gbbg

Nazomerontmoeting in het teken van het voeden van de toekomst

11 oktober 2023

De Nazomerontmoeting, het jaarlijks evenement van Boerenbond en Landelijke Gilden, is dé ontmoetingsplaats voor al wie bij de Vlaamse land- en tuinbouw betrokken is: van beleidsmakers (van Vlaams tot Europees) en stakeholders tot prominenten uit aanverwante organisaties en sectoren.

Een kleine 300 genodigden woonden deze feestelijke zitting bij. Er werd even teruggeblikt, maar vooral vooruitgekeken. “Wat we zelf doen, doen we beter. En willen we in de toekomst nog beter doen”, aldus een gedreven voorzitter Lode Ceyssens. Deze Nazomerontmoeting stond onder meer in het teken van het voeden van de toekomst. En hiervoor zijn onder meer duurzame rechtszekerheid én een eerlijke prijs noodzakelijke voorwaarden.

Ook Vlaanderen moet keuzes maken

Na het welkomstwoord door Frans De Wachter, algemeen secretaris van Boerenbond, gaf Johan Thijs (CEO KBC) zijn interessante visie over onder meer financiën, duurzaamheid en politiek. “De inflatie lijkt onder controle. Toch zijn er signalen dat die de komende maanden weer zou stijgen, ook volgend jaar. Door de globalisering is het voor overheden vaak onmogelijk om in te zetten op verschillende vlakken. Er zullen keuzes moeten worden gemaakt.” Onder meer verwijzend naar een groene transitie, die gaten in het budget kan slaan. “Ook in Vlaanderen zullen keuzes moeten worden gemaakt. Niet kiezen is geen optie.”

Daarna ging een bevlogen Lode Ceyssens, voorzitter van Boerenbond en Landelijke Gilden, in op een aantal thema’s. "Onze land- en tuinbouwsector staat meer dan ooit in de aandacht, jammer genoeg vooral door de almaar groeiende rechtsonzekerheid omwille van het stikstofdossier.”

Positief is vooreerst dat 2023 eindelijk een normaal boerenjaar zou worden, met mooie teeltopbrengsten, aantrekkende marktprijzen en kosten die lijken te dalen. “Een heel welkom jaar van zuurstof voor de sector dus, na jaren waarin prijzen onder druk stonden, de opbrengsten te lijden hadden onder extreme weersomstandigheden en de kosten exponentieel stegen. Of deze trend zich verder zal doorzetten is nog maar af te wachten, want iedereen weet hoe fragiel de evenwichten zijn”, gaat Lode Ceyssens verder.

ggb
Boeren doen we niet op een eiland

“Wat we zelf doen, doen we beter! Maar dat wil niet zeggen dat het niet nog beter kan", aldus voorzitter Lode Ceyssens. "Want landbouwers zijn, net als alle rasechte ondernemers, strevers. Ze willen het nog efficiënter, duurzamer en kortom beter doen!"

"En ook als Boerenbond nemen we daarin, als grootste belangenorganisatie, onze verantwoordelijkheid. We maken deel uit van een bredere maatschappelijke context en willen rekening houden met de noden van zowel onze land- en tuinbouwers als van de bredere maatschappij. Want boeren doe je nu eenmaal niet op een eiland. Integendeel, Vlaamse boeren hebben, door de beperkte ruimte waarin ze werken, veel weg van stadslandbouwers.”

In het voorjaar heeft Boerenbond zijn oor te luisteren gelegd bij onze stakeholders. "Het mag duidelijk zijn, iedereen heeft de mond vol van landbouw en wil mee de toekomst voeden. Uit al die stemmen kwam, in tegenstelling tot wat we soms ervaren in het politiek en maatschappelijk debat, geen één zaligmakend landbouwmodel voor de toekomst naar boven. De weg vooruit ligt duidelijk in een veelheid aan oplossingsrichtingen die mee antwoord kunnen bieden op de uitdagingen.”

Water, bodem en lucht...

