(Verplichte) ziekteverzekering
Iedereen die in België woont of werkt moet zich aansluiten bij een ziekenfonds. Als je geen lid wil worden van een ziekenfonds kan je gratis aansluiten bij de ‘Hulpkas voor ziekte- en invaliditeitsverzekering’.

Wat doet een ziekenfonds?
Een ziekenfonds of mutualiteit betaalt
- Een tussenkomst in de kosten voor medicijnen en dokterskosten
- Uitkeringen arbeidsongeschiktheid
- Uitkeringen tijdens zwangerschapsverlof
Zij bieden vaak ook thuiszorgdiensten aan en innen ook de verplichte zorgverzekering (zorgkas). Ze bieden ook graag bijkomende verzekeringen aan. (bron)
Wie moet aansluiten bij een Belgisch ziekenfonds?
Iedereen die in België werkt of woont, moet aansluiten bij een ziekenfonds (bron).
- Werken: als er sociale zekerheidsbijdragen betaald zijn
- Wonen of verblijven: je bent ingeschreven in het vreemdelingenregister of bevolkingsregister. Ook Oekraïners met een beschermd statuut moeten dus verplicht aansluiten!
Moet een buitenlandse seizoenarbeider ook aansluiten bij een Belgisch ziekenfonds?
We maken hierbij een onderscheid tussen Europeanen die wel/niet verzekerd zijn in hun thuisland, niet-Europeanen die het met een arbeidskaart aan de slag zijn en Oekraïners met een beschermd statuut.
1. Europeanen, verzekerd in hun thuisland:
Als je EU-burger bent en tijdens een kort verblijf in een ander EU-land onverwacht ziek wordt, heb je hetzelfde recht op medische zorg als de inwoners van het land waar u verblijft. Je Europese ziekteverzekeringskaart is daarbij het bewijs dat u verzekerd bent in een EU-land. Let op: hiermee worden geen repatriëringskosten gedekt.
Heeft u geen Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) of kunt u hem niet gebruiken (bijvoorbeeld in een privékliniek), dan mag men u de behandeling niet weigeren, maar kan het zijn dat u de kosten zelf moet voorschieten en na thuiskomst bij uw eigen zorgverzekeraar vergoeding moet aanvragen.
2. Europeanen, niet (bewezen) verzekerd in hun thuisland
De eerste twee jaar dat een buitenlander hier (kort) komt werken, kunnen buitenlanders gratis aansluiten bij een Belgisch ziekenfonds. Vanaf het derde jaar wordt er gekeken naar de bijdragen die in het thuisland werden betaald en kan de kost voor aansluiting oplopen. Boerenbond richtte daarom het Fonds Gezondheidszorgen op.
3. Niet-Europeanen met arbeidskaart B
De eerste twee jaar dat een buitenlander hier (kort) komt werken, kunnen buitenlanders gratis aansluiten bij een Belgisch ziekenfonds. Vanaf het derde jaar wordt er gekeken naar de bijdragen die in het thuisland werden betaald en kan de kost voor aansluiting oplopen. Boerenbond richtte daarom het Fonds Gezondheidszorgen op.
4. Oekraïners met beschermd statuut (A-kaart)
Personen met een beschermd statuut moeten zich verplicht aansluiten bij een Belgisch ziekenfonds. Dit kan reeds als je een bijlage 15 hebt in afwachting van een A-kaart.
Hoe kan je aansluiten bij een ziekenfonds?
Je kan aansluiten bij een ziekenfonds naar keuze of bij de hulpkas voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (HZIV). Bij een ziekenfonds betaal je een jaarlijkse bijdrage voor de aanvullende voordelen , die je krijgt. Bij de HZIV kun je je gratis aansluiten, maar dan ben je enkel gedekt voor terugbetaling van geneeskundige verzorging en uitkeringen.
Bij de meeste ziekenfondsen of mutualiteiten kan je online aansluiten of kiezen voor een afspraak. Bij vragen kan je telefonisch contact opnemen met een medewerker van de mutualiteit.
Meestal vul je een formulier in en zal gevraagd worden om een bijdrage te betalen, zodra dit gebeurd is ben je aangesloten, zal je klevers ontvangen en kan je gebruik maken van alle voordelen en diensten.
Wat als je beschikt over een Europese ziekteverzekeringskaart?
De Europese ziekteverzekeringskaart, ook wel Europese zorgpas genoemd, geeft je bij een tijdelijke verblijf in Europa toegang tot medisch noodzakelijke gezondheidszorgen aan dezelfde voorwaarden en kosten als de mensen die in het betrokken land verzekerd zijn. Met Europa worden hier de 27 EU-landen bedoeld, aangevuld met IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.
De kaart vraag je gratis aan bij je nationale zorgverzekeraar (ziekenfonds, mutualiteit, ...).
Let op: deze kaart dekt geen repatriëringskosten, dan heb je een reisverzekering of andere bijkomende verzekering nodig.
Wanneer moet je ook betalen voor de zorgkas?
Aansluiten bij een zorgkas is verplicht voor iedereen die in Vlaanderen woont vanaf het jaar waarin je 26 wordt. Dit is ook verplicht als je hier werkt (sociale bijdragen voor jou betaald worden) maar elders in Europa woont. Je betaalt dan een jaarlijkse zorgpremie. In 2025 bedroeg deze €64. Hierop zijn enkele uitzonderingen voorzien op de aansluiting of de premie, maar die zijn beperkt. (bron)
