“We moeten uitpakken met al het lekkers dat Vlaanderen te bieden heeft”

Zo’n 220 streekproducten telt Vlaanderen. Lekkers dat zijn wortels heeft in ons land en kan rekenen op een zekere bekendheid en traditie binnen ons culinair erfgoed. Maar zo’n streekproduct word je niet zomaar. En net daarom moeten we extra trots zijn op onze culinaire tradities, weten ze bij het Vlaams centrum voor Agro- en Visserijmarketing, VLAM.

Jo Van Caenegem is projectverantwoordelijke streekproducten bij VLAM en dus perfect geplaatst om wat meer te vertellen over het hoe en waarom van Vlaamse streekproducten.

Waarom promoot VLAM lokale producten?

“We zijn in 2003 bij VLAM gestart met de sector bio-, hoeve- en streekproducten. Vooral bij land- en tuinbouwers met thuisverkoop leefde de vraag om bijzondere aandacht te geven aan hun producten, waar in de grotere VLAM-campagnes niet meteen plaats voor was. Ook Europa maakte middelen vrij om deze streekproducten te promoten.”

Wat is precies een streekproduct?

“Wij gaan daarbij terug naar de origine van het woord, waarbij we kijken naar het Franse ‘produits du terroir’. ‘Terroir’ letterlijk in het Nederlands vertalen kan niet. Het gaat namelijk over meer dan alleen de streek. Het is ook de bodem, het klimaat, de geschiedenis van een plek waar een bepaald voedingsproduct zijn origine heeft.”

Hoe kan ik mijn product als streekproduct laten erkennen?

“Er is een lastenboek dat je kan invullen waarmee je aantoont dat je aan de vijf criteria (zie kader) voldoet. Een commissie van specialisten komt dan samen om over jouw aanvraag te oordelen. Die bestaat uit een gevarieerde groep voedingsprofessionals, bijvoorbeeld bakkers, beenhouwers, brouwers, een culinaire journalist ... Deze groep geeft advies aan de sectorgroep binnen VLAM en die updatet dan de lijst met erkende streekproducten. Er zijn zo’n drie erkenningsrondes per jaar. Soms verdwijnt er wel ‘ns een product, bijvoorbeeld omdat een producent ermee stopt, dus het aantal fluctueert wel eens. Maar ongeveer 220 streekproducten zijn op dit moment erkend.”

Waarom is lokale voeding zo belangrijk voor Vlaanderen?

“Dat spreekt eigenlijk voor zich. Wij zijn al eeuwenlang een rijke streek. Onze steden en ons cultureel erfgoed hebben een groot historisch belang. In de middeleeuwen al was er hier een groot aandeel gegoede burgers. Mensen die centen op overschot hadden om te kunnen besteden aan de betere voeding. Combineer dat met het feit dat wij een enorme landbouwtraditie hebben, waardoor onze steden altijd voorzien konden worden van kwalitatieve producten, en dan weet je dat voeding een belangrijke rol speelt in ons cultureel erfgoed. De rol van lokale voeding is dus heel belangrijk.”

Mogen we trots zijn op onze lokale voeding?

“Zeker en vast! Wij bij VLAM wijzen de consument graag op het feit dat hij niet enkel exotische producten uit het buitenland fantastisch moet vinden, maar ook kan kiezen voor traditie bij lokale producten van bij ons. Wij hebben zoveel toffe dingen waarmee we kunnen uitpakken. Bier heeft het jarenlang moeten afleggen tegen Franse wijn, maar nu is het wel een van onze topproducten. En ook bijvoorbeeld speculoos is goed op weg om die status te krijgen. Wij hebben meer dan voldoende lokale producten waarop we trots moeten zijn.”

Wat kan nog beter?

“Wat we al twintig jaar lang proberen en wat nog altijd beter kan is de aandacht vergroten voor onze streekproducten binnen de ruime horeca. Iemand die in Vlaanderen met vakantie gaat en een lokaal speculoosje of peperkoek bij het ontbijt krijgt, die proeft de identiteit van de streek waar hij verblijft. Ik besef zeker en vast dat de horeca het niet makkelijk heeft om alle voedingstrends te volgen, maar het zou fantastisch zijn om te zien dat lokale tradities meer worden opgenomen op de menukaart. Met vakantie in het buitenland merk ik dat het daar wel kan. Dat moet bij ons ook mogelijk zijn. Wij moeten uitpakken met al het lekkers dat Vlaanderen te bieden heeft.”