Menu

Terug naar Onderwerpen >Alles over de Afrikaanse varkenspest

Alles over de Afrikaanse varkenspestTerug naar Onderwerpen >

Alle regio's

Update 17/12. Sinds het uitbreken van de Afrikaanse varkenspest op 13 september 2018 zijn er in het totaal 639 karkassen van everzwijnen (binnen en buiten de afgebakende gebieden) getest op Afrikaanse varkenspest. In de besmette zone zijn er tot op heden 588 kadavers gevonden. Daarvan zijn er 231 kadavers positief bevonden op Afrikaanse varkenspest. Dat zijn er 26 meer dan een week geleden. De voorbije weken nam het aantal positieve gevallen af, maar het koudere weer zorgt ervoor dat er meer everzwijnen bezwijken. Gelukkig blijven de besmettingen beperkt tot de besmette zone.

Versoepeling één-opééntransportregeling in de maak. Aangezien de Afrikaanse varkenspest zich beperkt tot de kernzone (besmette zone) en de situatie dus stabiel is, hebben we bij de bevoegde minister er meermaals op aangedrongen om de verplichte één-op-ééntransportregeling te versoepelen. Ook de brief vanwege het Agrofront (Boerenbond, ABS en FWA), BFA en de transportfederaties (Febetra en TLV) bracht geen zoden aan de dijk. Het ministerieel besluit was voorbereid, maar minister Ducarme vindt de toestand blijkbaar nog niet veilig genoeg, gezien er nog steeds nieuwe besmette kadavers worden gevonden. Bovendien wilde hij ook de zekerheid dat Europa de maatregel genegen is.

Uiteindelijk is mnister Ducarme nu akkoord om de vervoersbeperkingen gedeeltelijk op te heffen. Er wordt nu een ministerieel besluit opgemaakt dat het laden van varkens en zeugen op verschillende bedrijven voor afvoer naar het slachthuis terug mogelijk maakt. Het transport naar een ander varkensbedrijf blijft dus onderworpen aan de strike één-op-éénrelatie.

Het besluit zal eind deze week klaar zijn en via een spoedprocedure worden behandeld. De verwachting is dat de publicatie en de inwerkingtreding half januari 2019 zal volgen.

Update 11/12. Sinds het uitbreken van de Afrikaanse varkenspest op 13 september 2018 zijn er in het totaal 594 everzwijnen binnen en buiten de afgebakende gebieden onderzocht. 499 van de onderzochte kadavers zijn afkomstig uit het besmette gebied. 205 karkassen zijn positief bevonden voor Afrikaanse varkenspest. Het is goed nieuws dat alle besmette gevallen gelegen zijn in de kernzone. Bovendien neemt het aantal besmettingen blijkbaar ook af.

Intussen laat een versoepeling van de één-op-ééntransportregeling op zich wachten. De vraag ernaar werd al verschillende keren tevergeefs op tafel gelegd van de bevoegde minister. Het besluit daarvoor is klaar, maar de minister acht de toestand nog niet veilig genoeg om de maatregelen op te heffen.

Update 25/11. In samenspraak met Europa zijn de afgebakende gebieden voor de Afrikaanse varkenspest aangepast. Er werd een extra bewakingszone ingesteld, in het noorden van de bufferzone, waardoor de huidige bufferzone rondom de besmette zone nu volledig is omgeven door een bewakingszone.

De afgebakende gebieden zijn nu onderverdeeld in twee zones, zone 1 en zone2. Met deze aanpassing voldoet ons land volledig aan de Europese wetgeving in het kader van de zonering en de beschermingsmaatregelen tegen de Afrikaanse varkenspest, in functie van het geïdentificeerde risico. Zone 2 wordt beschouwd als een hoogrisicozone. Ze is opgedeeld in een kernzone, waar de besmette everzwijnen gevonden worden, en een bufferzone. Zone 1, waar het risico kleiner is, bestaat uit een versterkte observatiezone in het zuiden en een nieuwe bewakingszone in het noorden.

