Huisvesting seizoenarbeid
Het huisvesten van personeel op een bedrijf of in een woning is een serieuze investering. Het is dus belangrijk je goed te informeren voor je aan de slag gaat.
- Boerenbond maakte volgende 'Handleiding veilig onderdak geven' (pdf). Heb je na het lezen van de brochure nog vragen, dan contacteer je best je tuinbouwconsulent. Die kan je ook meegeven wat de aandachtspunten uit controles zijn.
- Heb je liever de uitgebreide technische uitleg dan kan je deze terug vinden in het technische handboek woonkwaliteit. Je vindt hier ook heel gedetailleerde technische fiches terug.
- Daarnaast kan je de checklist of technisch verslag hier terugvinden. Deze wordt gebruikt door inspectiediensten bij controle
Heb je nog vragen, dan kun je terecht bij je tuinbouwconsulent of dienstbetoonconsulent. Ook SBB heeft ondertussen heel wat kennis opgebouwd en werkt samen met architecten voor het opstellen van vergunningsaanvragen. Bekijk zeker ook samen met je boekhouder het fiscale luik zoals het inbrengen van onkosten van de huisvesting in je boekhouding of forfait, het BTW-verhaal, ….
Voor huisvesting van seizoenpersoneel is ook VLIF-steun (15%) mogelijk als je aan de voorwaarden voldoet.
Maak goede afspraken
Maak goede afspraken met je seizoenpersoneel over het ter beschikking stellen van je huisvesting. Dit start met afspraken rond kosten. Stel je de huisvesting gratis ter beschikking? Reken je een bepaalde huur aan? Of verreken je enkel de kosten voor nutsvoorzieningen? Je zet alle gemaakte afspraken best op papier. Boerenbond stelde een modeldocument op dat beschikbaar is in 8 talen (Nederlands, Duits, Engels, Bulgaars, Frans, Pools , Roemeens en Portugees). Het is immers belangrijk om deze overeenkomst op te maken in een taal die de werknemer begrijpt.
Je mag de onkosten voor huisvesting rechtstreeks aftrekken via de loonbon maar dit hoeft niet. Wil je dit doen dan is het verplicht om een overeenkomst af te sluiten met de seizoenarbeider. Er is geen maximum bedrag bepaald voor de huur, deze moet in verhouding zijn tot de normale handelswaarde en hangt af van de staat van de accommodatie. Let er op dat de afgesproken inhouding op het nettoloon niet meer dan een vijfde van het brutoloon mag bedragen.
Maak naast het financiele ook praktische afspraken. Waar mag er gerookt worden? Hoe moet de huisvesting onderhouden worden? Hoe worden kookruimtes beheerd? Wie mag wanneer de wasmachine gebruiken,.... Controleer geregeld of de rookdetectors, de noodverlichting, … nog goed werken en neem de tijd om nieuwe werknemers te tonen wat ze moeten doen in geval van brand.
Welke wetgeving regelt de huisvesting van seizoenarbeiders?
De Vlaamse Wooncode regelt de veiligheids-, gezondheids- en woningkwaliteitsvereisten voor kamers, al dan niet bestemd voor huisvesting van studenten of seizoenarbeiders. Dit zit sinds 2013 onder de noemer 'Integratiedecreet Woningkwaliteit' vervat. Het 'Integratiedecreet Woningkwaliteit' heeft als doel; het vermijden van gebreken, als zijnde onstabiele constructies, gevaar op elektrocutie, brandgevaar, slechte verluchting, CO-gevaar,… Het Integratiedecreet woningkwaliteit = Titel III van de Vlaamse Wooncode, bestaat vervolgens uit drie types van technische verslagen.
- Technisch verslag voor de beoordeling van zelfstandige woningen;
- Technisch verslag voor de boordeling van kamers en studentenkamers;
- Technisch verslag voor de beoordeling van kamers bestemd voor de huisvesting van seizoenarbeiders.
Dit laatste is vandaag van toepassing, wat betreft het huisvesten van seizoenarbeiders op Land- & Tuinbouwbedrijven, en was vroeger gekend als het zogenaamde 'kataraktdecreet'.
Moet ik onderscheid maken tussen mannen en vrouwen?
Het is niet noodzakelijk om onderscheid te maken tussen mannen en vrouwen in WC, doucheruimtes en slaapzalen. Enkel op plekken waarbij privacy dient te worden gerespecteerd (WC en douche) dient de ruimte, gedurende de tijd dat deze benut wordt, afsluitbaar te zijn door de persoon die hem benut.
Zijn er normen voor de afstand tussen slaap- en gemeenschappelijke ruimtes?
