Geëxtrudeerd lijnzaad ook in lagere dosis methaanremmend

​In het Convenant Enterische Emissies is het verstrekken van lijnzaad en koolzaad in het rantsoen al enige tijd opgenomen als methaanemissiereducerende maatregel. Joni Van Mullem toonde in haar doctoraat aan dat er ook bij lagere, praktijkgerichtere doseringen sprake is van enige methaanreductie.

In het Convenant engageerde de sector (onderzoeksinstellingen, veevoederfabrikanten, landbouwersorganisaties en overheid) zich om de enterische methaanemissies bij melkvee tegen 2030 met 14% te verminderen ten opzichte van 2005.

Vrijwillige basis

De verschillende partners engageerden zich om maatregelen uit te werken die de methaanuitstoot via de penswerking bij rundvee kunnen verminderen. Melkveehouders kunnen zich op vrijwillige basis engageren om een van de maatregelen uit het Convenant toe te passen. Om dit in te passen is er ook een subsidieregeling als ecoregeling voorzien die (deels) in een vergoeding voor de kosten voorziet.

De efficiëntste en bekendste maatregel van de lijst is de toevoeging van 3-NOP in het voeder. Maar in totaal zijn er tien mogelijke maatregelen die de veehouder kan toepassen, met verschillende reductiepercentages.

Strenge voorwaarden

Eén van die maatregelen is het inpassen van geëxtrudeerd/geëxpandeerd lijnzaad in het rantsoen. Initieel was de maatregel van het toevoegen van vet door middel van lijnzaad verbonden aan zeer strikte randvoorwaarden. Zo mocht er maximaal sprake zijn van 35% graskuil en moest er minimum 45% maiskuil in het rantsoen zitten. “Deze randvoorwaarden waren er gekomen omdat vetten een minder goede werking blijken te hebben bij hoog vezelgehalte en beter werken in rantsoenen met meer zetmeel”, vertelt Joni Van Mullem. Later werden die strenge voorwaarden versoepeld. Ook was het toegewezen reductiepercentage gebaseerd op beperkte onderzoeken.

5% reductie

In haar doctoraatsonderzoek ging Joni in op het reducerend vermogen van geëxtrudeerd lijnzaad of lijnzaad gecombineerd met koolzaad in praktijkhoeveelheden. Dat wil zeggen, ook met rantsoenen met een groter aandeel graskuil in het rantsoen. Uit Joni’s onderzoek bleek dat 400 gram ruw vet per dag uit geëxtrudeerd lijnzaad voldoende is om de methaanuitstoot met 5% te reduceren, ongeacht het aandeel graskuil in het rantsoen.

De melkproductie bleef daarbij ongewijzigd. Om kosten te drukken, kan 44% procent van het lijnzaad vervangen worden door koolzaad. Deze combinatie levert met 11% zelfs een betere methaanreductie, zonder nadelig effect op de melkgift.

Interessante onderzoekspistes

Verder bleek dat het potentieel van kruiden en vlinderbloemigen voorlopig vrij beperkt maar hoopvol is om methaan te reduceren. Van bont kroonkruid werd weliswaar een reductie van 41% gevonden, maar de resultaten zijn te wisselend doorheen het seizoen en te afhankelijk van de groeiomstandigheden om conclusies te kunnen trekken.

Ze testte in het labo 45 planten, struiken en bomen die grazende koeien kunnen tegenkomen. Maar liefst 27 van die planten bleken effectief een matig tot sterk methaanreducerend effect te hebben, zelfs wanneer dat effect gecorrigeerd werd voor de lagere verteerbaarheid. Jonge twijgen van de tamme kastanje (Castanea sativa) tonen het meeste potentieel, met maar liefst 94% methaanreductie in het labo. “Door de lage verteerbaarheid van deze planten zijn de resultaten niet meteen toepasbaar in de praktijk, maar de laboproeven zijn veelbelovend voor biologische melkveehouders die weinig andere maatregelen hebben”, aldus Joni Van Mullem.