De hoofdlijnen uit ons webinar : droogte, wat kan ik nu doen?

François Huyghe, economist van de studiedienst, schetste eerst het wetgevend kader. De rampenfondswetgeving werd overgeheveld naar Vlaanderen.

Het nieuwe Vlaams decreet maakt geen onderscheid meer tussen een landbouwramp en een algemene ramp.

Wat houdt het nieuwe Vlaamse decreet in?

Er is nog een tussenkomst voorzien voor rampen ten gevolge van ongunstige weersomstandigheden, met name: vorst, storm en rukwinden, hagel, sneeuw- of ijsdruk, hevige of aanhoudende regen en ernstige droogte. Merk op dat hitte of zonnebrand NIET voorzien zijn. Een ramp moet eerst erkend worden door de Vlaamse regering, vooraleer er een tegemoetkoming komt. Daartoe gelden 2 criteria:

• Het moet een uitzonderlijk fenomeen zijn, dat zich maximaal eens om de 30 jaar voordoet. De regering baseert zich hiervoor op een advies van het KMI.
• De schade in Vlaanderen moet minstens 100 miljoen euro bedragen.

Vroeger werd de schade doorgegeven vanuit de gemeenten op basis van de gemeentelijke schattingscommissies. De nieuwe wetgeving stelt hen hiervan vrij. Landbouwers moeten nu zelf schade melden, ofwel via het e-loket van het rampenfonds , ofwel via een formulier dat je aan het rampenfonds kan bezorgen.

Meer info vind je hier. https://www.boerenbond.be/droogteschade-rampenfonds

Merk op: een dergelijke melding is nog geen aanvraag voor vergoeding. Die kan je pas indienen nadat de droogte als ramp werd erkend. Meld dus de schade. Je moet daar zelf een bedrag op kleven. Dat moet om na te gaan of in totaal 100 miljoen euro schade wordt gehaald. De begindatum van de droogte kan al vanaf 1 mei, en die liep tot eind augustus. Je hebt 60 dagen om schade te melden, dus best voor eind september.

Komt teeltschade nog in aanmerking voor het rampenfonds?

Nee, maar. Teeltschade valt niet meer onder rampenfonds, maar er is een overgangsperiode van 5 jaar (nog tot en met 2024). Alleen wie voor zijn bedrijfsareaal (volgens aangifte verzamelaanvraag) minstens 25% van de hoofdteelt heeft verzekerd (erkende brede weersverzekering) kan nog een tussenkomst krijgen. Tussenkomst is trapsgewijs hoger, naarmate een groter percentage van het areaal verzekerd is.

Wat staat je te doen?

Dienstbetoonconsulent Oscar Wullepit lichtte dit toe.

1. Schade melden aan e loket rampenfonds

We moeten als sector kunnen bewijzen dat er grote schade is. Vroeger waren de gemeenten verantwoordelijk voor het melden van de schade. Het nieuwe decreet stelt de gemeenten vrij. Elke landbouwer is verantwoordelijk om zelf schade te melden.

Je kan op onze website het e-formulier invullen of het formulier downloaden, afdrukken, invullen en opsturen via mail of met een aangetekende brief. Je vermeldt daarbij je gemeente, de teelt, de oppervlakte en een schatting van de financiële schade.

Let op: de oorzaak van de schade is droogte. Hitte komt niet in aanmerking.

De periode: van 1 mei tot begin september.

2. Hoe schade bewijzen?

Bij verzekerde teelten bepaalt de expert van de verzekering de schade.

Bij niet-verzekerde teelten kan de gemeentelijke schattingscommissie dat doen. De gemeente is niet meer verplicht om die samen te roepen, maar het is wel een goeie praktijk. Neem daartoe contact op met de gemeente of de schepen van landbouw. De schattingscommissie is een gemakkelijk en ook geloofwaardig systeem. Als er geen schattingscommissie komt, dan kan je eventueel een beroep doen op een landbouwexpert, die een omstandig schadeverslag opmaakt.

De kosten hiervan zijn ten laste van de landbouwer. Die kosten kunnen niet meer ingebracht worden als geleden schade. Je kan tenslotte ook zelf een schadeverslag maken (welke teelt, welke oppervlakte, schatting van de schade, met foto’s van de schade, een beschrijving en een verliesberekening). Hou in het achterhoofd dat je de mensen die het dossier behandelen moet overtuigen van het feit hoeveel schade je hebt geleden, dus onderbouw dat goed.

3. Als de ramp zou erkend worden kan je de vergoeding aanvragen

Besef dus goed dat het niet volstaat dat je schade gemeld hebt. Je moet de vergoeding aanvragen binnen de 3 maanden nadat de erkenning van de ramp verschenen is in het staatsblad. Wacht niet tot het laatste moment, want je moet nogal wat bewijsmateriaal en formulieren toevoegen.

Aanvragen kan via het rampenfonds, waar je je aanmeldt als ondernemer (er is ook een procedure voor particulieren). Log in via het e-loket. Vul het Formulier A in (algemene gegevens over jou als aanvrager) en het Formulier D ( heeft betrekking op de schade zelf). Voeg de nodige bijlagen toe.

