De aardappelteler heeft ze niet geteeld als veevoeder en zou ze liever terecht goed vermarkt zien. Maar soms komt er ook een aanbod van partijen goede aardappelen, al dan niet gewassen, die als veevoeder voor melkvee en vleesvee gebruikt kunnen worden. Als de marktprijs is gekelderd, kunnen deze interessant zijn en een duurzame optie.
Tine Van den Bossche (ILVO),Eddy Decaesteker (Inagro) en Raf Steegmans (sectorconsulent Boerenbond)
Potentieel voor rundvee
Verse aardappelen bevatten gemiddeld 627 g zetmeel per kg DS en hebben een interessante voederwaardeprijs. Voor gewassen aardappelen zit deze rond 35% bij een prijs van 20 euro/ton en 72% bij een prijs van 40 euro/ton. Ter vergelijking: zetmeelrijke maisproducten zoals maismeel, CCM en MKS zitten tussen 90 en 120%. Eigen kuilmais haalt een voederwaardeprijs van 61%. Let wel: aardappelen zijn geen ruwvoeder en worden dus best ingezet als krachtvoeder. Structuurtekort is het grootste risico, met daling van het melkvetgehalte als gevolg. De structuurwaarde van aardappelen ligt rond 0,65-0,75, terwijl graskuil varieert van 2 tot 4,1 en maiskuil van 1,5 tot 2,4. Ter vergelijking: perspulp en bierdraf zitten rond 1,05 en krachtvoeder rond 0,2. Een rantsoen heeft best minstens een structuurwaarde van 1,1. Gebruik aardappelen dus enkel als vervanger van ruwvoeder indien er voldoende gras/ruwvoeder beschikbaar is. Bespreek de inpasbaarheid steeds met je voeradviseur.
Aardappelen als krachtvoeder: bron van bestendig zetmeel
Aardappelen komen in de eerste plaats in aanmerking om krachtvoeder deels te vervangen. Vooral in rantsoenen met maiskuilen met een tekort aan (bestendig) zetmeel, zijn aardappelen een interessante aanvulling. Hun zetmeelaandeel is vergelijkbaar met maismeel of CCM. MKS bevat iets minder zetmeel. Let wel: het zetmeel in aardappelen is bestendiger, waardoor het trager verteert en rustiger is in de pens. Dat is gunstig voor de pensgezondheid, maar betekent ook dat aardappelen iets meer ruwvoeder verdringen. Richtwaarden voor vervanging zijn: 1 kg DS aardappelen (5 kg vers aan 20% DS) vervangt 1 kg maismeel óf 1,6 kg CCM óf 1,8 kg MKS.
Om verstikkingsgevaar te vermijden is het sterk aan te raden om de aardappelen te malen. Runderen kunnen namelijk gulzig eten, waardoor een hele aardappel in de keel kan blijven steken. Bovendien snijdt de mengvoerwagen vaak onvoldoende fijn. Een voerbak met een bietenmes kan een praktische oplossing bieden. Het is essentieel dat de aardappelen vrij zijn van aarde. Wassen is een optie, maar daarna blijven ze nog slechts twee weken bewaarbaar. Wanneer de aardappelen in de zomer droog worden uitgereden blijft de aanwezigheid van aarde vaak beperkt.
Besparen van maiskuil
Maar ook om maïskuil te sparen en bij grasrijke rantsoenen kunnen aardappelen zeker ingepast worden. Als je maïskuil wilt sparen, kijk je best naar het aanbrengen van VEM en DVE. Hierbij kan je best op kg DS 1 op 1 vervangen. Op kg vers product zal dit dan overeenkomen met 1,8 kg aardappelen tov 1 kg maïskuil. Belangrijk is wel dat je aardappelen bijna dubbel zoveel zetmeel aanbrengen dan je maïskuil.
Omdat kalium in aardappelen best wel hoog zit (22 g/kg DS tov 3.5 g/ kg maïsmeel) zijn deze minder geschikt voor droogstaande koeien.
Naar hoeveelheid aardappelen die in een rantsoen kunnen passen wordt best niet veel meer dan 2 kg DS verstrekt (10 kg product). Ideaal is zelfs te starten met 5 kg en dan geleidelijk op te trekken en kijken hoe de koeien erop reageren. Het spreekt voor zich dat de aardappelen geen aarde meer mogen bevatten om er optimaal van in het rantsoen te profiteren.
