Broeierijsector is kloppend hart van pluimveeketen

​De broeierijsector neemt een sleutelpositie in binnen de pluimveehouderij. In de broeierijen worden broedeieren uitgebroed tot eendagskuikens, die daarna vertrekken naar braadkippenbedrijven en naar opfokbedrijven voor leghennen en vermeerderingsdieren. Daarmee leveren broeierijen niet alleen grote aantallen kuikens, maar vooral sterke en robuuste dieren. Hun werk vormt de basis voor een gezonde en efficiënte leg- en braadkippenhouderij.

Competitieve sector

​In België zijn zes erkende professionele broeierijen actief. Vier daarvan specialiseren zich volledig in de productie van leghennenkuikens, terwijl de overige twee zich richten op het braadkippensegment. Alle broeierijen zijn erkend door Belplume en werken dus volgens strikte hygiëne‑ en traceringsnormen.
Om een continue aanvoer van hoogkwalitatieve broedeieren te garanderen, werken broeierijen nauw samen met de vermeerderingssector. Die hechte verwevenheid heeft mee aan de basis gestaan van een broeierijsector die de voorbije decennia sterk is geprofessionaliseerd en vandaag wereldwijd aanzien geniet.

Die reputatie is niet alleen te danken aan de bedrijfsvoering op de broeierijen zelf, maar ook aan de sterke innovatieve drive binnen de sector. Een belangrijk voorbeeld daarvan is Petersime uit Zulte, wereldmarktleider in broedmachines. Naar schatting wordt wereldwijd een op de drie kuikens uitgebroed in een Petersime‑broedmachine.

Het bedrijf gebruikt onze broeierijen als testbank voor innovaties en dat maakt dan ook dat zij als eerste gebruik kunnen maken van de allernieuwste technologie. Daarnaast is de sector sterk familiaal georganiseerd. De blik is daarbij niet alleen op het binnenland gericht: verschillende bedrijven zijn via overnames van buitenlandse broeierijen ook internationaal actief. Onze broeierijen spelen bovendien een belangrijke rol als exporteur van broedeieren en eendagskuikens, zowel binnen de EU als naar derde landen. In 2024 werd ongeveer 320 miljoen broedeieren uitgevoerd. Binnen Europa gaan die vooral naar Nederland, Frankrijk, Polen, Roemenië en Griekenland. Buiten de Europese Unie zijn Libië, Irak, Ivoorkust, de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië de belangrijkste afnemers.

​Onze broeierijen spelen een belangrijke rol als exporteur van broedeieren en eendagskuikens.

Hoe ziet het broedproces eruit?

De broedeieren worden met geconditioneerde vrachtwagens opgehaald bij de vermeerderingsbedrijven en na aankomst in de broeierij onder hygiënische omstandigheden bewaard. Vooraleer het broedproces wordt opgestart worden de broedeieren ontsmet en in de broedlades gelegd. Daarna worden de broedlades in de voorbroedkast gelegd en gaat het broedproces van start. Na 18 dagen worden de broedeieren geschouwd, waarbij de onbevruchte eieren ertussenuit worden gehaald. De bevruchte eieren worden vervolgens overgebracht naar de uitkombakken, die in de uitkomkasten worden geplaatst. Daar, onder perfect gecontroleerde klimaatomstandigheden, komen de kuikens na ongeveer drie dagen uit het ei. Eens alle kuikens zijn uitgekomen krijgen ze de nodige vaccinaties toegediend en vertrekken ze richting de braadkippenbedrijven of opfokbedrijven, waar ze in de beste omstandigheden worden opgevangen.

Innovaties voor een goede opstart

Om de eendagskuikens een optimale start te geven en om hun weerbaarheid te versterken, moeten ze zo snel mogelijk toegang hebben tot water en voeder. Dat blijkt uit onderzoek, onder meer op het Proefbedrijf pluimveehouderij in Geel. Omdat er behoorlijk wat tijd kan zit tussen het uitkomen van het eerste en het laatste kuiken kan men er dus voordeel uit halen als de kuikens in de broeierij al worden bijgevoederd. Een andere innovatieve methode, die in België verder is verfijnd en inmiddels op grotere schaal wordt toegepast, houdt in dat 18‑daagse voorgebroede eieren rechtstreeks worden geleverd aan het braadkippenbedrijf. Daar komen de kuikens ter plaatse uit. Op die manier hebben de pasgeboren kuikens onmiddellijk toegang tot voer en water, wat hun start duidelijk ten goede komt.

Een andere innovatieve methode die bij ons verder is ontwikkeld en al op grotere schaal wordt ingezet, is dat 18-daagse voorgebroede broedeieren worden geleverd op het braadkippenbedrijf, die daar dan uitkippen. De geboren eendagskuikens hebben op deze manier onmiddellijk toegang tot voeder en water.

Wat brengt de toekomst?

​De consumptie van pluimveevlees en eieren blijft zowel in België als wereldwijd stijgen, en alle prognoses wijzen erop dat deze groei zich op korte termijn zal voortzetten. Tegelijk staat de sector voor stevige uitdagingen, zoals een volatiele markt, strengere dierenwelzijnsvereisten, dierziekten zoals vogelgriep en internationale handelsverstoringen. Ondanks die onzekerheden blijven onze broeierijen toekomstgericht investeren en innoveren. Belangrijk daarbij is wel dat hun klanten - de pluimveehouders - kunnen ondernemen binnen een duidelijk en stabiel regelgevend kader, zonder bijkomende administratieve lasten of goldplating. Alleen zo kan de sector zijn concurrentiekracht behouden en duurzaam verder groeien.