“Ik licht graag al een tipje van de sluier op. Kwaliteit en beschikbaarheid van water is, terecht, een thema dat er met kop en schouders bovenuit steekt. Maar ook dat boeren mee de strijd moeten aangaan tegen klimaatverandering, dat we onze emissies verder moeten terugdringen en bijdragen aan een verbetering van bodem en lucht komt naar voor als prioritair. Men is er zich ook goed van bewust dat we werken in een beleidsmatige en economisch zeer moeilijke context. De roep van onze leden naar meer rechts- en inkomenszekerheid en eerlijke prijzen wordt gehoord en de samenleving ziet ook dat dit weegt op het gemoed en het welzijn van onze leden. Er is dus wel degelijk ruimte om elkaar te vinden en de hand te reiken.”

Zorg dragen voor natuurlijk kapitaal

“Je mag er allemaal alvast op rekenen dat we zorg willen dragen voor ons gedeeld natuurlijk kapitaal, dat we zorg willen dragen voor uw dagelijks brood, dat we zorg willen dragen voor de boer die daarvoor instaat en dat we zorg willen dragen voor het landschap waarin we samenleven. Wij voeden mee uw toekomst. Wat we zelf doen, doen we beter. En we willen dat nog beter doen", zegt Lode Ceyssens. Volgend jaar wordt door Boerenbond en Landelijke Gilden een verslag aan de samenleving op de Nazomerontmoeting voorgelegd.

Steun van maatschappij en beleidsmakers nodig

“De land- en tuinbouwsector doet het dus al goed, maar we willen echt nog veel meer stappen vooruitzetten", legt voorzitter Lode Ceyssens de link met het beleid en de politiek. "Ik zei het al, we boeren niet op een eiland. We hebben dus ook de steun van de maatschappij en van de beleidsmakers nodig. Om te kunnen boeren zijn er twee zaken onmisbaar: rechtszekerheid én een eerlijke prijs voor een eerlijk product. In dit gezelschap hoef ik weinig uitleg te geven bij het feit dat rechtszekerheid voor onze boeren vandaag niet enkel een probleem is, ze is simpelweg onbestaande."

"Het recente advies van de Raad van State drukt ons nogmaals allemaal met de neus op de feiten.  Als je in de afgrond kijkt, moet je geen millimeter meer naar voren bewegen, maar een ferme stap achteruit doen, en een nieuwe richting kiezen, weg van de afgrond!  Een richting die uitkomt bij échte lange termijn zekerheid voor onze boeren en alle ondernemers in Vlaanderen.”

Vermijd economisch en sociaal bloedbad

Als Boerenbond blijven we  de hand reiken om in dialoog te gaan. Er zijn wel degelijk oplossingen mogelijk die een economisch en sociaal bloedbad kunnen vermijden. “Dat we als Boerenbond een constructieve overlegpartner zijn hebben we al meermaals bewezen, en dat doen we vandaag nog steeds. Denk maar aan het akkoord dat gesloten werd met de milieuverenigingen voor de verbetering van de waterkwaliteit. En ja, zo’n gedragen en juridisch robuuste oplossing vinden vraagt tijd. Tijd die veel van onze bedrijven niet hebben, want zij zien hun vergunning op korte termijn aflopen zonder zicht op een mogelijke hernieuwing. Nog voor de beleidsmakers dus opnieuw aan tafel gaan zitten over de juiste weg uit het stikstofmoeras, moet er werk gemaakt worden van een snelle decretale verlenging van de vergunningen die aflopen en bedrijven volledig dreigen stil te leggen.”

Vraag naar rechtszekerheid en toekomstperspectief

“En laat het duidelijk zijn, de sector is er zich maar al te goed van bewust dat ze extra inspanningen zal moeten leveren. Dat blijkt ook uit de oplossingsrichtingen die we aandragen. We hebben ons deel van het stikstofbad al met de helft geleegd over een periode van 30 jaar. We zijn dus zeker bereid én in staat om verder bij te dragen aan het bereiken van een goede staat van instandhouding van onze habitats tegen 2050. Maar we zullen nooit aanvaarden dat onze land- en tuinbouwers moeten verdwijnen om de weg vrij te maken voor andere sectoren.”

