njnnj

Protealis opent twee groeikamers voor veredeling eiwitgewassen

25 november 2022

Het begin vorig jaar opgestarte Protealis, een spinoff van VIB en ILVO waarin ook Boerenbond via het Agri Investment Fund (AIF) investeert, opende twee groeikamers in Gavere. Hiermee wil het bedrijf het veredelingsproces van eiwitgewassen inkorten met 3 jaar.

Benjamin Laga, de CEO van Protealis, stelde dat er in de anderhalf jaar na de oprichting al veel is gebeurd. Hij verwees naar de media om de noodzaak van het werk van Protealis te onderstrepen. “De oorlog in Oekraïne maakt dat de voedselzekerheid onder druk komt. Bovendien zijn Oekraïne en Rusland de twee grootste Europese producenten van soja. De verkiezing van da Silva in Brazilië heeft te maken met de ontbossing die daar gebeurt om soja te kunnen telen. Voor de soja uit Zuid-Amerika speelt bovendien ook de koolstofvoetafdruk.”

Rassen van soja en gele erwten

“Op de klimaatconferentie kan men spreken over rijden met elektrische wagens, maar als we met zijn allen wat minder vlees en wat meer plantaardige eiwitten zouden eten zou de impact daarvan veel groter zijn. Denk ook aan de stikstofemissieproblematiek die momenteel speelt in België en Nederland.”

“We werken aan rassen van soja en gele erwten die zodanig productief zijn in onze omstandigheden, dat de teelt ook economisch duurzaam wordt. We zien dat er potentieel is in de markt.” In de persnota verwees Protealis naar de grote vraag naar soja, zowel voor voeding als voor veevoeder. Een studie van de  Boston Consulting Group voorspelt dat de consumentenmarkt voor vlees- en zuivelalternatieven tegen 2035 elk jaar met 14% zal groeien. Daarbij speelt dat voor voeding ggo-vrije soja verplicht is, en die wordt buiten Europa niet heel veel verbouwd.

Groeikamer

Veredelaar Jonas Aper leidt ons rond in de groeikamer. Er is er een voor soja en een andere voor gele erwten. “We hebben in kleine klimaatkamers de ideale groeiomstandigheden voor soja onderzocht en kunnen hier temperatuur, lichtduur en -sterkte, nutriënten- en vochtvoorziening regelen." De planten in de groeikamer waren ongeveer drie weken oud en Jonas verwachtte dat ze de week nadien zouden gaan bloeien.

hbb
Bij maken kruisingen bestuiving induceren

“In de vrije natuur is soja bijna volledig zelfbestuivend. We moeten bij het maken van kruisingen die bestuiving induceren.” De kruisingsproducten worden massaal en supersnel gescreend met de hulp van gentechnologie, artificiële intelligentie en drones. Nadien willen ze zo snel mogelijk inteeltlijnen creëren, waarin zelfbestuiving heel nuttig is. In die fase zullen de nieuwe groeikamers een cruciale rol spelen. “We kunnen zo 4 generaties per jaar telen, van zaad tot zaad. Die 4 generaties zijn nodig opdat de lijnen genetisch stabiel zouden zijn. Dat laat ons toe het veredelingsproces in te korten met drie jaar.”

vgv
vgv

Na de groeikamers zijn nog 2 tot 3 jaar veldtesten nodig, vooraleer een kandidaat ras naar de pré-registratie gaat. De totale duur van het proces komt zo op 5 tot 6 jaar.

Jonas vertelt dat ze bij de gele erwten, die we nadien bekijken in een tweede klimaatkamer, nog wat meer werk hebben om de groeiomstandigheden te optimaliseren. Met de sojaveredeling staan ze ook al verder, omdat ze konden verder bouwen op het veredelingswerk van ILVO, een van de founding fathers van Protealis. Dit voorjaar werden al twee rassen erkend voor de rassenlijst. Afgaand op gesprekken met genodigden doen die het goed in de praktijk.

De technologie voor de klimaatkamers werd ontwikkeld door CF Tech, een Gents bedrijf dat zijn wortels heeft in apparatuur voor vertical farming.

Speed breeding

Laga wist ook nog te vertellen dat ze een microbieel platform hebben. “We selecteren rhizobiumbacteriën die beter stikstof fixeren in de wortelknobbeltjes van vlinderbloemigen. Die willen we dan meegeven in de zaadcoating. Nieuwe rassen veredelen is traditioneel een traag proces”, besloot Benjamin Laga. “We zijn afhankelijk van de seizoenen en de generatietijd van het gewas. Maar als je kijkt naar de noden van de landbouw, de consument en de planeet, dan is tijd een luxe die we niet meer hebben."

"Dankzij speed-breeding valt de afhankelijkheid van de seizoenen in de eerste stappen van veredeling weg, en korten we de generatietijd significant in. We zetten hier dus de voet op het gaspedaal. Waar andere veredelaars hun middelen en technologie inzetten op de grootste markten zoals tarwe en maïs, investeren wij resoluut in de gewassen van de toekomst.”

Bron: Boerenbond/foto’s Christophe Vander Eecken en Patrick Dieleman.