Cartoon_brood

Geef ons heden ons dagelijks brood

21 november 2022

Gezond, duurzaam, voldoende en veilig voedsel aan een correcte prijs voor iedere schakel van de voedingsketen. Klinkt goed, toch? Het is de hoofddoelstelling van de voedselstrategie die de Vlaamse regering in haar huidige regeerakkoord vermeldt. Die nobele maar moeilijk te realiseren opgave wordt gecoördineerd door het Departement Landbouw en Visserij en wordt de kern van de Voedseltop die op 29 november neerstrijkt in Roeselare.

Land- en tuinbouwers vertegenwoordigen vandaag 0,5% van de Vlaamse bevolking en zorgen voor het voedsel van 99% van de Vlamingen. Het voedsel dat we produceren behoort tot de wereldtop wat kwaliteit en duurzaamheid betreft en de agrovoedingssector doet daarbovenop ook een aanzienlijke duit in het zakje van onze economie. Falen doet ons huidige voedselsysteem in Vlaanderen dus zeker niet. Maar toch schort er iets. Het voedselsysteem staat economisch, maatschappelijk en ecologisch onder druk. De milieu- en klimaatimpact moet naar beneden, ons dieet moet evenwichtiger en de banden tussen consument en producent moeten weer aangehaald worden.

Europa en de wereld

Om die problemen aan te pakken, heeft de Vlaamse regering het voedselthema hoog op de agenda gezet. En ze staat daarin niet alleen. Ook op Europees en wereldniveau vragen overheden om werk te maken van een evenwichtiger, duurzamer en veerkrachtiger voedselsysteem. Denk maar aan de Farm to Fork-strategie van de Europese Commissie die in mei 2020 werd gelanceerd, en de Verenigde Naties, die met haar UN Food Systems Summit in september vorig jaar aanzette tot het transformeren van mondiale voedselsystemen. Deze internationale en Europese richtlijnen zijn belangrijk voor het kader waarin onze Vlaamse voedselstrategie moet gevormd worden.

Vlaamse kost

Maar wat houdt dat precies in, zo’n Vlaamse voedselstrategie? De toenmalige minister van Landbouw en Voeding Hilde Crevits legde alvast vier hoofddoelstellingen vast waarnaar de strategie moet streven: ‘Voluit voor een veerkrachtige voedseleconomie’, ‘Voedsel verbindt boer en burger’, ‘Voedselsysteem binnen ecologische grenzen’ en ‘Gezonde en duurzame voeding voor iedereen’.

De voedselstrategie werd ‘Vlaamse kost’ gedoopt en zal op de Voedseltop van 29 november concreter gemaakt worden. Er gebeurde wel al heel wat voorbereidend werk. Zo werden er twaalf ‘voedselveranderaars’ geselecteerd, dit zijn organisaties die op een bepaald idee broeden en die een kader krijgen om dit verder uit te werken. Een van die projecten is Generation Food, een initiatief dat boeren, studenten en ondernemers samenbrengt om te werken aan een betere voedseltoekomst door middel van diverse ontmoetingsmomenten en events.

Daarnaast werd ook Plattelandsklassen vzw geselecteerd als voedselveranderaar met haar werking om schoolkinderen in contact te brengen met de land- en tuinbouw en zo te bouwen aan een maatschappelijk draagvlak voor de sector. Dit zijn enkele van de vele initiatieven binnen de Voedselstrategie die Boerenbond ondersteunt. Maar er beweegt nog veel meer. Van reststromen valoriseren tot carbon farming en de problematiek van lege brooddozen op school. Een heel pak nuttige projecten worden uitgewerkt in het kader van de voedselstrategie en zullen op 29 november ook een stand van zaken geven aan de aanwezigen. De huidige minister van Werk, Economie, Innovatie en Landbouw Jo Brouns is die dag de gastheer.

Het is belangrijk dat Boerenbond het voedselbeleid mee vorm tracht te geven.