“We willen blijven garant blijven staan voor voldoende, betaalbaar, voedzaam en gezond lekker van bij ons omdat voedsel van levensbelang is. Dat vraagt rechtszekerheid en toekomstperspectief. Maar ook blijvende investeringen in verdere verduurzaming. Daarvoor verdient de boer die de verdere verduurzaming vastpakt een eerlijke prijs. En daar loopt het al te vaak mis. Landbouw- en voedingsproducten worden al te vaak ingezet als lokproduct.”

Platteland met een stem

Het was een warme nazomer. De temperatuur in de wetstraat is de laatste weken ook behoorlijk gestegen. "9 juni 2024 is al heel erg dichtbij in de hoofden van velen. Eerder dan wie wat, wanneer, op welk nachtelijk uur al dan niet gezegd of gedaan heeft, zijn wij vooral geïnteresseerd in de toekomst. In de toekomst van ons platteland en onze land- en tuinbouwers? Hoe zit dat nu met die basismobiliteit en vele andere bekommernissen waar onze plattelandsbewoners wakker van liggen? Hoe belangrijk vinden we onze eigen duurzame voedselproductie in Vlaanderen? En als we die voedselvoorziening zo belangrijk vinden, gaan we onze land- en tuinbouwers dan eindelijk een duwtje in de rug geven, in plaats van ze in een moordende onzekerheid te laten?"

“Onder de naam ‘Platteland met een stem’ zullen wij ook onze bezorgdheden voor de toekomst overmaken aan de beleidsmakers van morgen. Als Boerenbond en Landelijke Gilden, doen we dit samen met Ferm, Groene Kring, KLJ en de Landelijke Rijverenigingen. We zijn klaar om samen met beleidsmakers te blijven werken aan een solide toekomst voor onze land- en tuinbouw, en aan een warm en zorgzaam platteland. Want wat we zelf doen, doen we beter!, besluit Lode Ceyssens, voorzitter Boerenbond en Landelijke Gilden.

Landbouw is de ziel van Vlaanderen

In zijn speech benadrukte Jo Brouns, Vlaams minister van onder meer Landbouw, hoe duurzaam en performant onze Vlaamse land- en tuinbouw is. “Bij mijn vele bezoeken op land- en tuinbouwbedrijven in Vlaanderen merkte ik dat elke boer er wil voor gaan. Er is geen enkele boer die stelt: “Ik doe niet mee.” Maar er is onder meer een stortvloed aan regels. Boeren zijn managers, boekhouders, vaders en moeders, én boeren.”

“Ja, we willen de reductie verder verminderen, maar dan wel op een manier mét toekomst. We moeten die tijd ook krijgen, net als Ineos. Het is onze verdomde plicht om wie onderneemt ook een toekomst te geven. Ik heb veel respect voor mensen en organisaties, zoals Boerenbond en Landelijke Gilden, die hun nek uitsteken. Zij zijn bruggenbouwers: tussen beleid en boer, tussen boer en maatschappij… Ik neem ook de handschoen op. We zullen het samen doen. Niet alleen politiek en landbouw, maar ook met natuur, VOKA… Landbouw is de ziel van Vlaanderen, die we moeten blijven koesteren. Voor onze boeren, voor onze maatschappij, voor onze welvaart in Vlaanderen”, aldus Vlaams landbouwminister Jo Brouns.

gbbg
Wij voeden de toekomst

Na de speech van minister Jo Brouns interpelleerde Frederik Meulewaeter, directeur communicatie bij Boerenbond, Lut D’hondt (ondervoorzitter Boerenbond) en Pieter Verhelst (lid van het Hoofdbestuur) over het strategieproject, dat zal uitmonden in dat verslag aan de samenleving. “Uit de uitgebreide bevraging is gebleken dat stakeholders ons horen, maar ze verwachten onder meer ook concrete antwoorden op ecologische uitdagingen. Dan denk ik onder meer aan water, bodem, emissies… We moeten zorg dragen voor ons natuurlijk kapitaal. Dat doen we, zullen we blijven doen én nog meer doen”, aldus Pieter Verhelst.

