Interview met Elli Tsiforou, secretaris-generaal van Copa-Cogeca

​“We zijn de belangrijkste stem van land- en tuinbouwers in Europa”

​Sinds september 2024 staat de Griekse Elli Tsiforou 2024 aan het hoofd van Copa-Cogeca, de overkoepelende lobby- en belangenorganisatie van Europese landbouwers en landbouwcoöperaties. We treffen Elli in het hoofdkantoor, vlak bij de Brusselse Wetstraat, midden in de Europese wijk. Ze kan teren op meer dan twintig jaar ervaring in belangenbehartiging voor de Griekse én Europese landbouwsector. Tijd om dieper in te gaan op de werking van onze Europese landbouwlobby.

Wat doet Copa-Cogeca?

“We zijn de belangrijkste Europese stem van de land- en tuinbouw, die alle 27 lidstaten een stem geeft. Wij zorgen ervoor dat de bezorgdheden van de landbouwers tot bij de Europese beleidsmakers geraken. De kennis en expertise komt van onderuit, van alle landbouworganisaties in de EU die bij ons zijn aangesloten en waar Boerenbond dus ook deel van uitmaakt.”

Geen gemakkelijke taak, gezien de grote diversiteit binnen de EU. Hoe verzoenen jullie de verschillende verwachtingen?

“Die diversiteit is ook onze kracht. Dankzij een inclusief werkproces en actieve participatie van de leden zorgen we ervoor dat alle stemmen worden gehoord, ongeacht de grootte van de lidstaten. We streven steeds naar een correct evenwicht en consensus. De inbreng en betrokkenheid van de nationale leden bij consultaties, werkgroepen en andere participatieve trajecten is daarbij cruciaal. De feedback en de concrete praktijkvoorbeelden die we daaruit halen, vormen de basis van onze standpunten. Ik durf zeggen dat we een van de meest aanwezige organisaties binnen de werking van de EU zijn. Onze geschiedenis gaat dan ook terug naar de start van het Europees project.”

Uit de recente protesten blijkt dat een gevoel van boosheid momenteel overheerst bij de landbouwers. Wat kan Europa doen om het vertrouwen weer te winnen?

“Voor oplossingen zorgen. Europa moet stoppen met landbouw en onze voedselzekerheid als voor de hand liggend te beschouwen. Als landbouwers op straat komen, dan zijn daar altijd goede redenen toe. Vanuit Copa-Cogeca vertalen we die bezorgdheden naar zeer concrete beleidsadviezen, maar het zijn de beleidsmakers die er iets mee moeten doen.

Los van heftige dossiers als het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en Mercosur zien we dat de afstand tussen de EU-instituten en de landbouwers groeit. Een van de redenen is dat het Europese beleidslandschap steeds complexer wordt, het aantal wetsinitiatieven en de bijbehorende druk op de landbouwers is gigantisch. Daarbij komt de spijtige evolutie dat EU-functionarissen steeds minder aanwezig zijn op het terrein. We zien voorstellen om landbouwbeleid te wijzigen van beleidsmakers die veel te weinig voeling hebben met de landbouwsector, laat staan dat ze de gevoeligheden uit de verschillende lidstaten kennen.”

Wat zijn jullie huidige speerpunten?

“We werken nu rond drie pijlers: het toekomstige GLB, een eerlijk handelsbeleid en de nood aan betere regelgeving en vereenvoudiging. Het GLB is de basis van economische leefbaarheid en voedselzekerheid, maar er is grote onrust ontstaan door de voorgestelde forse budgetkortingen en de groeiende flexibiliteit voor individuele lidstaten om eigen landbouwbeleid in te richten. Dit dreigt het gelijke speelveld binnen de EU te ondermijnen, aangezien afhankelijkheid van nationale politieke wil tot grote verschillen in steun en regels kan leiden.

Daarnaast vechten we voor een eerlijk handelsbeleid, dat hand in hand gaat met onze concurrentiekracht. Europese boeren moeten steeds vaker concurreren met landen die lagere standaarden hebben, denk aan het Mercosur-akkoord. En tenslotte is de problematiek rond regelgeving, vergunningenbeleid en administratieve lasten de voorbije jaren zeer prominent geworden. De vergunningenknoop is een uitdeinend probleem en een bijzonder grote zorg, niet alleen meer voor de Vlaamse boeren. De paradox is compleet: de groene transitie wordt afgeremd omwille van de milieuwetgeving die innovatie en investeringen belemmert.

