Geachte heer Eurocommissaris, Geachte ministers, parlementairen en gedeputeerden, Geachte erevoorzitters en vertegenwoordigers van onze grote familie, Geachte genodigden,
Dames en heren, Ik ga beginnen met feestelijk nieuws.
Boerenbond bestaat 135 jaar. En dat is iets om terecht heel fier op te zijn. Misschien liggen de accenten vandaag soms wat anders, de uitdagingen zijn niet minder groot. Toch is één ding onveranderd gebleven: de vastberadenheid van onze boeren én van Boerenbond en Landelijke Gilden om samen oplossingen te zoeken. Ik ga er u vandaag alvast een aantal op een – zilveren, of zoals u straks zal zien, een stevige houten - schotel aanreiken.
Dames en heren,
Er is nog meer feestelijk nieuws. Morgen is het dag van de boerin. Vrouwen hebben altijd een cruciale rol gespeeld in onze land en tuinbouwbedrijven en die rol wordt alleen maar belangrijker. Daarom vraag ik u om hen vandaag al een daverend applaus te geven voor hun feestdag morgen.
Er is nog een reden om ons feestelijk te stemmen : de Vlaming ziet ons graag en draagt onze landbouwers een warm hart toe. De maatschappelijke steun voor de Vlaamse boeren en tuinders is bijzonder groot. Dat blijkt uit een ruime bevraging die we recent door een marktonderzoeksbureau lieten uitvoeren. Meer dan 9 op 10 gelooft in de kwaliteit en betrouwbaarheid van lokaal geteelde Vlaamse landbouwproducten. Dat is een uitstekend rapport.
En het belangrijkste resultaat van de bevraging is misschien wel dat 8 op 10 Vlamingen vindt dat we zelfvoorzienend moeten blijven, en dus kunnen instaan voor onze eigen voedselproductie. 8 op tien Vlamingen!
Dat heeft te maken met fierheid, we zijn terecht trots op onze landbouw en onze lokale producten. Maar dat heeft ook te maken met veiligheid. De huidige geopolitieke situatie drukt ons met de neus op de feiten.
Willen we blijven instaan voor onze eigen voedselproductie, dan zijn er boeren en tuinders nodig. De volgende jaren zijn cruciaal. Het aantal landbouwbedrijven daalt elk jaar, de gemiddelde leeftijd van onze landbouwer is 56 jaar en slechts 12 procent van de bedrijfsleiders ouder dan 50 jaar heeft een opvolger. Slechts 12 procent.
Een welzijnsbevraging leert ons dat een op drie landbouwers kampt met somberheid, prikkelbaarheid of een verstoorde werk-privébalans en één op tien worstelt met burn-out, depressie of angstaanvallen.
Dat ... zijn minder feestelijke cijfers.
Beste beleidsmakers, op alleen maar sympathie kunnen onze boeren en tuinders niet overleven. Hoe groot de maatschappelijke steun ook is, het is het beleid dat voor een haalbaar economisch kader en duurzaam toekomstperspectief moet zorgen.
Onze Vlaamse regering erkende alvast in een veelbelovend regeerakkoord het strategisch belang van de land- en tuinbouw en van sterke ondernemers. We voelen dat er veel ambitie is: het recente advies om vergunningen te versoepelen, het project Regelrecht om administratieve rompslomp aan te pakken en het Plattelandspact om het Vlaamse platteland veerkrachtiger, duurzamer en meer verbonden te maken.
Maar op dit moment blijft het voor onze boeren nog rijden met de handrem op.
Want voor onze sector toekomstbepalende dossiers als stikstof, vergunningenbeleid gewasbeschermingsmiddelen en onevenwichtige handelsakkoorden dreigen deze beleidsacties jammer genoeg te overschaduwen.
Dat onze voeding de beste ter wereld is, erkende ook Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in haar ‘State of the Union’. Von der Leyen benadrukte dat Europa minder afhankelijk moet worden van andere landen, ook op het vlak van voedselproductie.
En Commissaris Hansen stak ons ook vandaag een hart onder de riem met zijn betoog dat onze sector een sleutelrol speelt door het veiligstellen van onze voedselvoorziening in een veranderende wereld.
Wij blijven rekenen op het landbouwhart van commissaris Hanssen, want er ligt in Europa nog bijzonder veel werk op de plank om het tij te keren.
Zo zien we dat de erkenning als strategische sector voorlopig weinig zoden aan de dijk brengt, dat de vergunningenknoop niet ontward raakt en dat de Commissie het Europese landbouwbudget met bijna 25% wil laten dalen en ondertussen handelsakkoorden zoals Mercosur nefaste gevolgen zullen hebben voor onze Europese boeren.
Dames en heren,
De grond van onze samenleving dat zijn onze boeren en tuinders. Onze ondernemers die zorgen voor veilig en kwaliteitsvol voedsel op uw bord. Dat doen ze elke dag opnieuw door risico te nemen, door hard te werken, en met een enorme passie die toch zo eigen is aan onze sector.
