Aardgasbe-voorrading is goed verzekerd in ons land
Aangemaakt op
Komt onze aardgasbevoorrading in het gedrang? Heeft ons land voldoende geanticipeerd op deze crisis? Kunnen gezinnen en bedrijven er zeker van zijn dat ze de komende maanden voldoende worden bevoorraad? Om op al deze vragen een antwoord te bieden, maakte de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie een interessante ‘Veelgestelde vragen’ op. We overlopen de belangrijkste ervan.
Een aardgascrisis kan worden veroorzaakt...
Komt onze aardgasbevoorrading in het gedrang? Heeft ons land voldoende geanticipeerd op deze crisis? Kunnen gezinnen en bedrijven er zeker van zijn dat ze de komende maanden voldoende worden bevoorraad? Om op al deze vragen een antwoord te bieden, maakte de Federale Overheidsdienst (FOD) Economie een interessante ‘Veelgestelde vragen’ op. We overlopen de belangrijkste ervan.
Een aardgascrisis kan worden veroorzaakt door geopolitieke spanningen – zoals het conflict tussen Rusland en Oekraïne – waardoor producerende landen hun gaskraan dichtdraaien.
1. Hoe afhankelijk is de Belgische markt van Russisch gas?
Wist je dat het grootste deel van het in België verbruikte aardgas niet afkomstig is uit Rusland, maar uit Noorwegen en Nederland? De rest komt uit het Verenigd Koninkrijk en diverse andere landen over de hele wereld, waaronder Qatar. De Belgische infrastructuur laat toe aardgas in te voeren via verschillende kanalen, per schip en per pijpleiding uit alle mogelijke richtingen. De huidige situatie toont aan dat de diversificatie van gas uit diverse producerende landen de juiste strategie is en ons in staat stelt vertrouwen te hebben in de bevoorradingszekerheid van België.
2. Bestaat er een risico op een volledige uitval van de gasbevoorrading?
Momenteel is er geen risico op tekorten, want tot op heden is er geen onderbreking van de Russische gasstromen naar de Europese Unie. Uiteraard blijft de overheid de situatie dagelijks opvolgen en beschikt ze over de nodige procedures en middelen om een hoge graad van bevoorrading voor de Belgische markt te verzekeren. Tegelijk kan ze een aanvullende bevoorrading aanbieden aan onze buurlanden die meer afhankelijk zijn van de invoer van Russisch gas. Er is dus geen reden tot paniek.
3. Heeft België voldoende geanticipeerd op deze crisis? Kunnen gezinnen en bedrijven er zeker van zijn dat ze de komende maanden voldoende worden bevoorraad?
De huidige situatie toont aan dat de diversificatie van de leverancierslanden de juiste strategie is, waardoor de overheid vertrouwen kan hebben in de bevoorradingszekerheid van België. Bovendien beschikt ze over reserves om te reageren op tekorten. De ervaring van de voorbije 20 jaar leert dat de gasopslag in Loenhout, hoewel relatief klein (naar Europese normen), kan helpen om strenge winters te doorstaan. Bovendien zijn de infrastructuurleidingen van Fluxys zo gedimensioneerd dat ze op een dag met een uitzonderlijke vraag de piekcapaciteit kunnen verzekeren.
De Europese en nationale autoriteiten werken al jaren met een noodplan om voorbereid te zijn op operationele of geopolitieke gebeurtenissen die een invloed kunnen hebben op de gasbevoorrading van de EU-lidstaten. De autoriteiten, netwerkbeheerders en leveranciers houden nauwlettend in de gaten welke gevolgen de geopolitieke spanningen en het conflict Rusland-Oekraïne hebben voor de aardgasvoorziening. Zo kunnen vervoersnetbeheerders (zoals Fluxys) en leveranciers maatregelen nemen om de aardgasstromen te optimaliseren. Als deze maatregelen niet zouden volstaan, zullen aanvullende noodmaatregelen worden genomen om de continuïteit van de aardgasbevoorrading te verzekeren; onder meer via een solidariteitsmechanisme tussen de Europese landen.
