Over kleine windmolens, lage melkprijzen en hoge voerstoepen

Het veeteeltgedeelte op Agribex was door de afwezigheid van dieren enigszins onthoofd. Maar dat nam niet weg dat de beurs een een mooi forum vormde voor opvallende nieuwigheden en boeiende gespreksonderwerpen.

​Pac Cool Eco BATT

Mensen die op zoek waren naar een batterij kwamen aan hun trekken op Agribex, maar ook ijswater kan gebruikt worden als energieopslag. Pac Cool toonde op Agribex de Eco-BATT. Pac Cool maakt koel- en verwarmingsoplossingen voor de landbouw en voedingsindustrie. Het concept van de Eco-BATT is dat van de ijsbank, waarbij zonne- of windenergie kan gebruikt worden om ijs mee te maken, waar dan later de melk mee kan gekoeld worden. “Op deze manier kan je zeker 25 jaar je melk koelen met behulp van zonne-energie”, aldus Geert Romelaere van Rommelaere nv, dealer van Pac Cool. Door met verschillende kleinere koelgroepen te werken, kan er ook modulair ingespeeld worden op de beschikbare hoeveelheid zonne-energie. IJskoeling kan op die manier ingezet worden als alternatief voor een batterij, wat zeker interessant is voor melkveehouders die conventioneel – zonder robots – melken.

Kleine windmolens

Twee aanbieders van kleine windmolens tekenden present op Agribex. Lowlands Energy uit Diksmuide is twee jaar actief op de Belgische markt. Yannick Van Laethem koos voor een Deens ontwerp van windmolen, bestaande uit twee wieken met een piekvermogen van 13 kW en een ashoogte van 15 meter. Lowlands Energy zegt al zo’n elf dergelijke windmolens in Vlaanderen geïnstalleerd te hebben, en volgend jaar zouden er daar nog eens een tiental bijkomen. Omdat de wind niet overal in Vlaanderen even hard waait, focust het bedrijf zich vooral op Oost- en West-Vlaanderen. Opbrengsten van 27.000 kwh per jaar moeten mogelijk zijn. De terugverdientijd ligt volgens Van Laethem op zes tot zeven jaar, daarbij ook rekening houdend met het jaarlijks onderhoudscontract.

Het Nederlandse EAZ is failliet, maar de technologie leeft verder. Het eveneens Nederlandse Ecoways nam de activiteiten van EAZ over. Ecoways was niet gebonden door het failliete EAZ en diens afgesloten (en soms op voorhand afgekochte) onderhoudscontracten van bijvoorbeeld tien jaar. Het nieuwe Ecoways-voorstel werd niet door iedereen met een geïnstalleerd exemplaar goed ontvangen. “Voor Ecoways was het ook een sprong in het onbekende”, vertelt Hein Vandevyvere van Ecoways. “We hebben in het begin misschien niet gepast gereageerd. Nu er meer zicht is op de zaak zullen we de EAZ-eigenaars in Vlaanderen een vernieuwd, verlaagd onderhoudscontract aanbieden. In Belgie draaien er zo’n 160 EAZ/Ecoways kleine windmolens. Over heel Europa (met nadruk op Nederland en Duitsland) draaien er bijna 1000.

Biolectric

Biolectric kreeg onlangs nog opnieuw Boerenbond-innovatiesteun voor de pocketvergister met nageschakelde stisktofstripper. De alleenstaande pocketvergister blijft natuurlijk het praktijkrijpe paradepaardje van het bedrijf uit Temse. Hoewel de pocketvergisters in het buitenland zoals het Verenigd Koninkrijk en Polen nog gretig aftrek vinden, is dat in Vlaanderen veel minder evident, vertelt Jules Dobbels van Biolectric. “We hebben dit jaar misschien vijf pocketvergisters in Vlaanderen geïnstalleerd, maar we hebben nog 90 tot 100 engagementsverklaringen op de plank liggen, waar de vergunning het probleem is”, aldus Dobbels. Nieuwe ontwikkeling bij Biolectric is dat het bedrijf werkt aan een oplossing om methaangas tijdelijk doorheen de dag in de koepel op te slaan. Op die manier kan er elektriciteit opgewerkt worden als de energiebehoefte op het bedrijf groot is, of wanneer de elektriciteitstarieven voor injectie op het net het hoogste zijn.

