Inkomen

​De Vlaamse land- en tuinbouwsector kende een gematigd herstel: in 2025 steeg de omzet van de Vlaamse landbouw met 2,1 % tegenover 2024. Door deze omzetstijging, gecombineerd met een relatief beperkte stijging van de werkingskosten, evolueerde de toegevoegde waarde positief. Toch lopen de resultaten sterk uiteen tussen subsectoren, en tussen bedrijven onderling. We hebben een aantal relatief goede jaren achter de rug, maar de vooruitzichten zijn meer dan ooit onzeker. In de dierlijke sector blijft stikstof zorgen voor uitdagingen en heel veel onzekerheid. In de plantaardige sectoren staan enkele traditionele sterkhouders, zoals suikerbieten en aardappelen, onder druk. Er ontbreekt momenteel een nieuwe teelt die toegevoegde waarde biedt. Hoewel er al heel wat verkennende projecten lopen, zal het succes bepaald worden door ook oog te hebben voor de afzetketen en commercialisatie.

​Met het huidige GLB zijn er heel wat mogelijkheden en verschillende vormen van steun. Vooral de ruime keuze aan ecoregelingen bieden mogelijkheden om nieuwe technieken en verduurzaming van de keten te ondersteunen. Daarnaast blijven VLIF-subsidies beschikbaar voor investering in machines, stallen of digitalisering. Ook door deel te nemen aan samenwerkingsprogramma’s kan je extra steun ontvangen. Dat zijn allemaal hulpmiddelen waarbij de overheid bedrijfsontwikkeling ondersteunt. Ondertussen lopen er al discussies voor een volgend GLB vanaf 2028, waarbij er fors dreigt gesnoeid te worden in het budget. Voor de landbouwers blijft voorspelbaarheid wel een uitdaging. De regelgeving verandert zo snel en mist coördinatie tussen de verschillende beleidsdomeinen. Daarom is het belangrijk om zelf richting te bepalen voor je bedrijf en op basis daarvan gericht op zoek te gaan naar passende steunmaatregelen. Nog te vaak investeren landbouwers vooral omwille van beschikbare steun, terwijl dat niet altijd leidt tot een betere rentabiliteit.

​​​Door goed te boeren. Geef de voorkeur aan ‘Eerst beter en dan eventueel groter’. Word terug meer ‘manager’ van je bedrijf, wat concreet neerkomt op volgende aanbevelingen:

1. Begin in de eerste plaats met een goed zicht op je kosten. Een bedrijfseconomische boekhouding zoals focus kan je hierbij ongetwijfeld helpen
2. Hou rekening met jouw specifieke beperkende factor en grenzen waar je tegenaan loopt. Het zijn de basics, maar een goed evenwicht tussen inzet van grond, arbeid, kapitaal en management zijn de basis voor succes;
3. Zorg voor voldoende liquiditeit zodat je genoeg middelen hebt om aan kortlopende betaalverplichtingen te voldoen;
4. Maak werk van je administratie, dit geeft ook inzicht in je bedrijf. Je kan beter routineklussen via loonwerk uitbesteden dan je administratie;
5. Zorg voor efficiëntie in je werk door je tijdsbesteding en de processen beter te organiseren. Schakel op tijd extra hulp in, zodat er ook nog vrije tijd overblijft!

​Durf vooral kritisch naar je bedrijf te kijken en doorbreek de bedrijfsblindheid. De robuustheidsscan is een individueel dieptegesprek waarin de zeven ondernemersthema’s specifiek voor het bedrijf worden behandeld. Het geeft een beeld van waar je bedrijf tegenaan loopt en waar je mogelijk verbeteringen kan realiseren of waar het volgens ons nuttig zou zijn om mee aan de slag te gaan. We kijken bijvoorbeeld naar thema’s zoals kostenbeheer, economische positie en voorbereidingen voor investeringen of overnames. Dit helpt je om strategisch vooruit te plannen, met inzicht in je financiële situatie en mogelijkheden. Daarnaast kan Boerenbond je ook bijstaan om bedrijfseconomisch inzicht te krijgen. In eerste instantie kan je gebruikmaken van onze managementtool focus: een gebruiksvriendelijke tool die zorgt voor een dynamische kijk op je kerncijfers. Voor melkveebedrijven hebben we de Routeplanner Melkvee, waarmee je de impact van toekomstige scenario’s kan simuleren. Ook de formule van bedrijfsleiderskringen, waarin verschillende bedrijven samen zitten en discussie voeren over actuele vraagstukken en uitdagingen en hoe hier als bedrijf op te anticiperen, is een aanrader.

​De landbouwpopulatie vergrijst, en een groot deel van de bedrijven heeft geen opvolger. Dat zorgt op bedrijfsniveau voor onzekerheid en een gebrek aan perspectief. ​Wanneer de pensioenleeftijd nadert en er heel wat vragen opduiken, kan je terecht bij het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging. Bij belangrijke sleutelmomenten – zoals het opstarten of stopzetten van een bedrijf, het aangaan van een samenwerking of het overlaten van een onderneming – biedt het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging ondersteuning en antwoorden. Voor meer concrete vragen, zoals ‘Kan ik nog bijverdienen na mijn pensioen’ of ‘Wat gebeurt er met de bedrijfsgebouwen en gronden?’, staan de consulenten van Dienstbetoon klaar om je verder te helpen.