Praktijktest toont mogelijkheden van mobiele waterkeringen voor landbouwbedrijven
Anne Sophie Decroos, regioconsulent Regio | Inzoomen op lokaal nieuws
Hoe kunnen landbouwbedrijven zich beter beschermen tegen wateroverlast? Op die vraag zocht de provincie West-Vlaanderen eind mei een antwoord tijdens een grootschalige demonstratie van mobiele waterkeringssystemen in Roesbrugge. Vier leveranciers uit binnen- en buitenland stelden hun systemen voor in realistische omstandigheden. De proefopstellingen werden bewust uitgevoerd op oneffen en onverhard terrein, zoals die ook in de praktijk voorkomt.
‹
›
Diverse systemen worden getest op het terrein.
Oplossing bij hevige overstromingen?
De demonstratie kaderde binnen de lopende opdracht ‘Aankoop modulaire mobiele beschermingssystemen tegen wateroverlast bij landbouwbedrijven’. Binnen het gebiedsprogramma IJzer- en Handzamevallei zet de provincie West-Vlaanderen, samen met haar partners, sterk in op een grotere weerbaarheid tegen wateroverlast. In het kader van het subsidietraject ‘Weerbaar Water+Land+Schap’ werd de actie ‘Testcase individuele protectiemaatregelen voor landbouwbedrijven in de Zuidijzerpolder’ goedgekeurd. Het doel is om na te gaan in welke mate modulaire mobiele beschermingssystemen een doeltreffende, haalbare en praktisch inzetbare oplossing kunnen bieden voor landbouwbedrijven in overstromingsgevoelige gebieden.
Vier systemen in de praktijk
Tijdens de demonstratie werden vier verschillende systemen getest: Slamdam van het Nederlandse WaveSave, GeoDesign Barrier van WaterSupport BV (Nederland), NoFloods TwinTubes van Aqwatt (Hasselt) en Velox van Aggéres (Antwerpen).
Elk systeem werkt volgens een ander principe. Zo bestaat Slamdam uit watergevulde flexibele barrières die na het uitrollen worden gevuld en gekoppeld tot een lange waterkering. De GeoDesign Barrier maakt gebruik van stalen draagframes met een waterkerend membraan, waarbij de waterdruk zelf voor de stabiliteit zorgt. Het NoFloods TwinTubes-systeem bestaat uit lange, met water gevulde tubes die snel kunnen worden uitgerold en gekoppeld tot een tijdelijke dam. Velox ten slotte is een licht en flexibel systeem dat zich automatisch opricht naarmate het water stijgt.
Tijdens de demonstratie werden alle systemen beoordeeld op onder meer opbouw- en afbraaktijd, stabiliteit op oneffen terrein, waterdichtheid, benodigde mankracht, logistieke vereisten en algemene gebruiksvriendelijkheid. Ook de inzetbaarheid in een realistische landbouwcontext stond centraal.
Resultaten leiden tot aankoop
Na de demonstratie werden de verschillende systemen beoordeeld op basis van de gunningscriteria uit het bestek. Daarbij telden niet alleen de technische prestaties tijdens de proefopstelling mee, maar ook de kostprijs en de praktische inzetbaarheid in het veld.
De demonstratie vormt een belangrijke stap in de aankoopprocedure voor mobiele waterkeringssystemen. Welk systeem uiteindelijk wordt aangekocht, wordt later bekendgemaakt. De waterkeringen zullen in eerste instantie worden ingezet om landbouwbedrijven te beschermen tegen wateroverlast bij extreme weersomstandigheden. Daarnaast bieden ze ook andere mogelijkheden, zoals het tijdelijk bufferen van irrigatiewater tijdens droge periodes. Samen met Brandweer Westhoek wordt bovendien bekeken hoe de systemen jaarlijks kunnen worden ingezet voor opleidingen en oefeningen, zodat ze in noodsituaties snel en efficiënt kunnen worden ingezet.
Kennis delen
De demonstratie kon rekenen op heel wat belangstelling bij waterbeheerders, brandweer, landbouwers en lokale besturen. Ze bood niet alleen waardevolle inzichten voor de verdere uitrol van individuele beschermingsmaatregelen, maar vormde ook een belangrijk leermoment voor de leveranciers zelf. De provincie zal de resultaten van de demonstratie verder evalueren en delen met de partners binnen en buiten het gebiedsprogramma IJzer- en Handzamevallei. Ook zal worden onderzocht of een gezamenlijke aankoop van mobiele beschermingssystemen voor landbouwbedrijven mogelijk is. Vanuit andere stroomgebieden is er alvast interesse in deze aanpak. De testcase levert zo niet alleen waardevolle inzichten op voor landbouwers in overstromingsgevoelige gebieden, maar draagt ook bij aan de verdere ontwikkeling van klimaatadaptieve oplossingen voor waterbeheer in Vlaanderen.
Boerenbond wil meewerken aan lokale Blue Deals, maar stelt duidelijke voorwaarden: vrijwillige maatregelen, eerlijke vergoedingen en landbouwers als volwaardige partners in duurzaam waterbeheer.
In de Aa- en Bosbeekvallei en de Zennebeemden moeten landinrichtingsprojecten beschermen tegen droogte en wateroverlast. Wat leren de openbare onderzoeken, en hoe blijft er ruimte voor landbouw?
Het openbaar onderzoek voor het landinrichtingsplan beek.boer.bodem is afgelopen. De bezwaren en opmerkingen worden nu verwerkt, waarna de resultaten dit najaar aan de stuurgroep worden voorgelegd. Boerenbond blijft het dossier van nabij opvolgen en vraagt bijzondere aandacht voor transparantie, rechtszekerheid en haalbare oplossingen voor de betrokken landbouwers.
LIP Vallei van de Zennebeemden wil Sint-Pieters-Leeuw en Beersel weerbaarder maken tegen wateroverlast en droogte, maar landbouwers vragen vooral duidelijkheid over het beheer na de werken.