Binnen elke zone gelden specifieke maatregelen. In de kern- en bufferzone blijven de maatregelen zoals ze vandaag bekend zijn. Ook in de versterkte observatiezone blijven de maatregelen ongewijzigd. Doordat in deze 3 zones geen gedomesticeerde varkens meer aanwezig zijn, is er daar ook geen risico meer op insleep in de professionele sector. Er bevinden zich 16 varkenshouderijen in de nieuwe bewakingszone, waarbij een vleesvarkensbedrijf met meer dan 1000 varkens. Aangezien de situatie momenteel onder controle is, worden de gedomesticeerde varkens er niet preventief geruimd. Voor de varkens die er gehouden worden, is er wel een verbod op export naar andere lidstaten, behalve onder strikte voorwaarden. Voor (producten op basis van) varkensvlees van varkens uit deze zone zijn er geen specifieke wettelijke restricties voor het intracommunautair verkeer. Voor de exportmogelijkheden naar derde landen, buiten de EU, moet gekeken worden naar de voorwaarden die het betrokken land vastgelegd heeft.

Update 20/11. De sectorvakgroep Varkens heeft op 13 november een maatregelenpakket voor de sector uitgewerkt dat wordt voorgelegd aan de ketenpartners en de overheden.  De voorbije dagen werd een bezoek gebracht aan minister Schauvliege en Febev, de Federatie van het Belgische Vlees. De uitkomst van beide overleggen is zeer bemoedigend voor de varkenshouders. De komende dagen staan er nog bezoeken gepland aan de ketenpartners.

Update 1/11. Tönnies maakt sinds vorige week geen prijsverschil meer voor de varkens die het vanuit ons land haalt. Aangezien het aanbod aan varkens in Duitsland wat opdroogt is blijkt het slachterijconcern geïnteresseerd om meer levende varkens van bij ons aan te kopen. Een aantal varkenshouders zijn van plan om op het aanbod van Tönnies in te gaan, maar er zijn wel een paar hindernissen te nemen vooraleer de varkens op daadwerkelijk export kunnen gaan. Het kan wel enkele weken duren vooraleer het bedrijf hiervoor in orde is. De afgelopen dagen is druk overlegd om ervoor te zorgen dat de bedrijven snel in orde zijn met de voorschriften om levende varkens te exporteren naar Duitsland

Update 26/10. Woensdagavond 24 oktober vergaderden de landbouworganisaties, VPOV, de slachterijen en veevoederbedrijven over de economische gevolgen van de Afrikaanse varkenspest. De vergadering was samengeroepen door VPOV om na te gaan of er mechanismen gevonden kunnen worden om de verliezen te beperken en de markt te normaliseren. Er werden een aantal voorstellen geformuleerd, maar uit de discussie bleek dat iedereen zijn verlies becijfert en dat het niet eenvoudig is om de marktverstoring te pareren. Iedereen kijkt naar Europa en de vraag om tussen te komen in de economische schade ten gevolge van de marktontwrichting, is ook al formeel gesteld. De vergadering besefte echter dat dit in deze fase heel onwaarschijnlijk blijft.

Update 17/10. De federale regering heeft ongeveer 1 miljoen euro vrijgemaakt voor de bestrijding van de Afrikaanse varkenspest. Het gaat over middelen die vanuit het Sanitair Fonds Varkens, dat door de varkenshouders bij elkaar is gebracht, worden gebruikt voor de vergoeding van de geruimde dieren en de operationele kosten voor de ruimingen. Europa heeft eerder al laten weten dat het zal instaan voor een cofinanciering van 50%.

Intussen worden er nog steeds nieuwe everzwijnen gevonden die besmet zijn met Afrikaanse varkenspest. De gevonden besmette kadavers bevinden zich tot nu toe allemaal in de buurt van de andere gevallen. De teller staat momenteel op 96 besmette everzwijnen.

India heft embargo Belgisch varkensvlees op. Er kwam opnieuw goed nieuws van het exportfront. India heeft het embargo dat het had ingevoerd wegens de Afrikaanse varkenspest in ons land terug op. Vorige week ging Maleisië terug open voor ons varkensvlees en met India is daar nu een tweede exportbestemming bijgekomen. Het gaat vooralsnog niet over grote exportbestemmingen, maar het geeft aan dat de exportcel goed werk verricht. Hopelijk zullen er snel nog andere exportbestemmingen instemmen met het regionaliseringprincipe.