Naast de prijs is er ook de kwestie van de fysieke beschikbaarheid van aardgas. Bij grote tekorten heeft België een plan klaar om het verbruik te beperken. De huishoudens worden daarbij extra beschermd omdat ze voor de gaslevering een beroep kunnen doen op een Europees solidariteitsmechanisme. Tot slot is het Belgisch aardgasnet een draaischijf in het West-Europese aardgasnetwerk. Het is verbonden met alle buurlanden. Wist je dat maar een derde van het aardgas dat België invoert voor eigen gebruik is? Twee derde wordt verder naar Europa geëxporteerd.
4. Wie kondigt een aardgascrisis af en wanneer en hoe worden noodmaatregelen geactiveerd?
Momenteel is er geen risico op tekorten. Op nationaal én internationaal niveau zijn er wetten en procedures uitgewerkt met betrekking tot de bevoorradingszekerheid van aardgas. Op nationaal niveau kan federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen), indien nodig en na overleg met de Algemene Directie Energie van de FOD Economie, Fluxys Belgium en enkele andere crisispartners, een bevoorradingscrisis afkondigen en noodmaatregelen activeren. Een crisis kan ook worden afgekondigd door de Europese Commissie als er meer dan één lidstaat bij betrokken is.
5. Welke maatregelen zou België nemen in geval van een bevoorradingscrisis?
Het Belgische noodplan voorziet in diverse maatregelen om ervoor te zorgen dat er voldoende gas wordt geleverd voor de meest essentiële behoeften, waaronder het gasverbruik van gezinnen, de productie van elektriciteit en specifieke sociale diensten, zoals ziekenhuizen. Consumenten worden gestimuleerd om hun verbruik op vrijwillige basis te verlagen.
Als dat niet volstaat, zal aan industriële afnemers worden gevraagd hun gasverbruik te verminderen of stop te zetten, gevolgd door de kmo’s. Hierbij worden eerst de afnemers op het Fluxys-vervoersnet afgeschakeld en pas in latere fase de bedrijven die zijn aangesloten op het distributienet van Fluvius.
Bovendien is er via de Gas Coordination Group op Europees niveau een actief overleg tussen de Europese landen dat de overheid in staat stelt in te grijpen op de gasstromen tussen de Europese landen om het hoogste niveau van bevoorrading te verzekeren.
Standpunt Boerenbond: niet afschakelen in geval van tekorten
Boerenbond bepleit dat de land- en tuinbouwsector niet zou moeten worden afgeschakeld in geval van aardgastekorten:
• De land- en tuinbouwsector is een essentiële sector die voedsel produceert. In dit productieproces is regelmatig warmte nodig, waarvoor aardgas kan worden gebruikt. De productie van voedsel zou maximaal moeten kunnen worden voortgezet in situaties van een tekort aan aardgas.
• De land- en tuinbouwsector werkt met levende materie. Tomatenplanten zouden bijvoorbeeld onherstelbare schade kunnen ondervinden als gevolg van een afschakeling van aardgas, met impact op de mogelijkheid om nog te kunnen produceren in de rest van het jaar. Enkele dagen zonder warmte kan dus gevolgen hebben in de sector op het inkomen van een heel jaar.
•In de Vlaamse glastuinbouwsector zijn zeer veel wkk’s aanwezig, met een vermogen van ongeveer 400 MWe. Deze wkk’s staan in voor de lokale elektriciteitsvoorziening op het distributienet (van beschermde afnemers). Door deze van aardgas te blijven voorzien, kan voorkomen worden dat een aardgascrisis ook tot een elektriciteitscrisis leidt. Deze wkk’s zouden juist van aardgas voorzien moeten worden in tijden van gastekorten om zo op het lokaal distributienet beschermde afnemers van elektriciteit te blijven voorzien.
Bron: Diane Schoonhoven/Boerenbond.
Meer info:
https://economie.fgov.be/nl/themas/energie/bevoorradingszekerheid/aardg…