Ook de prijs en beschikbaarheid van kunstmest zijn een structureel probleem aan het worden. De opbrengsten en onze concurrentiekracht komen in gevaar. Hier heeft de EU echt wel de mogelijkheid om zeer effectief in te grijpen. We vragen de opschorting van de CBAM-heffing en het herzien van antidumpingmaatregelen. De politieke doorbraak waarbij de EU-lidstaten op onze vraag stemden voor de toelating van renure als kunstmestvervanger was alvast een eerste goede maatregel.”

De vergunningenknoop weegt zwaar op de Vlaamse landbouw. Zal Europa werk maken van het noodzakelijke deblokkerend beleid?

“We zijn Boerenbond dankbaar om dit thema mee op de politieke kaart te zetten. Er is nog wel terughoudendheid bij beleidsmakers om bestaande regelgeving open te breken uit angst dat de doos van Pandora dan opengaat. Maar de erkenning bij de Europese Commissie dat de huidige regels voor blokkering zorgen is er nu wél. Dat is een belangrijke stap. We blijven concrete suggesties aanleveren om de regelgeving werkbaarder te maken.”

Het mag voor vele landbouwers allemaal wat sneller gaan …

Deze frustratie leeft bij velen. De besluitvorming op Europees niveau verloopt traditioneel traag, het democratisch beslissingsproces door de 27 lidstaten vraagt tijd. We zorgen ervoor dat we op elk moment en consequent in dat proces aanwezig zijn. Veel gebeurt tussen de stemrondes in - in wat wij ‘de Europese bubbel’ noemen. Dat maakt dat ons werk niet altijd even zichtbaar is, maar wel cruciaal om beslissingen te vermijden die een grote impact kunnen hebben op onze landbouw.

Sinds de start van deze legislatuur zien we een Europees Parlement dat opnieuw stevig in het zadel zit op landbouwdossiers en niet langer aarzelt om zich te verzetten tegen de intenties van de Commissie, of het nu gaat om het GLB of om handelsakkoorden die door de Europese uitvoerende macht zijn gesloten.

Intussen zijn er al aanpassingen om het budget te verhogen en EU-commissaris Ursula von der Leyen heeft extra middelen voorgesteld dankzij de druk van de landbouw en Europese Parlementsleden. Belangrijk is dat er een bevestiging is gekomen dat er daadwerkelijk iets mis zat. Dat is nog nooit eerder gebeurd. Ook de nood aan betere wetgeving om onze sector competitief te houden, is echt wel doorgedrongen. Die intenties moeten nu worden omgezet in actie.

We houden de druk hoog. Ik roep alle land- en tuinbouwers op om betrokken te blijven in hun nationale organisaties en actief mee te werken aan onze bevragingen. Dankzij sterke landelijke organisaties zoals Boerenbond kunnen wij onze Europese stem krachtig vertolken.”

Nieuwe benoeming in Werkgroep Milieu en Klimaat

Caroline Van der Heyden, adviseur bij Boerenbond, is verkozen tot tweede vicevoorzitter van de werkgroep waar de Europese milieu- en klimaatdossiers besproken worden. De werkgroep Environment volgt en bespreekt Europese milieu- en klimaatdossiers die relevant zijn voor de landbouw en bereidt gezamenlijke standpunten voor richting de Europese instellingen. In deze werkgroep zetelen vertegenwoordigers en experten uit verschillende landbouworganisaties en agrocoöperaties.  

Caroline vervoegt voorzitter Amanda Björksell (LRF – Lantbrukarnas Riksförbund, Zweden) en eerste vicevoorzitter John Murphy (IFA, Ierland) om het leiderschap van de groep verder te versterken. In haar nieuwe rol zal Caroline zich in het bijzonder richten op belangrijke beleidsdossiers zoals de Kaderrichtlijn Water, vergunningsprocedures en de Richtlijn Industriële Emissies.

“Dit vicevoorzitterschap zie ik als een kans om actief mee richting te geven aan dossiers die van groot belang zijn voor de Vlaamse landbouw. Ik kijk er naar uit om dit met volle betrokkenheid en overtuiging te doen”, aldus Caroline Van der Heyden.