Er zijn geen normen vastgelegd met betrekking tot de maximale afstand tussen slaap- en gemeenschappelijke ruimtes. Ze moeten zich wel in de zelfde ruimte bevinden. De bewoners mogen niet langs buiten om de gemeenschappelijke ruimte te bereiken. Om geluidshinder te voorkomen is het raadzaam de inrichting gemeenschappelijke leefruimte, sanitair en slaapruimtes op een doordachte manier in te plannen. Daarnaast maken goede afspraken, goede vrienden. Een intern huishoudelijk reglement om ieders nachtrust te respecteren is niet verkeerd.
Mag ik een slaapzaal voorzien of moeten het individuele kamers zijn?
Ja, invulling is vrij: éénpersoonskamers, meerpersoonskamers,… zolang minimale netto-oppervlakte(8m²) per persoon wordt gerespecteerd!
Ben ik verplicht in elke kamer verwarming te voorzien?
In het Technisch Verslag wordt nagezien of de plaatsing van een vast verwarmingsapparaat in de kamer mogelijk is. Dit betekent dat er ofwel centrale verwarming, een luchtdicht gastoestel (type C) of een elektrische verwarming aanwezig is of geplaatst kan worden. In het geval dat het niet aanwezig is, moet de toevoer van energie en indien van toepassing de afvoer van rookgassen voorzien zijn,(Anders 15 Strafpunten toegekend)! Bij nieuwbouw van huisvesting zal er vanuit de EPB-wetgeving een bepaald E-peil bereikt moeten worden. De reden waarom er een verplichting wordt opgelegd is, omdat de instanties niet kunnen nagaan wat de weersverwachtingen/weersomstandigheden zijn in de periode dat er seizoenarbeiders in de huisvesting aanwezig zijn.
Wat wordt er verstaan onder gemeenschappelijke ruimtes?
Gemeenschappelijke ruimtes zijn onder meer: Keuken, sanitair, ontspanningsruimte,… Ook de gangen en traphallen worden tot gemeenschappelijke delen gerekend. Men mag deze mee opnemen in het aantal m² gemeenschappelijke ruimte. Op voorwaarde dat ze niet kleiner zijn dan 4 m² en de vereiste minimale hoogte wordt gerespecteerd.
Mag ik gratis huisvesting aanbieden?
Gratis huisvesting aanbieden aan jouw seizoenmedewerkers mag zeker. Niets verplicht je als werkgever ertoe huisvestingskosten in rekening te brengen. Echter ingeval de vergoeding gevraagd voor de huisvesting minder dan 50 euro per maand per seizoenarbeider bedraagt, moet een voordeel van alle aard – te beschouwen als seizoenloon – berekend worden van 50 euro, verminderd met de gevraagde vergoeding.
Mag ik een caravan gebruiken als huisvesting?
Een klassieke caravan (voor aan de wagen) kan niet - zal ook nooit voldoen aan de eisen. Alles wat je aan de wagen kan hangen voldoet niet. Een stacaravan kan wel maar moet voldoen aan de eisen en moet vergund zijn.
Mag ik containers gebruiken als huisvesting voor seizoenarbeiders
Ja dat mag, mits je een vergunning krijgt van de gemeente en deze ook voldoen aan de voorwaarden voor huisvesting.
Mag ik een bestaande woning (niet op het bedrijf) verhuren?
Je mag een 'huis in de straat' verhuren of ter beschikking stellen van seizoenarbeiders. Je moet dan echter wel een functiewijziging aanvragen bij de gemeente aangezien de functie van het huis verandert van eengezinswoning naar kamerverhuur. Hierin mag dan zowel seizoenarbeiders als vast personeel verblijven.
Mag ik vaste werknemers huisvesten op het bedrijf?
In agrarisch gebied kunnen enkel gebouwen worden toegelaten die voor het bedrijf noodzakelijk zijn. Ook verblijfsgelegenheden voor seizoenarbeiders (Technisch verslag seizoenarbeiders) vallen hieronder, voor zover ze een integrerend deel van een leefbaar bedrijf uitmaken. Essentieel is het tijdelijke karakter van het verblijf en de verbondenheid met de agrarische activiteit. Permanente verblijfsgelegenheid voor andere personen dan de exploitanten van het bedrijf en hun gezin, zullen dan ook niet worden toegelaten. Deze maatregel is er om te voorkomen dat er residentiële bewoning op een land- of tuinbouwbedrijf zou plaatsgrijpen. Vaste medewerkers huisvesten op het bedrijf, is in dat opzicht niet toegestaan!
