Menu

Terug naar Onderwerp >Mondiaal en Europees

Mondiaal en Europees Terug naar Onderwerp >


Met een wereldwijde jaarproductie van meer dan 130 miljoen ton, zijn tomaten goed voor 16% van het totale versegroentesegment en vormen ze meteen de grootste categorie. Sinds 2000 steeg het aandeel van tomaten met liefst 49% (zie figuur 3). De top 6 van de belangrijkste tomaten producerende landen bestaat uit China, de EU-18, India, de Verenigde Staten, Turkije en Egypte. Zij zijn samen goed voor meer dan 70% van de wereldproductie.

Met een jaarvolume van 16,6 miljoen ton heeft Europa 12,8% van de tomatenproductie in handen. Anders dan in de rest van de wereld, wordt het grootste deel van de productie in de EU verwerkt. Een kleiner deel is versproduct (6,8 miljoen ton). Zo komt in Italië slechts 18% van de tomaten op de versmarkt en in Spanje slechts 45%, de rest wordt verwerkt. Met een productie van 2,2 miljoen ton blijft Spanje koploper, voor Italië (1 miljoen ton) en Nederland (900.000 ton). In Nederland en België is nagenoeg alles bestemd voor de versmarkt. Frappant is dat het nettoverbruik in de EU de laatste tien jaar met 25% daalde.

Naar waar exporteren we onze verse tomaten? (in % van het exportvolume)

De Belgische tomatenteelt in moeilijkheden

Met een oppervlakte van ongeveer 500 ha is het Vlaamse tomatenareaal eerder klein in vergelijking met onze Europese buren. We behoren tot de kleinere spelers in Europa, maar anders dan onze buitenlandse collega’s telen wij bijzonder intensief. We telden in 2015 zo’n 250 telers, die circa 248 miljoen kg tomaten telen (53% losse tomaten, 47% trostomaten). Terwijl het areaal vleestomaten in 10 jaar tijd sterk daalde tot nog amper 60 ha, steeg dat van de specialties tot 106 ha, of een goede 20% van het totale areaal. Door de belichte teelt, die goed is voor 70 ha of 15% van de productie, wordt er het jaar rond geproduceerd. Meer dan 70% van de productie is bestemd voor de export, vooral naar onze buurlanden. Vóór het sluiten van de Russische grens ging ongeveer 8% naar Rusland (in 2013 nog goed voor 18.716.000 ton). Sinds de tweede helft van 2014 zien we een verschuiving naar de overige landen van de EU-15 (zie figuur 3).

Import Rusland

Rusland produceert zelf 2 miljoen ton tomaten. Omdat het land dus niet zelfvoorzienend is, importeert Rusland nog eens 800.000 ton. Dat is 3 keer de Belgische productie. In 2012 importeerde Rusland vooral uit Turkije, Oekraïne, China en Marokko. Slechts 2% was Belgisch product, 5% kwam uit Spanje en 6% uit Nederland (zie figuur 4). Door het sluiten van de grenzen voor Europese land- en tuinbouwproducten kwam de EU-productie bestemd voor Rusland op de Europese markt terecht en dat was nefast voor de prijzen.

Rampzalige prijsvorming

Het wegvallen van de Russische markt weegt enorm op de prijzen voor de tomaten. Enerzijds blijven er grotere hoeveelheden op de Europese markt, omdat ook de andere EU-landen niet meer kunnen exporteren naar Rusland. Anderzijds raken wij ons product – dat we normaal in mei en juni zouden afzetten in Rusland – moeilijk kwijt. Mei en juni waren voor België en Nederland belangrijke maanden voor de export naar Rusland. Vorig jaar was dit effect minder voelbaar, omdat er door slechtere weersomstandigheden in Spanje meer ruimte was voor afzet op de Europese markt. Hierdoor konden wij onze tomaten nog aan de man brengen. Omdat het Spaanse en Marokkaanse seizoen dit jaar langer duurde, traden wij met hen in concurrentie met . Daarenboven ondervindt Turkije moeilijkheden met Rusland, waardoor ze Oost-Europese markten opzoeken. Door het teveel aan tomaten op de Europese markt en het feit dat we niet konden exporteren naar Rusland, kelderden de tomatenprijzen. De losse tomaten zowel als de trostomaten en de specialties volgen dezelfde trend qua prijszetting.

 

 

 

Prijs voor losse en trostomaten in €/kg