Vandaag is het Wereldvoedseldag. Voedsel is de kern van onze samenleving, een basisrecht en kernthema binnen het Belgische EU-voorzitterschap. Daarom organiseert de Vlaamse overheid in maart 2024 een grootse voedselconferentie in Leuven.

Voedselstrategie

Vlaanderen heeft sinds november 2022 een voedselstrategie, die samen met een brede coalitie van vertegenwoordigers van agrovoedingsketen, maatschappij, onderzoek en beleid werd ontwikkeld. “Met deze strategie geven we richting en zetten we mee de schouders onder acties die bijdragen aan een veerkrachtiger en duurzamer voedselsysteem. Op de Open Food-conferentie in 2024 willen we Vlaanderen op de kaart zetten als belangrijke voedselregio en inspireren,” aldus Vlaams minister van Landbouw en Voedsel Jo Brouns.

Open Food-conferentie

De Open Food-conferentie vindt plaats van 11 tot 13 maart 2024 in het Provinciehuis van Leuven. We stellen een duurzaam Europees voedselbeleid via samenwerking en innovatie voorop. Diverse stakeholders uit binnen- en buitenland tekenen present: spelers uit de agrovoedingsketen, wetenschappelijke experts, beleidsmakers bij de EU en de EU-lidstaten, vertegenwoordigers van ngo’s en belangenorganisaties … Via dialoog en interactie zoeken we synergieën tussen wetenschap, beleid en praktijk. We organiseren workshops, panelgesprekken, uitstappen en netwerkmomenten rond thema’s zoals nieuwe eiwitten, voedselomgevingen, voeding voor specifieke doelgroepen, voedselzekerheid, eerlijke prijzen, voedselongelijkheid en beleidsstrategieën. Uit de conferentie zal een set van aanbevelingen voortkomen voor de volgende legislatuur. Er is ook uitwisseling met andere conferenties rond specifieke thema’s als voedselverspilling, circulariteit en duurzame voedselsystemen.

Voedselstrategie rond vier pijlers

De Vlaamse voedselstrategie Go4Food is opgebouwd rond vier pijlers: gezonde en duurzame voeding voor iedereen, voedselsysteem binnen ecologische grenzen, voluit voor een veerkrachtige voedseleconomie en verbinding van boer tot burger. De strategie krijgt vorm door engagementen van partners in de vorm van voedseldeals. Samenwerking dus rond thema’s als eerlijke prijzen, gezonde en duurzame voedselomgevingen en agro-ecologie.

Citizen-science-project

Binnen een van de voedseldeals werd dit jaar bijvoorbeeld een citizen-science-project gestart. Daarin gaat een consortium onder leiding van Sciensano met burgerwetenschappers, beleidsmakers en bedrijven uit de voedingssector aan de slag rond de impact van voedingsomgevingen. De resultaten zullen zorgen voor een betere communicatie rond voedsel, onderbouwde strategieën bij voedingsbedrijven en actie door de voedingsindustrie, beleidsmakers en consumenten.

Innovatie via cocreatie

Innovatie in het systeem is een belangrijke katalysator, liefst ook via cocreatie. Daarom konden operationele groepen (landbouwers en andere actoren) via Europese Innovatiepartnerschappen (EIP) steun aanvragen voor een project rond eerlijke prijsvorming en echte prijzen of rond het aanmoedigen van gezonde, duurzame en betaalbare voedselpatronen via diverse cateringsettings.

Ook onderzoek wordt niet vergeten. Zo heeft een lopende thematische oproep van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, goed voor een totaal budget van 10 miljoen euro, betrekking op diverse doelstellingen uit de voedselstrategie.

Generation Food-summit in Leuven
Inspirerende projecten

Intussen lopen er binnen de agrovoedingsketen al veel inspirerende projecten en ook burgers en middenveldorganisaties starten ambitieuze initiatieven op om te werken aan een beter voedselsysteem. Minister Brouns verleende binnen de voedselstrategie een projectsubsidie aan acht voedselveranderaars. Zo pakt Brood(doos)nodig?!, een initiatief van Enchanté vzw, in diverse steden de problematiek van lege brooddozen op school aan via solidaire bijdragen. Het partnerschap Generation Food – waarin ook Boerenbond participeert – bevordert als pre-incubator ondernemerschap in duurzame voeding via experimenten, cocreatie en netwerkevenementen. Robin Food, een initiatief van Saamo Vlaams-Brabant, gaat samen met het ILVO op zoek naar gedragen oplossingen voor voedselreststromen door bijvoorbeeld een courgetteconfituur te maken op basis van overschotten.

Diverse acties

De Vlaamse voedselstrategie is gestoeld op samenwerking tussen diverse overheidsdiensten rond voedsel. Daaruit vloeien een groot aantal acties met heel veel partners voort. Dat leverde dit jaar een monitor voedselverlies en een voortgangsverslag van het actieplan Voedselverlies op. Een eiwitactieprogramma loopt op volle toeren. Er komt een Vlaams Culinair Centrum in Antwerpen, er wordt werk gemaakt van voedsellandschappen, er loopt een nieuw strategisch plan rond biologische voeding ...

Op alle fronten wordt dus een versnelling hoger geschakeld om te werken aan de uitdagingen rond voedsel op het vlak van gezondheid, leefmilieu en klimaat, maatschappelijke verbinding, innovatie en economische veerkracht. Want het is niet één keer per jaar Voedseldag, maar alle dagen van het jaar.

Bron: Departement Landbouw & Visserij.