Belangrijk is een attest van de brede weersverzekering met de verzekerde teelten en de oppervlakte, een attest van niet-tussenkomst door de verzekering. Maak een gedetailleerd verslag van de schade en de schadeberekening. Dit kan het verslag van de schattingscommissie zijn of van de landbouwexpert, of de zelf opgemaakte schadeberekening per teelt.

Wees er op voorbereid dat de tussenkomst veel kleiner zal zijn dan de schade. Je hebt altijd een eigen risico van 30%. Stel dat je 50% schade hebt, dan zal er uiteindelijk maar 20% in aanmerking genomen worden.

4. Heb geduld

De gevolgen van de schade kunnen erg zijn, je moet dat kunnen dragen. Erkenning kan een half tot een volledig jaar duren, nadien is ook geduld nodig voor de afhandeling en uiteindelijke vergoeding. Besef dat vandaag de dossiers van de droogte van 2020 volop in behandeling zijn. Velen zijn nog niet vergoed.

Wat met groenbedekkers en vanggewassen?

Inzaaien groenbedekkers

Wegens de droogte is het inzaaien van groenbedekkers wat vertraagd.

Dit diende in de polders te gebeuren tegen 20 augustus. Dankzij de regen van de laatste dagen zal de kieming nu wellicht vlot verlopen. In de Leemstreek is er nog tijd tot 1 oktober. Voor de Zandleemstreek en andere regio’s dient dit te gebeuren tegen 1 november. Rekening houdend met nogal wat vroegtijdige oogsten moet dit haalbaar zijn.

Inzaaien van vanggewas

Boerenbond heeft uitstel aangevraagd. Normaal diende dit te gebeuren tegen 15 september (VGV). We hebben uitstel bekomen tot 30 september. Voor het inzaaien van VGM (na late aardappelen of mais) blijft de datum behouden op 15 oktober.

Voor het invullen van de schademelding of de aanvraag kan je een beroep doen op de dienstbetoonconsulenten. Bekijk ook de contractvoorwaarden van teeltcontracten groenten en aardappelen goed (bv tonnage, leveringsdatum… ) . Als je ziet dat bv de sortering , kwaliteit of leveringstermijnen niet kunnen gerespecteerd worden, neem dan contact op met je afnemer om samen een oplossing te zoeken.

Vragen aan Mestbank en kabinet Demir

Adviseur milieubeleid Caroline Van der Heyden gaf meer uitleg over de vragen die Boerenbond stelde aan de Mestbank en het kabinet van minister van omgeving Demir.

Verlenging inzaai vanggewassen

Op 7 september kregen we antwoord dat de uiterste inzaaidatum opschuift van 15 september naar 30 september.

Dit geldt voor:

• De basisvanggewasverplichting in GT1, GT2, GT3, als de hoofdteelt uiterlijk 31 augustus geoogst is;
• De extra vanggewasverplichting GT2, GT3, waar doelareaal moet gerealiseerd worden;
• Waar type 2 en type 3 meststoffen na de oogst van de hoofdteelt zijn opgebracht;
• Op derogatiepercelen wintertarwe en triticale (niet-vlinderbloemig vanggewas)

Lees ook:

https://www.boerenbond.be/actualiteit/inzaai-van-vanggewassen-verlengd-tot-30-september

Er komt geen verlenging voor de inzaaidatum 15 oktober bij vanggewas na de oogst van aardappelen en maïs.

Equivalente maatregel granen

Ook hier werd een versoepeling verkregen. De equivalente maatregel ‘wintergranen of wintervlas’ moest eigenlijk al aangevraagd geweest zijn voor 30 april 2022. Dit wordt weer opengesteld voor ‘Wintergranen en wintervlas na nitraatgevoelige hoofdteelten’ en ‘afvoer oogstresten’ en dit tot 31 oktober. Hou er wel rekening mee dat de voorwaarden voor equivalente maatregelen blijven gelden. Bij fouten geldt een boete van 1000 euro per ha voor het volledige doelareaal. Wintergranen en wintervlas tellen voor 65% mee voor het doelareaal. Het werd niet toegestaan om dit op te trekken naar 100%, ondanks de uitdrukkelijke vraag van Boerenbond.

Nitraatresidumetingen

We hebben gevraagd om geen stalen te nemen op percelen met teeltschade. Het antwoord is dat de geselecteerde percelen blijven. Deze selectie wordt niet vervroegd bekendgemaakt (slechts op 14 september). Bij percelen met teeltschade moet je achteraf een bezwaar indienen.

Dit geldt ook bij de verplichte N-staalname bij groenten. De bewijslast ligt bij de landbouwer. Daar kan de schattingscommissie een rol spelen. Die is niet verplicht, maar het is ook niet zeker of dit zal volstaan. Werk zeker ook met foto’s, waaraan duidelijk de datum en de locatie verbonden zijn. Ook de vegetatie-index kan een argument zijn. Die index is ter beschikking via het e-loket.

Bij het behandelen van de vragen drongen de sprekers er nog op aan dat ook wie geen recht heeft op schadevergoeding solidair toch schade zou melden, zodat de drempel van 100 miljoen euro zou bereikt worden.

Het volledige webinar kan je hier herbekijken.

Bron: Boerenbond.