Stoppen
Voor veel Vlaamse land- en tuinbouwers komt er een moment waarop zij de toekomst van hun bedrijf moeten heroverwegen. Een gebrek aan opvolging, veranderende regelgeving, druk op vergunningen of financiële onzekerheden kunnen aanleiding geven om te stoppen of het bedrijf over te dragen. Deze beslissing heeft niet alleen economische, maar ook juridische, fiscale en familiale gevolgen.
Het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging biedt professionele ondersteuning aan landbouwers die zich in deze fase bevinden. Het centrum verstrekt onafhankelijk advies, praktische tools en begeleidingstrajecten rond thema’s zoals bedrijfsoverdracht, waardebepaling, fiscale en juridische aspecten, en opvolgingsplanning binnen of buiten de familie.
Via de website www.kenniscentrumbedrijfsopvolging.be vindt u meer informatie over de beschikbare diensten, nuttige documenten en contactmogelijkheden met gespecialiseerde adviseurs.
Het kenniscentrum helpt u om goed onderbouwde beslissingen te nemen en de continuïteit of afbouw van uw onderneming op een doordachte manier te organiseren.
Vanaf wanneer kan je met pensioen?
De pensioenleeftijd voor zelfstandigen ligt momenteel op 66 jaar (en stijgt naar 67 jaar in 2030). Je kunt ook vroeger met pensioen als je voldoende loopbaanjaren hebt opgebouwd (momenteel minstens 45 jaar). Een pensioenraming kun je aanvragen via www.mypension.be, waar je een duidelijk overzicht krijgt van je opgebouwde rechten en de mogelijke ingangsdatum van je pensioen.
Draag je best tijdelijk je bedrijf over aan je partner of geniet je beter samen van de rust?
Dat hangt af van jullie persoonlijke en financiële situatie.
- Als één partner nog wat langer wil blijven werken, kan een tijdelijke overdracht van de exploitatie nuttig zijn. Dat kan helpen om bepaalde rechten (zoals pensioenopbouw of sociale bescherming) te behouden.
- Als beide partners willen stoppen, is het vaak eenvoudiger om gezamenlijk de exploitatie te beëindigen en samen te genieten van de rust.
Het is aan te raden om dit te bespreken met je boekhouder of sociaal verzekeringsfonds, die kan berekenen wat financieel het meest voordelig is.
Kan het eigendom verpacht worden en aan welke voorwaarden?
Ja, verpachten is mogelijk. De pachtwet bepaalt de rechten en plichten van verpachter en pachter:
- De pacht moet schriftelijk worden vastgelegd.
- De pachter krijgt sterke bescherming, dus verpachten is vaak een langetermijnverbintenis.
- Voor landbouwgronden is de pachtprijs wettelijk begrensd.
Wil je meer flexibiliteit (bijvoorbeeld voor een kortere duur of een toekomstige verkoop), dan kun je ook denken aan een gebruiksovereenkomst of beheersovereenkomst.
Moet je de gronden verkopen of kan je beter nadenken over een schenking van eigendom aan de kinderen als die er zijn?
Dat hangt af van de gezinssituatie, fiscale gevolgen en toekomstplannen.
- Verkoop kan een oplossing zijn als je middelen nodig hebt voor je pensioen of als er geen interesse is bij de kinderen.
- Schenking kan voordeliger zijn als je het familievermogen wilt behouden, maar brengt fiscale en juridische gevolgen met zich mee (zoals schenkingsrechten, reservataire erfdelen, enz.).
Laat je hiervoor begeleiden door een notaris of fiscaal adviseur. Vaak is een gespreide aanpak (een deel verkopen, een deel schenken of verhuren) de beste keuze.
Wat met NERs?
Bij het stopzetten van het bedrijf kun je:
- de NER’s verkopen aan andere landbouwers die nog actief zijn;
- of ze laten vervallen als je geen koper vindt. De waarde van NER’s schommelt en hangt af van de vraag in je regio. Je landbouworganisatie of Mestbank kan helpen bij de overdracht.
Wat met de betalingsrechten?
Bij het beëindigen van de exploitatie vervallen je betalingsrechten (GLB), tenzij je ze:
- verkoopt of verhuurt aan een andere actieve landbouwer vóór de referentiedatum;
- of overdraagt bij een bedrijfsoverdracht.
Hou rekening met de deadline voor overdracht (meestal in de eerste helft van het jaar).
Wat met de mogelijkheid om op de hoeve te blijven wonen?
Als je eigenaar bent van de woning, kun je uiteraard blijven wonen op de hoeve, ook als de bedrijfsactiviteit stopt. Wel is het belangrijk na te gaan of je woning formeel als landbouwwoning is ingeschreven in het ruimtelijk plan. Bij een latere functiewijziging (bijvoorbeeld om de woning “woonbestemming” te geven) kan een aanvraag tot herbestemming nodig zijn via de gemeente.