Inkuilen van aardappelen in de graskuil
Vers vervoederen kan interessant zijn, maar wanneer er wat meer partijen aardappelen beschikbaar zijn, kan er ook gezocht worden om ze op langere termijn als veevoeder te kunnen bewaren. Het inkuilen in de graskuil is dan een optie.
Wel moet er hier op worden gewezen dat een deel van het zetmeel bij inkuilen verdwijnt (in CVB tabel van 627 g zetmeel/kg DS naar 537 g) en dat ook de bestendigheid zal achteruitgaan. Dit laatste wordt niet bevestigd in de tabellen van CVB maar uit de praktijk wordt wel vastgesteld dat aardappelen in een kuil sneller verteerbaar zijn. De verhouding aardappelen die je kan inkuilen hangt af van de kwaliteit van de graskuil: hoe meer ruwe celstof, hoe meer aardappelen in het rantsoen passen, hoe lager het ruwe celstof van het gras is hoe sneller je met aardappelen naar pensverzuring zal evolueren. Met de vuistregel van 500 kg DS uit aardappelen per 3.500 kg DS uit graskuil zal je niet direct overdrijven en kan je deze regel terugbrengen naar 2.500 kg aardappelen/ha ingekuild gras met gemiddelde opbrengst. Bij een zwaardere of lichtere snede kan het aandeel aardappelen aangepast worden met 70 kg DS (ongeveer 350 kg vers) per 500 kg DS gras. Deze aardappelen hoeven niet gemalen of gesneden worden. Ze moeten uiteraard ook vrij zijn van aarde. Aarde in de graskuil geeft meer kans op boterzuursporen in de kuil en sommige melkerijen controleren extra op boterzuursporen in de melk. De aardappelen worden het best zo gelijkmatig mogelijk verdeeld over de kuil. Als melkveehouder reken je best op voorhand uit hoeveel kg aardappelen er in een schepbak van de verreiker kunnen en hoeveel karren per ha er komen om dan uit te rekenen hoe je het best verdeelt. Ook kan je binnenkort de eerste snede italiaans inkuilen en de aardappelen maar in de 2de maaigolf van weidegras of 2de of 3de snede die er bovenop gaat steken. Hierdoor heb je een laag gras om sapverlies uit de aardappelen op te vangen.
Bij analyse is het moeilijk om een exact beeld te krijgen van een mengmonster. Het best is om bij het openen een monster met enkel graskuil te laten analyseren.
Dit artikel kadert binnen het Vlaio-LA traject KringLoopKoe, dat inzet op het optimaliseren van nutriëntenkringlopen via het voeder. Ben je melk- of vleesveehouder en wil je aan de slag met aardappelen of andere circulaire voedermiddelen in je rantsoen? Schrijf je dan in voor begeleiding op jouw bedrijf via deze link of neem contact op met de projectmedewerkers: sarah.vandennieuwenborg@inagro.be of tine.vandenbossche@ilvo.vlaanderen.be.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Het (Landbouwcentrum voor Voedergewassen) publiceert nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
John Deere vernieuwde de T5- en T6-maaidorsers met meer digitalisering, automatisering en gebruiksgemak, zonder het beproefde schudderconcept los te laten. Capaciteit, cabine en precisielandbouw kregen een stevige upgrade.
Vlaamse aardappeltelers schalen massaal terug: het areaal zakt dit jaar bijna 20%. Door zwakke vrije markt, lage prijzen en weinig exportperspectief blijft de stemming voor seizoen 2026-2027 erg flauw.
Dikbilkoeien blijven stabiel op hoog niveau, terwijl dikbilstieren en reforme melkkoeien onder druk staan. Ontdek hoe de prijzen evolueren en wat de zomer kan brengen.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Het (Landbouwcentrum voor Voedergewassen) publiceert nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Peilbesluiten bepalen waterpeilen in Vlaanderen en beïnvloeden landbouw, natuur en bedrijfsvoering. Ontdek hoe de procedure verloopt, waar inspraak mogelijk is en wat de impact is op percelen.
VMM werkt aan een totaalplan voor de Getestreek om wateroverlast beter op te vangen, met maatregelen per deelgebied en prioriteit voor woonkernen. De stand van zaken van dit klimaatrobuuste project.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
John Deere vernieuwde de T5- en T6-maaidorsers met meer digitalisering, automatisering en gebruiksgemak, zonder het beproefde schudderconcept los te laten. Capaciteit, cabine en precisielandbouw kregen een stevige upgrade.
