Federale overheid communiceert over beleid gewasbescherming in 2025

​In het afgelopen jaar 2025 werden er alleen nieuwe werkzame stoffen goedgekeurd die van natuurlijke oorsprong zijn, namelijk druivenpitextract, ijzer, lysaat van de bacteriedodende amoebe Willaertia magna, het granulovirus Betabaculovirus phoperculellae, de bacteriestammen Bacillus subtilis RTI477 en Bacillus velezensis RTI301, en de schimmelstam Pythium oligandrum B301. Voor deze laatste trad België op als rapporterende lidstaat in de EU.

De goedkeuringen voor volgende werkzame stoffen werden verlengd: milbemectine (Milbeknock), raapzaadolie, quinoline-8-ol (Beltanol) en lenacil (Venzar). Ook voor deze laatste trad België op als rapporterende lidstaat in de EU. De werkzame stof fenpyrazamine (Prolectus) werd verboden naar aanleiding van het niet verlengen van de werkzame stof op EU-vlak. Het gebruik is nog toegelaten tot en met 15 juli 2026. Ook voor de werkzame stof flufenacet (Andes, Aspect T, Dalupe, Gofor en Promess) werd gebruik verboden naar aanleiding van een niet verlenging van de werkzame stof op EU-niveau. Het gebruik is hier nog toegelaten tot 31 juli 2026. Wanneer een werkzame stof wordt verboden, kunnen er opgebruiktermijnen van maximaal anderhalf jaar voorzien worden voor de bestaande voorraden van gewasbeschermingsmiddelen die nog op de markt zijn. In 2025 vervielen de opgebruiktermijnen voor gewasbeschermingsmiddelen op basis van volgende werkzame stoffen die in het verleden werden verboden: tritosulfuron (Biathlon (Duo), Callam, Frisk, Piorun), metribuzin (Sencor e.a.), mepanipyrim (Frupica), dimethomorf (Paraat, Dimofor, Acrobat extra, e.a.).

Het gebeurt maar zelden dat stoffen die verboden werden terug op de markt worden toegelaten. Dit was het geval voor prosulfocarb (Defi e.a.), waarvoor begin 2025 sommige toelatingen opnieuw konden worden verleend na de schorsing in 2024, weliswaar met belangrijke bijkomende toepassingsvoorwaarden om impact op de gezondheid van de mens te beperken. Dit gaat dan over verplichtingen van 90% driftreductie, dosisverlaging, bijkomende voorwaarden voor wind-,en rijsnelheden, … Boerenbond vindt het belangrijk dat de erkenningsprocedures correct en objectief kunnen plaatsvinden, maar hecht er ook belang aan dat er steeds rekening gehouden wordt met de mogelijke toepassingstechnieken die op vandaag beschikbaar zijn.Niet alle handelsproducten op basis van prosulfocarb kregen opnieuw een toelating, controleer dus zeker of het product opnieuw toegelaten werd.

Dalend aantal aanvragen voor nieuwe toelatingen

In 2025 werd er ook een opvallende daling vastgesteld in het aantal nieuwe aanvragen tot toelatingen die werden ingediend op nationaal vlak. Om enigszins tegemoet te komen aan het dalende aantal beschikbare gewasbeschermingsmiddelen werden 35 noodtoelatingen verleend, en werden er ook 115 toelatingen uitgebreid met bijkomende teelten op aanvraag van de landbouwsector. Een noodtoelating is in de praktijk beter gekend als een 120-dagen regeling. Boerenbond stelt vast dat het steeds om producten gaat die ook Europees nog een erkenning hebben, daar waar in andere landen daar soms van afgeweken wordt. Als Boerenbond geven we ook syndicaal een signaal naar de bevoegde overheidsdiensten dat het kader toch van die aard moet zijn dat het nog mogelijk en betaalbaar moet blijven om nieuwe aanvragen te blijven indienen.

Aanscherpen bijzondere voorwaarden

De lijst van toegelaten driftreducerende middelen en materialen werd naar jaarlijkse gewoonte bijgewerkt, maar bovendien werd een algemene verplichting doorgevoerd om vanaf 2026 steeds minstens 75 % driftreductie toe te passen bij bespuitingen in open lucht. Het naleven van deze maatregel zal worden geverifieerd tijdens de verplichte controle van de spuittoestellen. Let op, in Vlaanderen is er strenger beleid gezien we in IPM werken met 90% driftreducerende maatregelen.

De opslagvoorwaarden voor gevaarlijke gassen en gasvormende producten werden aangescherpt. Het gebruik en de opslag van begassingsmiddelen vergt een speciale aandacht en kennis. Het is daarom dat deze middelen zijn voorbehouden voor houders van een specifieke fytolicentie en dat er specifieke opslag- en gebruiksvoorwaarden van toepassing zijn.

Eind 2025 werden de toelatingen voor captan (Captan, Merpan, e.a.) aangepast aan de beperkingen die in 2024 werden opgelegd om de goedkeuring op EU-vlak te kunnen verlengen. Het betreft strengere toepassingsvoorwaarden om de blootstelling van het leefmilieu voldoende te verminderen. Met duidelijke instructies kunnen gebruikers hiermee aan de slag in 2026.

Naast het hierboven vermelde prosulfocarb (Defi e.a.) bleken voorheen ook al bijkomende maatregelen nodig op nationaal vlak voor terbutylazine (Akris, Aspect T, Calaris, e.a.) bentazon (Basagran, Corum). Er zijn steeds strengere toepassingsvoorwaarden nodig om gewasbeschermingsmiddelen op de markt te kunnen houden, en alleen het naleven van deze voorwaarden kan een duurzaam gebruik mogelijk maken. Boerenbond roept zijn leden ook op om steeds de voorwaarden goed na te leven in functie van het behouden van cruciale gewasbeschermingsmiddelen.

Data publiek beschikbaar

In het kader van het federale “Open data”-project werden alle gegevens van de toelatingen van gewasbeschermingsmiddelen publiekelijk ter beschikking gesteld, zodat andere instanties deze kunnen gebruiken in het kader van hun doelstellingen. Alle niet-confidentiële gegevens van toegelaten gewasbeschermingsmiddelen zijn beschikbaar voor gebruik door derde partijen. Deze gegevens worden gedeeld in ruw formaat zodat ze vrij geïmplementeerd kunnen worden in applicaties. In de land- en tuinbouwsector worden deze data bijvoorbeeld gebruikt om teeltregistratiesystemen gebruiksvriendelijker te maken voor de gebruikers. Voor wie wil is deze data ook handmatig opzoekbaar en raadpleegbaar in de databank van fytoweb.