A-ware

Naar melkophalers was het met een vergrootglas zoeken op Agribex. Enkel A-ware tekende present. “Voor ons is het een ontmoetingsmoment met bestaande en nieuwe leveranciers”, legde manager melkzaken bij A-ware Koen Goethals uit. De melkprijs is vanzelfsprekend het gespreksonderwerp nummer één. Die melkprijs was volgens Goethals het gevolg van een aantal factoren: “Zo’n snelle daling van de melkprijzen heb ik de laatste 25 jaar niet gezien. Het is de samenloop van een aantal factoren. Goede kuilen zorgen voor meer melk met hoge gehaltes. De grondstoffen zijn ook vrij goedkoop en de dollar staat zwak”, zo zocht hij een verklaring.

Ondanks de overal dalende melkprijzen is A-ware nog op zoek naar nieuwe leveranciers. Het ene sluit het andere niet uit, meent Goethals. “Iedereen kijkt naar de buurman om minder te melken, om zo het aanbod te doen zakken en de prijs te doen stijgen, maar zo werkt de markt nu eenmaal niet. Een aantal melkveehouders is als antwoord op de dalende prijzen zelfs nog harder gaan melken”, stelde hij vast. A-ware heeft nooit met quota gewerkt en wil dat in de toekomst evenmin doen. “Wij gaan niet vertellen wat een melkveehouder op zijn bedrijf moet doen. De vraag naar zuivel zit structureel goed, al weet niemand wat de melkprijs over pakweg een jaar gaat doen. Wij denken niet in jaren maar in generaties. Onder meer daarom brengen we met onze Dairy Academy melkveehouders samen om kennis te delen en de melkveehouders bij te staan in hun management.” A-ware is in ons land via overnames van bestaande capaciteit sterk gegroeid. In oktober sloot het de deuren van Olympia in Herne. Ondanks deze sluiting wil A-ware ook bijkomend investeren in productiecapaciteit, onder andere in de productie van dagverse zuivelproducten op de sites van het overgenomen ‘The Dairy Food Group’ (Limelco).

CowToilet komt er aan

Blije gezichten ook bij het Nederlandse Hanskamp, waar de opname van het koeientoilet (CowToilet) op de AER-lijst van ammoniakemissiereducerende maatregelen en technieken verwacht wordt tegen het einde van het eerste kwartaal 2026 (maart). De techniek is al behandeld door zowel het Wetenschappelijk Comité (WeComV) als het Administratief Team en passeerde ook al de minister. Na het doorlopen van de Europese TRIS-procedure, zou de vermelding op de lijst nu echt dichtbij zijn. Bij het CowToilet wordt de koe in een krachtvoerbox achteraan fysiek gestimuleerd om te urineren. Die urine wordt vervolgens afgezogen en apart opgeslaan. Hanskamp voorziet één box per 25 koeien en met een richtprijs van 25.000 euro per box kan het bedrag toch nog snel oplopen. De ammoniakemissie zou echter 35% naar beneden gehaald kunnen worden, wat ook opties biedt richting 2030. Jochem Tolkamp van Hanskamp kreeg op de Agribex-stand wel geïnteresseerde boeren over de vloer, maar gaf toe dat de techniek nog te weinig bekend is bij de melkveehouders. Mogelijk brengt een notering op de AER-lijst daar verandering in.

Lely

Wel officieel op de PAS-lijst en veelvuldig besproken is de Lely Sphere. Lely heeft specifiek voor de Sphere een vertegenwoordiger aangeworven voor Vlaanderen. Het bedrijf heeft als doel gesteld om in 2026 een tiental Spheres draaiend te hebben op Vlaamse melkveebedrijven. Op dit moment bevindt zich nog maar één werkende installatie in Vlaanderen, in Watou bij Geert Vandenbussche. Er is ook interesse bij andere boeren, maar bij Lely viel te horen dat VLIF- en vergunningsperikelen zorgen voor vrij lange trajecten tot installatie.
Waar er wel al veel van rondjes draaien zijn de mestrobotten (Discovery). Lely spreekt van nog altijd een grote drukte, met een wachttijd van zo’n drie maanden. De meeste Discovery’s worden meteen voorzien van een watersproeier, maar dan wel in eerste instantie om versmering van de stalroosters te voorkomen. Niet zozeer om extra emissies te verlagen. Vragen die Lely krijgt gaan vooral over capaciteit en inpasbaarheid in de stal. Het voordeel van de Lely is dat deze met een schuifbreedte van 90 cm wendbaar is, ook voor oudere stallen met smallere roostergangen.

