Wetgeving drones
Drones bieden heel wat kansen voor het landbouwbedrijf: snelle perceelinspectie, schade-inschatting, gewasmonitoring … Maar een drone is juridisch gezien een luchtvaartuig. Dat betekent dat je er niet zomaar overal en altijd mee mag vliegen. Europese en Belgische regels bepalen wie mag vliegen, waar dat mag en onder welke voorwaarden.
Die wetgeving is er om de veiligheid in het luchtruim te garanderen en om mensen op de grond te beschermen. Voor landbouwers is het belangrijk om te weten wat vandaag wél kan, wat niet mag, en wat je in orde moet brengen voor je met een drone aan de slag gaat.
Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste regels rond drones voor landbouwgebruik: wat mag, wat niet, en waar je als landbouwer rekening mee moet houden.
Wat moet ik in orde brengen voor ik met een drone start?
In de meeste gevallen moet je je registreren wanneer je met een drone vliegt die zwaarder is dan 250 gram of die een camera heeft. Je ontvangt dan een exploitantnummer dat zichtbaar op je drone moet worden aangebracht.
Daarnaast moet de persoon die met de drone vliegt over de juiste basiskennis beschikken. Voor standaardgebruik volstaat meestal een eenvoudige online opleiding en test.
Gebruik je de drone professioneel, dan is ook een aansprakelijkheidsverzekering verplicht, zelfs wanneer je enkel boven je eigen percelen vliegt.
Wat mag ik doen met een “gewone” landbouwdrone?
Voor veel landbouwtoepassingen, zoals perceelinspectie, schade-inschatting of het maken van beelden, kan je werken binnen de basisregels. In dat geval moet je onder meer:
- binnen zicht van de piloot blijven
- lager dan 120 meter vliegen
- voldoende afstand houden van mensen en bebouwing
- een drone gebruiken die geschikt is voor dit type vlucht.
Binnen die grenzen kan je vandaag al heel wat doen op je bedrijf, zonder bijkomende toelatingen.
Wanneer wordt het gebruik strenger geregeld?
Zodra je buiten die basisregels gaat, wordt de wetgeving strenger. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer je:
- met zwaardere drones wil werken
- buiten je zicht wil vliegen
- dichter bij mensen of gebouwen komt
- toepassingen wil uitvoeren met een hoger risico.
In die situaties zijn bijkomende procedures en toelatingen nodig. Voor veel landbouwers betekent dit dat eenvoudige inspectievluchten perfect mogelijk zijn, maar dat meer geavanceerde toepassingen extra voorbereiding vragen.
In welke “categorie” valt mijn dronegebruik?
De Europese dronewetgeving werkt met drie niveaus. Die bepalen hoe streng de regels zijn naargelang het risico van de vlucht.
- Open categorie. Dit is de basislaag en meteen de belangrijkste voor landbouwers. De meeste standaardtoepassingen, zoals perceelinspectie, schade-inschatting of gewasbeelden met een lichte drone, vallen hieronder. Je vliegt binnen zicht, onder 120 meter hoogte en op veilige afstand van mensen en bebouwing. Binnen deze categorie kan je vandaag al heel wat doen zonder complexe procedures.
- Specific categorie
Hier kom je terecht zodra je buiten die basisregels gaat, bijvoorbeeld wanneer je buiten zicht wil vliegen, met zwaardere drones werkt, dichter bij mensen of infrastructuur moet komen of een toepassing uitvoert met meer risico. In dat geval moet je vooraf een toelating aanvragen en aantonen hoe je de risico’s beheerst. Dit is typisch voor meer geavanceerde professionele toepassingen. - Certified categorie. Dit is het hoogste niveau, vergelijkbaar met bemande luchtvaart. Het gaat om vluchten met een zeer hoog risico, bijvoorbeeld boven grote mensenmassa’s of met zware toestellen. Voor landbouwtoepassingen is deze categorie vandaag nauwelijks relevant.
Voor de meeste landbouwers volstaat de open categorie om met drones aan de slag te gaan voor inspectie en monitoring.
Mag ik overal met mijn drone vliegen?
Nee. Ook boven je eigen percelen gelden beperkingen. België werkt met zogenaamde geografische zones: gebieden waar drones niet vrij mogen vliegen of waar extra voorwaarden gelden. Dat gaat onder meer over zones rond luchthavens, militaire domeinen, stedelijke gebieden, industrie, havens of gevoelige infrastructuur.
Voor elke vlucht moet je dus nagaan of jouw perceel in zo’n zone ligt en welke regels daar gelden. In sommige zones is vliegen volledig verboden, in andere kan het enkel met een extra toelating. Voor je opstijgt, check je dus best altijd de kaart met dronezones. Zo vermijd je onbedoeld in overtreding te zijn, ook al vlieg je enkel boven je eigen bedrijf.
Moet ik rekening houden met privacy?
Ja. Bij het maken van beelden moet je rekening houden met de privacy van anderen, zeker wanneer je over of naast percelen van derden vliegt of wanneer woningen in beeld komen.
Beelden waarop personen herkenbaar zijn, vallen onder de privacywetgeving. Dat betekent dat je zorgvuldig moet omgaan met opslag, gebruik en eventuele doorgifte van die beelden.
Kan ik drones gebruiken om te spuiten, strooien of zaaien?
Technisch kan dat, maar juridisch is het vandaag sterk beperkt. Spuiten vanuit de lucht is in Europa in principe verboden. Daardoor zijn spuitdrones in de praktijk bijna nergens toegelaten.
Voor toepassingen zoals zaaien of strooien kunnen in uitzonderlijke gevallen toelatingen worden aangevraagd, maar dat vraagt een specifiek dossier en goedkeuring. Voor de meeste landbouwers blijft dit voorlopig toekomstmuziek.
Wat riskeer ik als ik de regels niet volg?
Wie zonder registratie, opleiding of in verboden zones vliegt, riskeert boetes en sancties. Daarnaast kan je aansprakelijk worden gesteld bij schade of ongevallen.
Waar vind ik de volledige wetgeving terug rond vliegen met drones?
Je vindt de wetgeving terug op deze overheidssite.
