Demo-event “Nieuwe teelten, nieuwe kansen” inspireert 50 landbouwers in Moerzeke

Op vrijdag 28 november vond bij Agra Claessens in Moerzeke een demovoormiddag plaats rond alternatieve teelten. Onder het motto “Nieuwe teelten, nieuwe kansen” verzamelden zo’n 50 landbouwers aangevuld met afnemers en onderzoekers, om zes veelbelovende teelten in de kijker te zetten: mosterd, hennep, aromatische wortels, hazelnoten, gele erwten en miscanthus.

​Inzichten uit eerste hand: afnemers aan het woord

​Lukas Puffet (Boerenbond projecten) bracht een breed overzicht van de teelten mosterd en hennep. Hij schetste niet alleen waarom beide gewassen aan belang winnen, maar legde ook uit welke maatschappelijke en industriële trends de vraag doen toenemen. Mosterd vindt steeds meer toepassingen in lokale voedselketen maar de vraag naar lokale aanvoer is nog beperkt. “De komende jaren blijven we verder werken met de kerngroep van telers en mosterdmakers die nu al enkele jaren intensief samenwerken. We verwachten dat de vraag verder zal toenemen en dat ook het teeltareaal geleidelijk zal uitbreiden.”

Hennep kent een sterke opmars dankzij zijn veelzijdigheid in textiel, bouwmaterialen en andere biogebaseerde producten. Dirk Vereecken van Vereecken Farms gaf een toelichting over de manier waarop het bedrijf zich positioneert binnen de hennepketen. Vorig jaar investeerden ze aanzienlijk in gespecialiseerde oogstmachines en andere veldtechniek om hennep specifiek voor de textielsector te kunnen produceren. De volgende stap is de verwerking, met name het zwingelen van de vezels, opnieuw een grote investering. Vereecken Farms kiest bewust voor samenwerking met telers en biedt hen contractteelt aan voor textielhennep, inclusief gegarandeerde afzet en georganiseerde oogst. Dat is een belangrijke vooruitgang, want juist die zekerheid ontbrak de voorbije jaren in deze jonge keten.

Bij de aromatische wortelgewassen, waaronder mierikswortel, engelwortel en lavas, verduidelijkte Stefaan Vandaele (Natix) hoe hun contractteelt werkt en welke afzetkanalen beschikbaar zijn. Hij schetste een duidelijk beeld van hoe telers kunnen instappen en wat de verwachtingen zijn rond kwaliteit en leveringen. Stijn Windey vulde dit aan met inzichten uit zijn eigen bedrijf en deelde praktische ervaringen over teelttechniek, oogst en afzet. Zijn bijdrage gaf landbouwers een realistische kijk op de dagelijkse praktijk en de haalbaarheid van deze nichegewassen.

Voor de opkomende teelt van hazelnoten nam Pierre-Olivier Bonhomme (Agronuts) het woord. Hij lichtte toe hoe er in Vlaanderen en omringende regio’s stap voor stap aan een nieuwe, stabiele afzetmarkt wordt gebouwd. Daarbij kwam zowel de potentie van lokale verwerking als de groeiende vraag vanuit de voedingsindustrie aan bod. Pierre-Olivier ging in op de uitdagingen bij de opstart van een houtige teelt, maar benadrukte vooral de langetermijnkansen voor landbouwers die willen diversifiëren.

De toelichtingen rond gele erwten en miscanthus, gebracht door Lotte De Voos ‘(Arvesta), zoomden in op zowel de teelttechnische kant als de economische perspectieven. Bij de gele erwt werd ingezoomd op de rol binnen de eiwittransitie en de toenemende vraag naar plantaardige eiwitten. Miscanthus, een robuust en duurzaam meerjarig gewas, werd voorgesteld als een interessante optie voor bodemverbetering én voor toepassingen in substraatteelt. Lotte toonde hoe beide gewassen inspelen op actuele innovaties binnen de landbouwsector en hoe ze passen in een toekomstgerichte bedrijfsvoering.

Ruben van de Vijver sprak hoe hij bij Croptic gebruik maakt van Artificiële Intelligentie om beelden van drones te analyseren om o.a. onkruidplanten en ziektes te detecteren in het veld. Dit zetten ze om in taakkaarten waarmee boeren hun spuitmachines zeer gericht kunnen laten sproeien (spot-spraying), wat resulteert in een aanzienlijke besparing op gewasbeschermingsmiddelen en een verhoogde efficiëntie.

Demoreeks Boerenbond Projecten

Onze jaarlijkse demoreeks heeft als doelstelling om praktijkgerichte en beproefde technieken te tonen die landbouwers helpen actuele knelpunten aan te pakken, zoals uitdagingen rond energie, water, bodem en mest én tegelijkertijd hun rendement te behouden. Dit doen we door op verschillende bedrijven deze thematieken aan te snijden via demonstraties op hun eigen percelen of in hun stallen, waardoor bezoekers direct kunnen leren van succesvolle en bewezen oplossingen uit de praktijk.

Projecten en ondersteuning

Binnen Boerenbond Projecten zetten we sterk in op het zoeken naar alternatieve teelten die landbouwers extra economische kansen kunnen bieden. Dat doen we momenteel via de projecten CropExplore for Farmers, Hennep+ en Aroma Roots. Voor de teelten binnen deze projecten, maar ook voor andere nieuwe teeltinitiatieven stellen we onze expertise ter beschikking. We ondersteunen landbouwers door contracten kritisch mee te bekijken en economische doorrekeningen te maken om de haalbaarheid duidelijk in kaart te brengen.

Wanneer een landbouwer een alternatieve teelt overweegt, komen er drie belangrijke overwegingen naar voren. Eerst is er de vraag of de teelt bij het bedrijf én bij de landbouwer zelf past. Daarbij speelt onder meer mee of men beschikt over het juiste materiaal of eerder aangewezen is op loonwerk, of men zich beter voelt bij graan of wortelgewassen, en hoe de teelt in het bestaande rotatieschema kan worden ingepast. Daarnaast is het essentieel om naar de afzet te kijken en na te gaan of de teelt economisch rendabel kan worden. Een transparante en betrouwbare samenwerking met de afnemer is hierbij onmisbaar; zonder stabiele afzet is het moeilijk om een nieuwe teelt op langere termijn vol te houden. Tot slot is ook de beschikbare ondersteuning van groot belang. Onderzoekers, adviseurs en collega-telers spelen een belangrijke rol in het opbouwen van kennis en het delen van ervaringen. Niemand ontwikkelt een teelt alleen; samen kom je altijd verder.

Met events zoals deze proberen we voor elke teelt inzichten aan te reiken die helpen om deze drie kernvragen te beantwoorden, zodat landbouwers weloverwogen en toekomstgerichte keuzes kunnen maken.