Afrikaanse varkenspest breidt uit in China. Het lijkt erop dat de Afrikaanse varkenspest in China zich steeds verder aan het uitbreiden is. De Chinese overheid heeft gemeld dat er nu een groot varkensbedrijf in de provincie Liaoning, ten noordoosten van de hoofdstad Peking besmet is met het virus. Er zijn op het bedrijf 20.000 varkens afgemaakt. Sinds eind vorige week is de Afrikaanse varkenspest ook opgedoken in de provincie Tianjin en daarmee zijn nu reeds 9 provincies getroffen. Officieuze bronnen geven aan dat China niet alle haarden meldt en dat de ziekte vermoedelijk al een groot aantal bedrijven heeft getroffen.

Update 11/10 (2). Het aantal gevallen van de Afrikaanse varkenspest bij everzwijnen in België blijft inmiddels oplopen. De teller van het aantal positieve gevallen staat tot nu toe op 75. De gevallen blijven gelukkig beperkt tot een cluster in de afgebakende bufferzone in de provincie Luxemburg. In het totaal zijn er 139 everzwijnenkadavers bemonsterd, waarvan 28 buiten de bufferzone. Van de 111 gevonden kadavers in de bufferzone zijn er in het totaal dus 75 besmet bevonden met het Afrikaanse varkenspestvirus. Er zouden naar schatting zo'n 4000 everzwijnen in de bufferzone leven.

Maleisië terug open voor Belgisch varkensvlees

De taskforce export werkt volop aan het heropenen van de exportbestemmingen. Daarbij wordt ingezet op het regionaliseringsprincipe en het feit dat de bufferzone is leeggehaald is daarbij een belangrijk gegeven. De voorbije dagen werd bekend dat, na druk diplomatiek overleg, Maleisië het regionaliseringsprincipe aanvaardt en zijn grenzen terug openstelt voor Belgisch varkensvlees. Maleisië is goed voor een jaarlijkse export van ongeveer 1500 ton aan varkensvlees. De hoop is dat nog andere exportlanden zullen volgen. Momenteel wordt ook overlegd met Zuid-Korea en de Filipijnen. Deze 2 landen samen waren vorig jaar goed voor een export van 15.000 ton varkensvlees.

Op het Europese vlak heeft het bezoek dat Boerenbond bracht aan Europees Commissaris Andriukaitis ertoe geleid dat Tsjechië afziet van de extra controles op Belgisch varkensvlees. Er is immers binnen de EU een afspraak dat vlees uit niet afgebakende gebieden vrij mag verhandelend worden.

Update 11/10 (1). Aangezien de uitbraak van de Afrikaanse varkenspest voor grote en langdurige schade zorgt binnen de Belgische varkenssector, stellen de drie leden van het Agrofront (Boerenbond, Algemeen Boerensyndicaat en de Fédération Wallonne de l’Agriculture) alsook de mengvoederfederatie BFA en FEBEV (de federatie van slachthuizen, uitsnijderijen en groothandels) zich burgerlijke partij in het dossier.

Update 4/10. Het voorbije weekend is gestart met het ruimen van de bufferzone. In deze zone zouden er geen gedomesticeerde varkens meer aanwezig mogen zijn.

Er zijn de afgelopen dagen ook negen nieuwe gevallen van Afrikaanse varkenspest bij everzwijnen bevestigd. In het totaal zijn er nu, sinds het begin van het ontdekken van het eerste geval van Afrikaanse varkenspest op Belgisch grondgebied, 29 gevallen gemeld. Bijna alle besmette kadavers werden in de buurt van de vorige gevallen gevonden. Feit is wel dat er de laatste dagen meer positieve everzwijnen gevonden zijn en dat de besmette zone zich wat uitbreidt.

In het totaal werden momenteel 69 kadavers van dode wilde everzwijnen gevonden (binnen en buiten het buffergebied) en geanalyseerd op de aanwezigheid van Afrikaanse varkenspest. Onderstaand kaartje van een paar dagen terug geeft dat goed aan. De groene driehoekjes zijn negatieve kadavers en de rode bolletjes de positieve kadavers.

