Een grondige evaluatie van het MAP-meetnet was voor Boerenbond één van de belangrijkste aandachtspunten tijdens de onderhandelingen over MAP 7. We vragen namelijk al geruime tijd om het meetnet kritisch onder de loep te nemen en na te gaan of de meetpunten en de gehanteerde methodologie nog steeds een correct beeld geven van de invloed van landbouw op de waterkwaliteit. Nu is die evaluatie eindelijk van start gegaan.
Na een uitgebreide periode van het uitschrijven van het bestek en de selectie van een consortium van onderzoekers, kon de studie in mei effectief van start gaan. De uitvoering gebeurt door een consortium van de Bodemkundige Dienst van België, KU Leuven en Sumaqua, tevens onder toeziend oog van een wetenschappelijk comité van onderzoekers én met korte opvolging vanuit het hele Opvolgingsorgaan MAP 7.
Waarom is deze studie zo belangrijk?
De resultaten van het MAP-meetnet spelen een belangrijke rol in de beoordeling van de waterkwaliteit en vormen mee de basis voor beleidsbeslissingen binnen het mestbeleid. Daarom is het essentieel dat de meetpunten representatief zijn, dat de afstroomgebieden correct afgebakend zijn en dat ook eventuele niet-agrarische invloeden op de gemeten waterkwaliteit voldoende in beeld worden gebracht. Daarnaast wordt nagegaan welke invloed niet-agrarische waterstromen kunnen hebben op de metingen en of de afbakening van de afstroomgebieden rond de MAP-meetpunten correct is. De studie zal dus onderzoeken of bepaalde meetpunten behouden, verplaatst of geschrapt moeten worden.
Intensief traject met beperkte doorlooptijd
De studie loopt slechts één jaar en kent daarom een bijzonder ambitieus tijdschema. De werkzaamheden zijn opgedeeld in verschillende deelopdrachten, die elkaar in snel tempo opvolgen. Eerst wordt een methodologie ontwikkeld, daarna wordt die toegepast op alle MAP-afstroomgebieden, gevolgd door terreinonderzoek en uiteindelijk een voorstel over het behoud, de verplaatsing of de schrapping van meetpunten.
Ook het opvolgingsorgaan MAP (OMAP) wordt tijdens het traject betrokken. Via OMAP worden toelichtingen gegeven en kunnen vragen en opmerkingen van de betrokken partners meegenomen worden in het verdere verloop van de studie.
Eerst methodologie testen op tien gebieden
Momenteel bevindt de studie zich in de eerste fase: de ontwikkeling van de methodologie. Die wordt uitgetest aan de hand van een tiental afstroomgebieden rond MAP-meetpunten. Op basis van deze praktijktoets wordt de methode verder verfijnd voordat ze op grotere schaal wordt toegepast.
Binnen deze fase wordt onder meer gekeken naar:
de afbakening van het afstroomgebied rond een MAP-meetpunt;
het aandeel landbouwgebruik binnen dat gebied;
het berekenen van waterdebieten;
mogelijke invloeden van niet-agrarische waterstromen zoals overstorten, huishoudelijke lozingen of andere bronnen;
signalen die kunnen wijzen op niet-agrarische vervuiling.
Inbreng van landbouwers is onmisbaar
Een belangrijk onderdeel van de studie is de stakeholderbevraging. De onderzoekers erkennen dat lokale kennis cruciaal is om een correct beeld te krijgen van de situatie op het terrein. Daarom zullen landbouwers, maar ook andere betrokkenen, uitgenodigd worden om informatie aan te leveren over hun gebied. Zo kan bijvoorbeeld kennis over niet-gekende lozingen, overstorten of andere lokale omstandigheden worden meegenomen in de analyse.
Voor Boerenbond is deze stap bijzonder belangrijk. Landbouwers kennen hun omgeving vaak beter dan wie ook en beschikken over waardevolle praktijkinformatie die niet altijd terug te vinden is in databanken of modellen. Net daarom hebben wij er steeds op aangedrongen dat terreinkennis een volwaardige plaats krijgt binnen deze evaluatie.
De eerste fase van deze bevraging gaat heel kortelings van start en feedback kan worden aangeleverd tot 21 juli. Een zeer krappe deadline dus! Wie beschikt over relevante informatie over een van de geselecteerde gebieden, doet er goed aan deze kans te grijpen. Daarbij is het de bedoeling dat landbouwers op een laagdrempelige manier zelf hun lokale kennis kunnen inbrengen. Het consortium voorziet hiervoor ondersteunende instructies en toelichtingen. Hoe dit in zijn werk zal gaan, lichten we graag toe in onze webinar.
Kans om het meetnet sterker te maken
De evaluatie van het MAP-meetnet biedt een unieke kans om objectief te onderzoeken of de huidige meetpunten en methodes nog steeds het juiste beeld geven van de waterkwaliteit en de verschillende invloeden daarop. Boerenbond heeft jarenlang aangedrongen op deze evaluatie en zal het proces dan ook nauwgezet opvolgen.
Wij roepen landbouwers op om actief deel te nemen aan de bevraging wanneer zij daarvoor worden uitgenodigd. Hoe meer praktijkkennis wordt ingebracht, hoe groter de kans op een gedragen en wetenschappelijk onderbouwd resultaat dat vertrouwen geniet bij alle betrokken partijen.
Proef in Gelinden toont hoe innovatieve groenbedekkers nitraat vasthouden en de bodemwaterhuishouding verbeteren, zelfs na een droge zomer, met duidelijke lessen voor Vlaamse landbouwers.
Limagrain toont op hun proefveld in Kluisbergen hoe bodemgezondheid, hybride tarwe, vernieuwd koolzaad en slimme groenbedekkers helpen om hogere inputkosten en strengere bemestingsnormen op te vangen.
Nieuwe inzichten van de Hooibeekhoeve over emissiereductie, stikstof, productief kruidenrijk grasland en bodemkwaliteit tonen praktische pistes voor een duurzamere veehouderij.
Boerenbond en Groene Kring benadrukken bij de bevoegde politici dat eerst de bestaande afspraken rond MAP7 moeten worden uitgevoerd en geëvalueerd. Die evaluatie laat op zich wachten en toch klinkt al de vraag naar bijkomende maatregelen. Dat is niet volgens afspraak.
Bijeenkomst voor landbouwers rond Puttebos (Leefdaal) over stijgende nitraatconcentraties, drinkwaterwinning en haalbare maatregelen voor betere waterkwaliteit.
BelFertil won een vernietiging van het Mestdecreet wegens een procedurefout, maar het kunstmestregister verdwijnt niet. Waarom het arrest vooral juridisch herstel vraagt en wat jij nu best doet.
