​Droogte kost aardappeltelers opbrengst en grove sortering

De droogte van 2026 laat zich duidelijk voelen in de proefrooiingen van Innovator en Challenger. Beide rassen blijven flink onder hun vijfjarig opbrengstgemiddelde. Vooral de sortering valt tegen, terwijl beregende percelen doorgaans betere resultaten behalen. De frietkwaliteit blijft wel uitstekend.

De aardappeloogst van 2026 bevestigt hoe sterk droogte de opbrengst en sortering kan beïnvloeden. Uit proefrooiingen op 28 praktijkpercelen in Vlaanderen en Wallonië blijkt dat Innovator gemiddeld 36 ton per hectare oplevert en Challenger 42 ton. Dat is respectievelijk 17 en bijna 20 procent minder dan het vijfjarig gemiddelde. De resultaten werden verzameld door Viaverda, Inagro, PIBO Campus, Fiwap en Carah.

Niet alleen de totale opbrengst valt lager uit. Ook het aandeel grove aardappelen, vanaf 50 mm, ligt bij beide rassen onder het meerjarig gemiddelde. Dat is vooral relevant voor telers die aardappelen voor de frietindustrie produceren.

Beregening maakt verschil bij Innovator

Innovator blijkt opnieuw gevoelig voor hitte en droogte. Het halflate ras werd gemiddeld op 21 april geplant, maar op veel percelen stierf het loof van nature af voordat de knollen hun volledige groeipotentieel konden bereiken. De opbrengst vanaf 35 mm, inclusief uitval, varieerde van 23 tot 52 ton per hectare. Gemiddeld kwam 26 ton per hectare in de sortering vanaf 50 mm terecht, goed voor 65 procent van de totale opbrengst.

Dat is een stuk minder dan het vijfjarig gemiddelde in Wallonië, waar Innovator 44 ton per hectare haalt en 84 procent van de opbrengst in de sortering vanaf 50 mm valt.

De verschillen tussen de percelen zijn aanzienlijk. In Vlaanderen lag de gemiddelde opbrengst ongeveer 10 ton per hectare hoger dan in Wallonië. Dat verschil hangt samen met de beregening: vijf van de acht Vlaamse percelen werden beregend, tegenover geen enkel Waals perceel. Op de beregende Vlaamse percelen bedroeg de opbrengst 41 tot 52 ton per hectare. Ook de sortering was er duidelijk grover, met 75 tot 94 procent van de opbrengst vanaf 50 mm.

De cijfers illustreren het belang van voldoende bodemvocht tijdens de knolgroei. Ze zijn wel afkomstig van praktijkpercelen, waardoor naast beregening ook andere verschillen tussen de percelen een rol kunnen spelen. Op basis van deze resultaten alleen kan het effect van beregening dus niet exact worden berekend.

Challenger profiteert nog van regen in augustus

Ook Challenger blijft met gemiddeld 42 ton per hectare onder zijn vijfjarig gemiddelde van ongeveer 52 ton. De opbrengst varieerde van 27 tot 55 ton per hectare. Slechts enkele partijen haalden meer dan 50 ton per hectare.

Van de totale opbrengst viel gemiddeld 25 ton per hectare in de sortering vanaf 50 mm, ofwel 55 procent. In het vijfjarig gemiddelde bedraagt dat aandeel nog 71 procent. De droogte heeft dus niet alleen invloed op de tonnage, maar ook op het aandeel knollen dat de gewenste grove sortering haalt.

Challenger is later rijp dan Innovator en dikte de knollen later dan Fontane. Daardoor kon het ras nog iets meer profiteren van de regen eind augustus. Toch bleef de sortering relatief fijn. Met gemiddeld 20 knollen per struik lag het knolaantal ongeveer twee hoger dan verwacht. In combinatie met de beperkte groei tijdens de zomer hielp dat niet om voldoende grove knollen te vormen.

Ook bij Challenger bedroeg het verschil tussen Vlaanderen en Wallonië ongeveer 10 ton per hectare. De hoogste opbrengsten werden in Vlaanderen behaald op een beregend perceel en op een perceel waar al lange tijd geen aardappelen waren geteeld. Dat wijst erop dat naast de watervoorziening ook de perceelgeschiedenis een rol kan spelen.

Frietkwaliteit blijft uitstekend

Ondanks de lagere opbrengsten en fijnere sortering zijn de kwaliteitsresultaten positief. Alle onderzochte partijen Challenger haalden een uitstekende bakkwaliteit. Ook bij Innovator was de frietkwaliteit uitstekend, met nauwelijks heterogene frieten waarbij kleurverschillen optreden binnen één frietstaafje.

Doorwas bleef bij Innovator vrijwel achterwege. Bij Challenger werden op alle Vlaamse percelen wel knollen met een scheutje of flesvormige knollen aangetroffen. Op drie percelen vertoonde maximaal 14 procent van de primaire knollen symptomen van doorwas. De uitval bleef bij beide rassen beperkt: maximaal 12 procent bij Innovator en 5 procent bij Challenger, voornamelijk door misvormde knollen.

Voor aardappeltelers maken de proefrooiingen duidelijk dat de droogte van 2026 vooral weegt op de opbrengst en de sortering. Beregende percelen met Innovator behaalden duidelijk hogere opbrengsten en een groter aandeel grove knollen. Tegelijk bleef de frietkwaliteit bij beide rassen goed. De opvolging van opbrengst en kwaliteit op praktijkpercelen gebeurt met financiële steun van de Vlaamse overheid, in het kader van het Landbouwcentrum Aardappelen.

Bron: Viaverda, in samenwerking met Inagro, PIBO Campus, Fiwap en Carah.