Merkem, de grootste deelgemeente van het West-Vlaamse Houthulst, wordt in het westen begrensd door de Martjevaart, de Ieperlee en de IJzer. Aan water geen gebrek dus, wat goed nieuws is voor onze ‘Boer in de kijker’. Kris en zijn familie telen in de omliggende velden groenten en hebben een eigen waterbuffer aangelegd om in droge zomers alle groenten van voldoende water te kunnen blijven voorzien.
Toen Kris in 1997 samen met zijn vrouw Leen het ouderlijke bedrijf overnam, was dat een sprong in het onbekende. “Ik ben aangetrouwd, mijn schoonouders hadden een gemengd bedrijf dat vooral op koeien focuste. Ik kwam zelf van een groentebedrijf hier een viertal kilometer verderop en kende niets van dieren. Dat was in het begin dus wel wat zoeken. We hebben tot 2012 nog koeien gehouden, maar zijn gaandeweg meer en meer richting groenten gegaan.
Groentebedrijf opgekweekt
De eerste jaren met focus op groenten waren moeilijk voor Kris en Leen. Contracten bij de fabriek lagen niet zomaar voor het rapen en de prijsvorming was onzeker. “Iedereen wilde toen wel bloemkool telen, maar je moest ook kunnen uitbreiden en dat was niet gemakkelijk. In het begin deden we alles met eigen mensen, zonder personeel. Pas in 2004 hebben we de eerste mensen in dienst genomen. Dat was een belangrijke stap, want vanaf dan konden we echt vooruit.” Vandaag draait het bedrijf vooral op bloemkool, prei en courgettes. “Courgettes telen we nu ook voor de versmarkt, zowel in serres als in vollegrond. Het is een intensief gewas dat veel aandacht vraagt en dagelijks moet geoogst worden, maar het geeft wel voldoening. De bloemkool blijft belangrijk, zowel voor de industrie- als de versmarkt. We wisselen veel grond met andere boeren in de buurt, dat houdt de rotatie gezond. Het draait allemaal om afwisseling: wat de ene teelt vraagt, kan de andere teruggeven.”
De bedrijfsvoering evolueerde de voorbije jaren fors, met oog voor duurzaamheid en efficiëntie. “We proberen zo duurzaam mogelijk te werken. Minder ploegen, maar mechanische onkruidbestrijding en ondiepe grondbewerking. We hebben ook zonnepanelen en ons huis wordt met een warmtepomp verwarmd. Voor irrigatie hebben we een bekken van 15 miljoen liter aangelegd. Met dat water bevloeien we de serres, maar het water dat op de serres valt, loopt ook naar onze put om te gebruiken. We zitten hier gelukkig dicht bij de beek waarmee we onze put kunnen vullen, waardoor we ook de voorbije jaren altijd voldoende water hadden. Je moet in deze tijden sowieso wel je eigen buffer hebben, anders kom je in de problemen. Zeker de droge zomers van de laatste jaren hebben ons dat geleerd.”
Eten met de ogen
Het is voor groenteboeren niet makkelijk om met steeds minder mogelijkheden hun vruchten proper te kunnen blijven afleveren. “Vroeger aten de mensen met hun mond, maar tegenwoordig meer en meer met de ogen. Neem nu een courgette met een kras op, die wordt in de veiling er zelfs niet door gelaten. Als er een dag veel wind was, kunnen wij dus als gevolg die courgettes uit de vollegrond niet meer leveren in dezelfde klasse als we normaal doen. In de prei is het misschien zelfs nog gekker. Wij steken zoveel moeite in een mooi product dat beestjesvrij geleverd kan worden, met blinkend groen, terwijl de mensen thuiskomen en net dat stuk het eerste is dat ze afsnijden en weggooien. Dat is voor ons een absurde tegenstelling. Als we bij die prei minder inspanning zouden moeten leveren, zou er meteen veel minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nodig zijn.”
