Toch nog een kink in de kabel voor het Mercosur handelsakkoord?

​Het veelbesproken handelsakkoord met de Mercosurlanden heeft zijn finale landing ingezet. Of komt er toch nog een kink in de kabel? Binnen het Europees Parlement groeit het besef over de oneerlijke concurrentie en ongelijke standaarden, die grote gevolgen zullen hebben voor boeren, milieu en consument. Ook Copa-Cogeca, de koepel van Europese landbouworganisaties, bracht vorige week een diverse groep belangengroepen samen om in de laatste fase nogmaals de nefaste gevolgen te duiden. De tijd dringt, want de finale stemming is voor eind deze maand.

​Een grote groep Europese Parlementsleden bundelt de krachten om alsnog een stok in de wielen te steken van het langverwachte handelsakkoord met de Latijns-Amerikaanse landen. Men wil eerst het Hof van Justitie laten beoordelen of het akkoord verenigbaar is met de Europese verdragen. Een mogelijk gevolg is een vertraging van de definitieve goedkeuring, die in principe eind deze maand gebeurt.

Oneerlijk en schadelijk

De pauzering van de ratificatie, de laatste fase in het proces van goedkeuring, is ook exact wat Copa-Cogeca vraagt. De Europese koepel bracht de belangrijkste sectoren die onder druk komen te staan samen om een sterk signaal te geven. Europese spreekbuizen van de rundvee-, gevogelte-, suiker-, mais- en ethanolsector brachten unisono dezelfde boodschap: het Mercosurakkoord zoals het nu voorligt is ronduit oneerlijk en schadelijk. Ook vanuit Europese vakbond- en milieuverenigingen klinken grote bezorgdheden.

Het akkoord dreigt de invoer van verschillende producten zonder invoerrechten mogelijk te maken, vaak geproduceerd onder aanzienlijk zwakkere standaarden dan die in de EU gelden. Dat is zuivere deloyale concurrentie voor de Europese boeren en het roept ook ernstige zorgen op over milieu en sociale dumping. De Latijns-Amerikaanse landen opereren zonder strikte waarborgen op het gebied van arbeidsnormen, ontbossing en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Ook de dierenwelzijnsnormen in Mercosur-landen liggen ver onder het niveau van de strenge EU-regels, er zijn sanitaire risico’s en in sommige landen is er een volledig gebrek aan traceerbaarheid. Ten slotte zijn er verhoogde risico’s op arbeidsuitbuiting en zelfs kinderarbeid door de zwakke arbeidsbescherming.

Meer waarborgen

De vrijwaringsclausules en drempelmechanismen bieden weinig tot geen effectieve bescherming voor Europese boeren. Onderzoeken naar marktverstoring zullen maanden duren, en dan is de marktschade al lang een structureel feit.

De economische druk en dalende prijzen voor EU-producenten zijn nu al zichtbaar: een derde van de EU-import van gevogelte komt uit Mercosur-landen, en de invoer van rundvlees, suiker, mais, honing en ethanol neemt toe. Dit ongelijke speelveld zal leiden tot banenverlies en de sluiting van boerderijen en fabrieken in Europa. Consumenten worden intussen bedrogen met minderwaardige producten.

Boerenbond steunt de vraag van Copa-Cogeca om de ratificatie van het akkoord te pauzeren totdat er fundamentele aanpassingen en voldoende waarborgen zijn. Er is nood aan een effectief, automatisch en tijdig beschermingskader gebaseerd op realistische drempels en marktontwikkelingen, maar dat is onvoldoende. Het strijden met gelijke wapens, en dus gelijke standaarden, moet de absolute basis zijn.