Aan de tekentafel

Als grootste landbouworganisatie kan uiteraard ook Boerenbond niet wegblijven van deze Voedseltop. Zo zitten we mee aan tafel bij het schrijven van de Vlaamse Voedselstrategie, omdat we kansen zoeken voor de landbouwsector in een dergelijke strategie. Maar we werken ook mee aan verschillende van de diverse andere beleidswerven die deel uitmaken van de Voedselstrategie, waaronder de Eiwitstrategie, het charter Lokale voeding of het actieplan Voedselverlies. Zo nemen we actief deel aan projecten die uitgewerkt worden binnen de Vlaamse Eiwitstrategie, denk maar aan onderzoek rond lokaal geteeld veevoeder, de teelt van eiwitgewassen, nieuwe verdienmodellen voor de veehouderij, het promoten van lokale producten in horeca, bij handelaars … Zie je de bomen nog door dit voedselbos?

Belangrijk is onthouden dat we ons als Boerenbond constructief opstellen in deze oefening rond het verbeteren van ons voedselsysteem en dat we hierin steeds de praktische haalbaarheid van nieuwe initiatieven in het achterhoofd houden. Een voedselstrategie heeft immers maar zin als deze gedragen wordt door de basis van onze Vlaamse voedselproductie, en dat zijn boeren en tuinders.

En nu concreet

Kunnen we van die Vlaamse Voedseltop ook echt beleidsveranderingen verwachten? Dat het event in Roeselare niet van dezelfde categorie is als een internationale Klimaattop spreekt voor zich, maar dat wil niet zeggen dat het geen impact heeft. In eerste instantie lijken al deze doelstellingen en projecten misschien theoretisch en een tikje idealistisch, maar ook als landbouwsector hebben we baat bij een goed functionerend voedselsysteem, iets waar dit Voedselbeleid een rol in kan en wil spelen.

Ook verwachten we dat bepaalde thema’s hun weg zullen vinden in de verschillende beleidsniveaus. Het feit dat de overheid connectie tussen verschillende actoren faciliteert, middelen ter beschikking stelt van praktijkonderzoek en samenwerkingsprojecten, zorgt ervoor dat deze sneller en beter tot resultaten kunnen komen.

#boerenbroodnodig

Vlaanderen is een voorloper op het vlak van duurzame land- en tuinbouw en onze boeren zorgen voor vers voedsel op de plank. Daar mogen we elke dag trots op zijn, maar die fierheid willen we graag extra uitstralen op 29 november, de dag van de Vlaamse Voedseltop. Dat vindt niet alleen Boerenbond, maar ook 22 ketenpartners delen die mening. We werken niet alleen samen met de keten en andere belangenorganisaties aan een gedragen voorstel voor een nieuw Mestactieplan, maar we slaan ook de handen in elkaar voor #boerenbroodnodig, een actie die het belang van land- en tuinbouw in Vlaanderen benadrukt. Hoe? Door elke Vlaming op 29 november een foto van zijn belegde boterham te laten delen op sociale media, met de hashtag #boerenbroodnodig. Zo toon je je trots en appreciatie voor de Vlaamse boer en bij uitbreiding de hele agrovoedingsindustrie.

Meer informatie over de #boerenbroodnodig vind je op www.boerenbroodnodig.be. Deze sensibiliseringsactie wordt ondersteund door Boerenbond, Groene Kring, Ferm voor agravrouwen, ABS, Belgapom, Vegebe, Ingro, VBT, Vegaplan, BCZ, Febev, Fevia Vlaanderen, Fedagrim, Fegra, Landbouwservice, BFA, CBB, Iscal, Tiense Suiker, Fenavian, VCBT, Jong ABS en AVBS.

2022_47_VandeWeek1
2022_47_VandeWeek3
2022_47_Vandeweek2

Zoeken naar kansen in de voedselstrategie

Een voedselbeleid zet terecht in op gezond, duurzaam, voldoende en veilig voedsel aan een correcte prijs voor iedere schakel in de voedingsketen. Een voedselbeleid kan een rol spelen in het capteren van maatschappelijke verwachtingen, het creëren van meer bewustzijn bij de consument over de waarde van voedsel en de wijze waarop het geproduceerd wordt en het bevorderen van beleidscoherentie. De uitdagingen zijn zeer groot en divers, waardoor ze samen en ketenbreed moeten worden vastgepakt. Als dit op de juiste manier gebeurt, kan het een concrete stimulans zijn voor de sector om verder structureel te verduurzamen. Het voedselbeleid is meer dan een landbouwbeleid en vervangt het niet, maar zal er wel impact op hebben. Het is daarom belangrijk dat Boerenbond het voedselbeleid mee vorm tracht te geven zodat het ook een meerwaarde kan zijn voor de Vlaamse land- en tuinbouw.