Beroep bij de hogere overheid
Administratief beroep tegen een omgevingsvergunning? Ontdek wie beroep kan indienen, binnen welke termijn, hoe de procedure verloopt en welke hervorming de beroepsweg mogelijk verandert.
Niet akkoord met een beslissing over een omgevingsvergunning? In veel gevallen kan tegen de vergunning of weigering een administratief beroep worden ingesteld bij de hogere overheid. Afhankelijk van de overheid die de eerste beslissing heeft genomen, wordt het beroep behandeld door de deputatie of de Vlaamse Regering.
Niet alleen als aanvrager kan je beroep instellen. Ook bepaalde adviesinstanties, betrokken overheden en personen die tijdens het openbaar onderzoek een bezwaar hebben ingediend, kunnen in de gevallen bepaald door het Omgevingsvergunningsdecreet beroep aantekenen.
Een beroep moet worden ingediend binnen een termijn van 30 dagen. De beroepstermijn begint te lopen vanaf de betekening, aanplakking of kennisname van de beslissing, afhankelijk van de positie van de beroepsindiener. Het beroep wordt ingediend via het digitale Omgevingsloket en moet gemotiveerd zijn. Een beroepsindiener moet zijn belang uiteen te zetten (voor de aanvrager is dat belang evident), een kopie van het bestreden besluit toevoegen, en een dossiertaks te betalen (let op: jarenlang €100, maar wordt mogelijks verhoogd). Doet hij dat niet, riskeert hij onontvankelijkverklaring.
De hogere overheid onderzoekt de aanvraag helemaal opnieuw, en is niet gehouden tot de knelpunten die de vergunningverlenende overheid in eerste aanleg zag. Zowel de argumenten van de beroepsindiener als de relevante adviezen, bezwaren en toepasselijke regelgeving worden opnieuw beoordeeld. De hogere overheid kan alsnog een vergunning verlenen, een verleende vergunning weigeren of de vergunning verlenen onder gewijzigde voorwaarden. De nieuwe beslissing komt in de plaats van de eerdere.
Tegen de beslissing in beroep kan vervolgens onder bepaalde voorwaarden nog een beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen worden ingesteld. Daarover gaat de volgende pagina.
Niet elke vergunningsbeslissing kan in administratief beroep worden aangevochten. Voor bepaalde dossiers waarvoor de Vlaamse Regering zelf de vergunningverlenende overheid is, wordt de beslissing genomen in enige administratieve aanleg en staat dus geen administratief beroep meer open. Daarna rest enkel de mogelijkheid van een beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.
Er staat echter een belangrijke hervorming op stapel:
De Vlaamse overheid bereidt een hervorming van de beroepsprocedures voor in het kader van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure. Volgens de huidige voorstellen zou een beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen in de toekomst pas mogelijk zijn nadat eerst een verzoek tot herziening werd ingediend bij de overheid die de bestreden vergunningsbeslissing heeft genomen. Die bijkomende administratieve tussenstap moet de overheid de kans geven om eventuele fouten of onduidelijkheden eerst zelf recht te zetten, voordat een gerechtelijke procedure wordt opgestart. De voorgestelde regeling bevindt zich momenteel (augustus 2026) nog in het wetgevingsproces, en is dus nog niet in werking getreden.