Mestrobotten en voerstoepen

Dat een mestrobot niet zomaar ‘Plug and Play’ is, bevestigt ook Frederick Audenaert van Fullwood JOZ. De mestrobot JOZ-Tech heeft uitvoeringen met schuifbreedtes van 1,20 tot 1,85 meter. Naar capaciteit is breder beter, maar dat heeft dus ook een keerzijde. “De draaicirkel bedraagt 60 cm meer dan de schuifbreedte. Voor recente stallen is dat geen probleem, maar voor een minderheid van oudere stallen is die draaicirkel soms een probleem. Ook ongelijk liggende roosters of stalinfrastructuur zoals drinkbakken kunnen soms voorafgaande ingrepen vragen. Daarom dat de installatie van een mestrobot altijd een voorafgaand bezoek vraagt. Stallen moeten ook voorzien zijn van een goede internetverbinding om te kunnen loggen”, geeft Audenaert een aantal aandachtspunten mee.

Niet alleen te smalle roostergangen zorgen soms voor hoofdbrekens maar ook te brede. “Jarenlang heeft men brede gangpaden gestimuleerd voor vlot koeverkeer en het comfort van ranglage dieren. Vandaag zit je met de maximaal met mest besmeurde oppervlakte van 5,5 m2 per dierplaats als voorwaarde bij PAS-vloersystemen. Dat doet sommige boeren kiezen voor het installeren van een voerstoep voor het voederhek. Die mag niet te hoog zijn, zodat het de koeien niet hindert in het comfortabel eten. Maar die mag evenmin te laag zijn, anders rijdt de mestrobot erover”, legt Frederick Audenaert uit. Fullwood JOZ schuift een minimale voerstoephoogte van zeven centimeter naar voor, Lely tien centimeter. De grootste twijfel zit bij melkveehouders volgens Audenaert bij het regelgevende aspect. “Boeren willen zeker het juiste doen, maar er waait voortdurend onzekerheid over de sector. Ze stellen zich de vraag of de technieken die vandaag de juiste blijken, dat morgen ook nog zullen zijn. Er wordt voortdurend aan de cijfers gemorreld.”

Taakkaarten met drones

Croptic is een jong bedrijf uit het Gentse, gespecialiseerd in het verwerken van data tot taakkaarten. Die data komt uit een RGB-camera gemonteerd op een drone met RTK-gps. Op die manier kan de boer bijvoorbeeld plekspecifiek onkruid bestrijden of het gewas bemesten. De dronebeelden kunnen gemaakt worden door een piloot, of je kan dit ook zelf doen. Een dergelijke drone kost om en bij de 4000 euro, op het eerste zicht vrij prijzig voor een kleine drone. “Het lijkt niet weinig voor een drone, maar het is maar een fractie van een geavanceerde veldspuit”, vertelt Lander Pauwels Malangier van Croptic. “En die drone zorgt er wel voor dat die dure veldspuit efficiënter en goedkoper kan werken.” Ook werkt het bedrijf aan het detecteren van ziekte-aantasting via de dronebeelden. Croptic verwerkt dronebeelden tot taakkaarten aan een tarief tussen de 20 en 35 euro/ha. Wie zelf geen drone wil aanschaffen kan dit ook laten doen door een piloot aan 20 euro/ha.

InsightScale

Tijdens de beurs kreeg maar één innovatie een gouden medaille, en die ging deze editie naar de InsightScale van Agron. Het principe is dat een camera op basis van AI het gewicht van de kippen kan inschatten tot op 10 gram nauwkeurig. Om die camera te trainen zijn er calibreerweegschalen. Deze weegschalen (1 per 10.000 kippen) zijn ook uitgerust met sensoren voor licht, temperatuur vocht en CO2. Midden volgend jaar wil het Taiwanees bedrijf dat de technologie ontwikkelde ook met een update komen om via de camera’s mest te kunnen scoren.

Eveneens voorgesteld door Agron Farm Systems is de iChase AI Bird Repeller. Het is een combinatie van een camera met laserlicht. Deze dient om vogels te verjagen rond stallen, voerdergangen of voedersilo’s. Het groene laserlicht verjaagt de vogels. De camera herkent de vogels en kan het onderscheid maken met mensen of koeien, die vanzelfsprekend niet gelaserd worden. Het laserlicht kiest telkens ook voor een verschillend patroon, zodat de vogels niet wennen aan het laserlicht. “Overdag kan het laserlicht tot 200 meter verder vogels verschrikken”, aldus Jan Van Gils van Agron.