Hittestress bij herkauwers

Hoewel herkauwers goed tegen koude kunnen, verdragen ze warmte veel minder goed, zeker wanneer hoge temperaturen samengaan met een hoge luchtvochtigheid. Hittestress heeft niet alleen een impact op het welzijn van de dieren, maar ook op hun gezondheid, vruchtbaarheid en prestaties. Door de steeds vaker voorkomende hittegolven neemt ook het risico op hittestress toe. Het komt er dus op aan om gepast te reageren om de hittestress zoveel mogelijk te beperken.

Actueel

Deze pagina biedt een overzicht van maatregelen die landbouwers helpen om financiële schade door extreem weer te beperken, waaronder investeringssteun en verzekeringen.

Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.

Wees alert: algemene tips en maatregelen

Runderen, geiten en schapen die last hebben van de warmte zullen minder grazen, de schaduw opzoeken en kunnen een versnelde ademhaling hebben. Als de dieren hijgen met open muil, minder gaan liggen (makkelijker hijgen) en minder gaan herkauwen, dan spreken we al van matige tot ernstige hittestress. Probeer dit tijdig te herkennen. Ook koeien in vroege dracht of in de droogstand lopen een groot risico.

 

Laat je dieren in de warmte met rust

Elke diersoort reageert anders op hitte, maar er zijn een aantal basisprincipes die elke veehouder in acht kan nemen tijdens een warme periode. Zo laat je de dieren best zo veel mogelijk met rust tijdens de warmste momenten van de dag.

Voederen doe je liefst op de koelste momenten. Zorg ervoor dat er voldoende wateropname is en dat voeder niet te veel blijft staan, want dan kan het door de hitte gaan broeien en minder smakelijk worden.

Het kan goed zijn om je voedermanagement aan te passen in warme periodes. Bespreek dit met je voederleverancier- of adviseur. Zo kan je voorkomen dat dieren door de warmte minder voeder gaan opnemen. 

Veel stallen zijn vandaag voorzien van een koelsysteem of ventilatoren. Controleer deze regelmatig, zorg dat de ventilatoren schoon zijn en zet het systeem tijdig op. In een gesloten stal is het belangrijk dat de temperatuur niet te snel zakt, want dat kan longproblemen veroorzaken.

Voorzie schaduw of beschutting

Het aanbieden van schaduw of beschutting op de weide is wettelijk verplicht tijdens een hittegolf. Niet dat er nu al sprake is van een hittegolf, maar de zomer is nog lang. Volle zon kan onverwacht snel doden, zelfs als er een briesje staat.

Beplanting of structuren moeten voldoende schaduw geven voor alle dieren, anders is opstallen in een luchtige, goed geventileerde stal een must. Vergeet ook zeker de kalverhutten niet te controleren.

Heb je een vernevelaar, dan moet die goed afgesteld zijn en gecombineerd worden met een goede ventilatie, anders verhoogt het de luchtvochtigheid zodat er minder lichaamswarmte aan de lucht kan worden afgegeven. Uiers worden best droog gehouden.

Ook het tijdelijk witkalken van ramen kan een mooie temperatuurdaling teweegbrengen.

Eerste Hulp bij Hittestress Koe

Boerenbond verzamelde samen met ILVO, Hooibeekhoeve en Inagro heel wat informatie in het project Eerste Hulp bij Hittestress Koe. Deze informatie is relevant voor zowat alle herkauwers. De impact van hittestress beperken kan op zes domeinen: het tijdig herkennen van hittestress, het belang van een goede ventilatie, de mogelijkheden van watertechnieken, aangepast kuil- en voermanagement, slimme keuzes rond beweiding en extra aandacht voor kwetsbare diergroepen, zoals kalveren en droogstaande koeien. Aanbevolen kijkliteratuur voor wie zijn runderen tegen de hitte wil beschermen.

 

Beslissingsboom

Wil je de impact van hittestress op jouw dieren beperken tijdens warme periodes? Deze beslissingsboom helpt je om de meest geschikte maatregelen tegen hittestress voor jouw bedrijf te bepalen.

Brochure EHBH Koe

In deze brochure vind je de belangrijkste inzichten uit het project, aangevuld met praktische tips en maatregelen om de impact van hittestress op je bedrijf te beperken.

Videoreeks bij EHBH Koe

Bekijk zeker ook de korte bijbehorende videoreeks bij EHBH Koe. 

 

Algemene introductievideo: hittestress bij runderen

In deze algemene introductievideo staan we stil bij de fysiologische veranderingen die een rund ondervindt bij hittestress. Vanaf wanneer ervaren runderen hittestress en hoe herken je de symptomen?

Algemene introductievideo hittestress

Ventilatoren in de stal

In deze video ontdek je hoe ventilatoren kunnen helpen om runderen te koelen en hittestress te beperken.

Ventilatoren in de stal

Kuil- en voedermanagement

In deze video ligt de focus op kuil- en voederbeheer en hoe je broei kan beperken om de voederkwaliteit op peil te houden.

Kuil- en voedermanagement

Actief koelen met water

In deze video gaan we in op de mogelijkheden om de runderen en de omgeving actief te koelen met water. 

Actief koelen met water

Economie en beweiding

In deze video bekijken we de kosten-batenanalyse van verschillende staltechnieken en beweiding bij hittestress.

Economie en beweiding

Meer informatie

Meer informatie over omgaan met hittestress vind je op het Rundveeloket of bij Diergezondheidszorg (DGZ) Portaal voor uitgebreide richtlijnen.