gbg
gb
gb

Lut D’Hondt: “Op 1 juli hebben we eerst een inspiratiedag voor bestuursleden georganiseerd om hen op de hoofdlijnen mee te nemen in de resultaten, maar ook om hen te triggeren en te inspireren met een aantal sprekers. We houden een spiegel voor: hoe kijken anderen naar ons? We hebben hen goesting laten krijgen om een positief antwoord te formuleren. En dat om het geloof in de Vlaamse land- en tuinbouw te versterken.”

“Vervolgens zijn we met het Hoofdbestuur dieper in de resultaten gedoken om te gaan bepalen wat wij hier nu zelf als belangrijkste thema’s uithalen. Daarbij hebben we vooral gekeken naar de thema’s waar we voelen dat er spanning zit tussen de leden en de stakeholders. Thema’s waar het moeilijker ligt om een sterk engagement rond te nemen. Net over deze thema’s moeten we het zeker ook hebben. We moeten luisteren om gehoord te worden, ook een antwoord formuleren op wat anderen van ons verwachten om een antwoord terug te krijgen op de verwachtingen die bij ons leven.”

Zorg dragen voor…

Dat heeft er Boerenbond toegebracht om een duidelijk engagement uit te spreken dat we zorg willen dragen, zorg dragen voor...

  • Ons natuurlijk kapitaal – dat wij allemaal delen, en tegelijk essentieel is om voeding te produceren
  • Uw dagelijks brood – onze kernopdracht
  • Voor de boer – de man/vrouw die het uiteindelijk allemaal waar moet maken
  • Voor het landschap – waarin we werken, dat we mee vormgeven en dat we delen met vele anderen.

“Het gaat onder meer over zorgzaam omgaan met water, want van levensbelang: water beter vasthouden, efficiënter gebruiken, waken over de kwaliteit. Veel aandacht gaat ook naar bodem, klimaat, energie en dierenwelzijn. We blijven garant staan voor voldoende, betaalbaar, voedzaam en gezond lekker van bij ons, want voedsel is van levensbelang”, aldus Pieter Verhelst, lid van het Hoofdbestuur.

Stippen aan de horizon

“De komende maanden gaan we stap voor stap met onze bestuursleden bepalen wat mogelijke stippen aan de horizon zijn op 20 jaar voor elk van deze thema’s. Wat zien wij als sector als ambities. We nemen hier de tijd voor. Het is een oefening die de bestuursleden niet gewoon zijn en een uitdaging vormt om los te komen van alle uitdagingen die er nu vandaag op hun bord liggen. Maar we zijn er van overtuigd dat we dit moeten opnemen om op die manier naar onze stakeholders een engagement te kunnen uitspreken met duidelijk de krijtlijnen waarbinnen we onze ambities haalbaar zien", gaat Pieter Verhelst verder.

Verslag aan de samenleving

"Het is onze doelstelling om tegen de nazomerontmoeting volgend jaar een eerste verslag aan de samenleving te maken. In deze zullen we communiceren over de stippen aan de horizon die we gezet hebben en ook al meegeven wat we al gedaan of gerealiseerd hebben. Het is onze bedoeling om dat elk jaar te herhalen om aan te geven hoe we richting de geformuleerde ambities evolueren", besluit Pieter Verhelst.

Als slot van de avond volgde nog een walking diner, waarop de genodigden informeel dieper ingingen op wat ze tijdens de officiële zitting hadden gehoord. Heel veel inspiratie, stof tot nadenken, maar vooral ook met een positief gevoel. ‘Wat we zelf doen, doen we beter. Maar we kunnen nog beter doen. Wij voeden de toekomst (en willen dat blijven doen).

Bron: Boerenbond.