Update 29/09. Sinds het begin van het ontdekken van het eerste geval van Afrikaanse varkenspest op het Belgische grondgebied zijn er ondertussen 20 gevallen gemeld. De voorbije dagen zijn er nog 5 besmette everzwijnen gevonden. Het is niet abnormaal dat er nog steeds nieuwe besmette everzwijnen worden gevonden. Hopelijk blijven deze allemaal gegroepeerd op een beperkte oppervlakte, zodat de 'pestzone' goed kan omschreven worden.

Update 26/09. Er zijn de voorbije twee dagen 6 nieuwe gevallen van Afrikaanse varkenspest bevestigd. Dat brengt het totale aantal op 15. De nieuwe gevallen bevinden zich en paar kilometer zuidwaarts, richting Virton. Er werd één besmet everzwijn gevonden op het militair domein. Het feit dat de besmette zone zich uitbreidt is geen goed nieuws, maar hopelijk kan de besmette zone binnen een paar weken toch worden omschreven.

Update 24/09. Minister Ducarme overweegt om de varkens in de bufferzone te laten ruimen. Het gaat om 4150 varkens in totaal, verspreid over 58 bedrijven.

Update 21/09. Vandaag werden 3 nieuwe gevallen van Afrikaanse varkenspest bevestigd door het FAVV. Deze nieuwe gevallen brengt het aantal besmette (en dood teruggevonden) everzwijnen op 9 sinds 13 september. Wat bemoedigend is, is dat de nieuwe gevallen ook in de buurt zijn gevonden van de vorige besmettingen. Er zijn verder in de bufferzone dode varkens gevonden, maar deze waren niet besmet door de Afrikaanse varkenspest. Dat wijst er op dat het virus wellicht in een beperkt gebied rondloopt.

Boerenbond was vandaag aanwezig op de 'taskforce export'. Op het overleg werd duidelijk dat de OIE-status vrij van Afrikaanse varkenspest voor wilde dieren pas na 12 maanden, na de laatste besmetting kan herwonnen worden. Voor wat de status van gedomesticeerde varkens betreft, is dat 3 maanden. Dat wil niet zeggen dat de exportbestemmingen dan terug open zijn. Er zijn landen die eisen dat er voor een langere periode geen besmetting meer mag zijn. Er zijn op dit moment 13 exportbestemmingen buiten de EU die geen varkensvlees meer willen importeren uit de Europese Unie. Het gaat niet enkel over varkensvlees, maar ook over het zogenaamde vierde kwartier dat nu nog moeilijker kan worden vermarkt.

Update 20/09. Een everzwijn dat op 16 september gevonden werd in de buurt van Etalle is positief getest op Afrikaanse varkenspest. Dat werd bekendgemaakt door het kabinet van Waals minister van Landbouw René Collin. Het dier werd gevonden niet ver van waar de vijf andere positieve gevallen werden gedetecteerd.

De stalen van acht andere everzwijnen in de beveiligde zone werden negatief bevonden. De gevallen in het arboretum de Virton, in Bellefontaine, de abdij van Orval, in Limes en in Ethe waren dus geen drager van het virus. Twee stalen zijn nog in tegenexpertise en vijf karkassen worden nog geanalyseerd.

Update 15/09. Het referentielaboratorium meldde opnieuw drie besmettingen. Het gaat om 3 kadavers, die enkele dagen geleden werden aangetroffen in de nabijheid van de eerdere besmettingen. Daarmee komt het totaal aantal besmettingen op 5 te staan.

Update 13/09. Het FAVV meldde dat het referentielaboratorium van Sciensano Afrikaanse varkenspest heeft bevestigd bij twee everzwijnen die werden gevonden in de gemeente Etalle, in de provincie Luxemburg, bij Aarlen.

In dit onderwerp bundelen we de informatie rond deze crisis.

>> Raadpleeg de website van het FAVV voor de meest recente info

In onderstaande video legt EFSA bevattelijk uit wat Afrikaanse varkenspest is en welke voorzorgen je kan nemen.