Economisch gezien was het een relatief goed jaar, maar zien we wel opmerkelijke verschillen tussen de dierlijke en de plantaardige sectoren. De toegevoegde waarde van de land- en tuinbouw verbetert sinds 2023. Maar, beste beleidsmakers, de problemen waar de land-en tuinbouwers mee worstelen zijn vandaag, gemiddeld gezien, niet zozeer economisch.
Het probleem, de rem op de toekomst, zit ergens anders.
Dagelijks word ik aangesproken door land – en tuinbouwers die klaar staan om te investeren, maar in het huidige klimaat niet durven of simpelweg zelfs niet kunnen.
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat onze landbouwers zich gesterkt en gesteund voelen? Hoe zullen we ervoor zorgen dat er ook binnen 10, 20 en 50 jaar nog steeds boeren zullen zijn?
Daarvoor geef ik u nu drie kernvoorwaarden mee. Knoop die in uw oren, hang ze omhoog in uw kabinetten en wees mee onze megafoon om de ongelovigen te bekeren. Dames en heren, die drie kernvoorwaarden zijn: rechtszekerheid, rechtszekerheid en rechtszekerheid.
In de eerste plaats rechtszekerheid voor vergunningen. Onze boeren staan klaar om verder te verduurzamen maar botsen vandaag op een lasagne van constant veranderende regelgeving en administratie. Die haalt elk perspectief onderuit, voor jonge en minder jonge boeren. Voorwaarden en doelstellingen worden en cours de route aangepast.
Het is onaanvaardbaar dat ondernemers investeringsbeslissingen moeten nemen in een context waarin het beleid de spelregels continu verandert en de bestemming onderweg wijzigt. Landbouwers die investeren, riskeren de dag van vandaag een rechtszaak. Zo ver is het gekomen. Deze oproep geldt voor elk politiek niveau; Europees, federaal, Vlaams maar ook lokaal: zorg dat onze land – en tuinbouwers ambitieus, gedurfd en duurzaam ondernemerschap kunnen tonen. Jonge mensen die vol goesting zitten moeten ook écht hun ambities kunnen waarmaken.
Een tweede kernvoorwaarde is een rechtszeker en correct speelveld. Zorg ervoor dat we op een eerlijke basis kunnen concurreren.
Terwijl men in Europa de duurzaamheids- en klimaatlat steeds hoger legt, zet men met handelsakkoorden de deur open voor meer en goedkoper geïmporteerd vlees en suiker die minder duurzaam geproduceerd worden dan onze eigen producten. De consument mag niet bedot worden en de boer mag niet oneerlijk weggeconcurreerd worden.
Dat brengt me bij de derde kernvoorwaarde: een rechtszekere toegang tot grond. Landbouwgrond is geen restgrond, waarvan iedereen zich naar hartelust kan bedienen! Die grond is nodig voor onze boeren en tuinders om uw voedsel te produceren. Om te kunnen boeren is toegang tot betaalbare landbouwgrond cruciaal. Onze land- en tuinbouwers hebben letterlijk en figuurlijk de ruimte nodig om te ondernemen.
Dames en heren ik kom tot mijn conclusie. Er is een algemene consensus in het beleid om onze landbouw te koesteren en te steunen.
Opmerkelijk was dat 2 weken geleden bijna het voltallige Vlaams Parlement een resolutie goedkeurde om het welzijn van onze boeren te versterken. Dat is zeer nobel, maar om écht iets te veranderen, moeten de oorzaken worden aangepakt.
We staan op een keerpunt. Verkwansel onze landbouw niet en geef onze voedselproductie niet uit handen. Bied onze boeren toekomst:
Bied hen de rechtszekerheid waar ze recht op hebben, om te investeren, te innoveren en te ondernemen.
Bied hen een gelijk speelveld, met correcte prijzen in een competitief kader
Bied hen de grond om te boeren, want zonder grond, geen voedsel op ons bord.
Gooi dus niet weg wat generaties jarenlang opgebouwd hebben of we eindigen met een leeg bord. Zorg ervoor dat de landbouw als ruggengraat van het platteland overeind blijft.
Bestendig onze landbouw en maak werk van een pro-landbouwbeleid. En doe dat, met de hoogste spoed mogelijk.
Zorg voor rechtszekerheid, dan zorgen wij ervoor dat de Vlaming morgen nog kan genieten van lekker voedsel van eigen bodem.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
De sectorvakgroep Fruit trok naar Diest voor een boeiende bijeenkomst over driftreductie, robuuste rassen en inspirerende bedrijfsbezoeken bij fruit-, witloof- en wijnbedrijven.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Het (Landbouwcentrum voor Voedergewassen) publiceert nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
John Deere vernieuwde de T5- en T6-maaidorsers met meer digitalisering, automatisering en gebruiksgemak, zonder het beproefde schudderconcept los te laten. Capaciteit, cabine en precisielandbouw kregen een stevige upgrade.
Braambessen beleefden in 2025 een sterk jaar met stabiele prijzen, constante vraag en groeiend areaal. In 2026 start het seizoen nog beter, met in juni middenprijzen boven 10 euro/kg.
