Toen de historische hoeve en de omliggende 48 hectare van het ‘Goet te Quabeke’, eigendom van het OCMW Gent, pachtvrij kwamen, lanceerde Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender (RLVAD) een Leaderproject om samen met partners de toekomst van de site te verkennen.
Onder begeleiding van participatiebureau Making Space werd een eerste verkenning opgezet. Gesprekken brachten kansen en knelpunten in kaart voor landbouw, natuur, erfgoed en landschap. Een gedragen toekomstvisie bleef na afloop van het project echter uit. Intussen worden de gronden via eenjarig gebruik ter beschikking gesteld van landbouwers, in afwachting van een definitieve invulling.
Omdat de vraagstukken rond Goet te Quabeke ook relevant bleken bij andere publieke gronden, ging het Regionaal Landschap in de verdiepingsfase in gesprek met gemeenten uit haar werkingsgebied. Daaruit bleek een duidelijke nood aan een sterker beleidskader voor publieke gronden én aan meer samenwerking op streekniveau.
Om deze bevindingen verder te onderbouwen, ging RLVAD een samenwerking aan met ILVO. Dat zorgde voor een wetenschappelijke analyse van publieke gronden op streekniveau, uitgevoerd in alle 14 gemeenten binnen het werkingsgebied.
Daaruit blijkt dat er in totaal 4.755 hectare in publieke eigendom is, waarvan bijna 2.000 hectare landbouwgrond. Tegelijk is het grondbezit sterk versnipperd: in de regio zijn 185 OCMW’s en publieke levensbeschouwelijke instellingen (kerkfabrieken) actief als eigenaar.
In de Vlaamse Ardennen zijn 1.409 landbouwbedrijven actief op publieke gronden. Voor 131 beroepsbedrijven is die afhankelijkheid groot: minstens 10% van hun areaal bestaat uit publieke grond. Gemiddeld gaat het zelfs om 21,1% van hun bedrijfsoppervlakte. Hun bedrijfsvoering is hier logischerwijze op afgestemd. Verlies of verkoop van deze gronden kan dan ook rechtstreeks wegen op hun toekomst en continuïteit.
De cijfers tonen aan dat publieke gronden erg belangrijk zijn voor de bedrijfsvoering van landbouwers, ook in de Vlaamse Ardennen. Pacht is en blijft voor Boerenbond de meest gewenste contractvorm (stabiele, langdurige en betaalbare contracten). Volgens het Pachtdecreet moet voortaan elk openbaar bestuur zelf de verpachtingsprocedure, de toewijzingscriteria en de pachtvoorwaarden bepalen (zie ook p. XX). Boerenbond heeft een praktische gids uitgewerkt over verpachting die lokale besturen kan helpen om deze zaken uit te werken.
Als er werk word gemaakt van een actief grondenbeleid is betrokkenheid van landbouwsector is cruciaal.
Vanuit onze organisatie hopen we dan ook dat publieke instellingen de waarde van publieke landbouwgrond erkennen en de bescherming ervan beleidsmatig verankeren. Als er toch beslist wordt om te verkopen, is het cruciaal dat landbouwgrond in landbouwhanden blijft. Dat kan bijvoorbeeld door in de verkoopvoorwaarden expliciet te voorzien dat de koper een actieve landbouwer is. Als er werk gemaakt wordt van een actief grondenbeleid, is de betrokkenheid van de landbouwsector daarbij cruciaal. Boerenbond roept daarom op om de landbouwraden, bedrijfsgilden en landbouworganisaties te betrekken bij het uitwerken van een grondbeleid.
De Kenniscarrousel Zwinstreek brengt praktijkgerichte landbouwkennis rechtstreeks naar het veld, met demo’s over bodem, precisielandbouw, teelten en gewasbescherming over de grens heen.
Bedrijfsgilden zetten sterk in op overleg, verbinding en lokale actie: van wildschade en mobiliteit tot Boerenbal en theater. Ontdek hoe zij landbouw en samenleving dichter bij elkaar brengen.
Van advocaat naar agro-ecologische melkveehouder: Veerle Vekeman bouwt met haar gezin aan Rural, waar Holsteins, English Longhorns en natuurherstel samen een toekomstgericht familiebedrijf vormen.
FrieslandCampina ontsnapte het eerste half jaar van 2026 niet aan de internationale markttendensen. De coöperatie kreeg te maken met een toegenomen melkstroom en een aarzelende vraag. Dat leidde tot een beduidend lager bedrijfsresultaat voor de eerste jaarhelft.
PVL test in een nieuwe onderzoeksstal vrijloopkraamhokken, slimme voedering en innovatieve ventilatie onder praktijkomstandigheden. Ontdek wat werkt voor minder emissies en meer dierenwelzijn.
PVL onderzoekt hoe genetica, voeding en slimme sensoren de ammoniakuitstoot in de varkenshouderij verder kunnen verlagen, met veelbelovende resultaten voor praktijk en klimaat.