Kris blijft zijn job graag doen, maar merkt hoe regelgeving en verplichtingen steeds meer hun tol eisen. “Het ene jaar moet je investeren in een machine voor vanggewassen, het jaar nadien zegt men dat het niet meer nodig is. Ik heb een vrijstelling gekregen door goeie resultaten op vlak van nitraatresidu’s, dus is de kost die we dan gemaakt hebben nu niet meer nodig. Dat frustreert. Nochtans zijn die vanggewassen wel heel goed om je grond te laten opengaan, als je ze op tijd ingezaaid krijgt natuurlijk, want daar zitten we dan ook weer met problemen van kalenderlandbouw. We hebben over de jaren heen al veel geld gestoken in verplichtingen die achteraf niet meer golden. Je moet je telkens aanpassen en soms is het alsof de wetgeving sneller verandert dan je zelf kan volgen. Administratie neemt tegenwoordig soms meer tijd in beslag dan het veldwerk zelf.” Toch blijft de passie van Kris groot. “Ik ben altijd graag veel buiten geweest, het gevoel van vrijheid en zelf keuzes kunnen maken, dat is onbetaalbaar. Er komen steeds meer regeltjes bij, maar als je het niet graag doet, dan hou je dit werk niet vol. Gelukkig is dit niet zo voor ons alleen, dat is iets dat geldt voor al onze collega’s.”
Administratie neemt tegenwoordig soms meer tijd in beslag dan het veldwerk zelf.
Familieaspect is belangrijk
Kris’ kinderen kregen de liefde voor het vak zeker mee, zijn zoon Thibault denkt erover na om in de toekomst het bedrijf over te nemen. “We zagen toen hij nog maar vijf jaar was al dat hij het in zich had. Elke avond na school vloog de boekentas aan de kant en was hij meteen naar buiten. Naarmate hij ouder werd, spaarde ik het tractorwerk meer en meer op voor hem. We hebben hem altijd vrij gelaten in zijn keuze, maar hij wou zelf naar de tuinbouwschool in Torhout en heeft aansluitend nog een mechanisatiejaar bij gedaan in Poperinge. Als hij de stap zet om over te nemen, heeft hij hier op het bedrijf nog alle mogelijkheden om zelf te kiezen wat hij wel of niet blijft telen. Belangrijk is dat er toekomstperspectief blijft, en dat er een leefbare landbouw mogelijk blijft.”
Vlaamse bedrijven die afvalwater lozen op oppervlaktewater moeten vanaf 2027 een fors hogere heffing betalen. Boerenbond pleit voor haalbare investeringssteun en een geleidelijke verhoging.
Op 20 november bespreken de EU en het VK de voortgang van het SPS-akkoord. Voor Vlaamse plantenexporteurs kan dat op termijn minder certificaten en grenscontroles betekenen. Wanneer de regels veranderen, staat nog niet vast.
Boer&Bondig ontdekt waarom de dag van de boerin zo relevant is, zet de puntjes op de 'i' over de nationale parken en sprokkelt nieuws bij Agro Expo Vlaanderen.
De aanpassing van de fytolicentieregels verduidelijkt hoeveel en welke opleidingen verplicht zijn. Ook komen er heel wat bijkomende mogelijkheden om te sanctioneren. Ontdek wat er verandert en wat dit betekent voor fytolicentiehouders.
Het organischestofgehalte verhogen in de bodem wordt terecht als een belangrijke hoeksteen gezien van agro-ecologische landbouw. Maar in Vlaamse bodems is de pH evenzeer een werkpunt, net als het voorkomen van bodemverdichting
Met het impulsprogramma ‘7 voor 27’ wil Vlaanderen de waterkwaliteit versneld verbeteren. Ontdek welke zeven acties tegen 2027 voor schoner water en gerichter beleid moeten zorgen.
Ontdek hoe je het energieverbruik van je landbouwbedrijf analyseert, je energiefactuur optimaliseert en bespaart. Met praktische inzichten over eigen energieproductie en samenwerking.
Een bedrijfsbatterij kopen is één ding, maar ze zo efficiënt mogelijk gebruiken een ander. Tijdens een drukbijgewoonde Boerenbond-demodag over slimme sturingen in Lokeren kregen de deelnemers een inkijk in de boeiende maar complexe energiemarkt.
De bestuursleden van de Antwerpse studiekringen groenteteelt startten het werkjaar met een uitwisseling en een boeiend bezoek aan de fossielvrije onderzoeksserre van KU Leuven.
Vijf jaar na de opening is Agrotopia uitgegroeid tot een broedplaats voor innovatie in de glastuinbouw. Telers, bedrijven en onderzoekers werken er samen aan slimme oplossingen voor water, energie, digitalisering en nieuwe teeltsystemen.
