
Je kan de volledige hoorzitting online bekijken:
Snellere investeringssteun nodig
Naast de NER-problematiek wees Justine ook op de lange wachttijden voor investeringssteun. Jonge landbouwers die investeren in nieuwe technieken of duurzame innovaties moeten vandaag soms jaren wachten op financiële ondersteuning. “De toegang tot financiering is al moeilijk genoeg. Bij een overname moeten jonge landbouwers gebouwen, machines, dieren en soms ook gronden financieren. Wanneer ze vervolgens investeren in nieuwe technieken en drie jaar moeten wachten op steun, zorgt dat voor extra druk op hun financiële situatie.”
Meer perspectief voor een nieuwe generatie
Mocht de Vlaamse regering volgens Groene Kring één maatregel prioritair moeten aanpakken, dan is de keuze duidelijk. “Als we echt meer jonge boeren willen aantrekken, moeten we beginnen met het afschaffen van de afroming van NER bij een eerste installatie. Vooral voor zij-instromers en nieuwe ondernemers vormt dat vandaag een zware drempel. Als we meer jonge mensen kansen willen geven in onze sector, moeten we die obstakels wegnemen.”
Wil je meer lezen over de aanvankelijke Jongeboerentoets?
Van 28 september tot 13 oktober 2026 trekt de Europese Herderstocht met schapen en herders door Vlaanderen naar Brussel. Een inspirerende tocht rond herderschap, graslanden en de verbinding tussen landbouw en natuur.
Vlaamse appelteelt staat voor klimaat- en marktuitdagingen, maar inzet op lokale afzet, promotie van fruit van bij ons en innovatie moet de sector weerbaarder en toekomstgericht maken.
Het project rond toekomstbestendige melkgeiten- en schapenhouderij bundelt veelbelovende pistes om stikstofemissies te verlagen: luchtwassers, rantsoenaanpassingen, micro-organismen,....
DVE-toeslagen voor melkvee en vleesvee, die de Universiteit Wageningen maandelijks berekent, stijgen terug en bereiken hun hoogste peil sinds eind 2024, net als de energieprijzen. Wat kunnen we verwachten?
