Koen Van Hauteghem

“De werkgroep Bio laat de biostem klinken binnen Boerenbond”

26 oktober 2022

De werkgroep Bio lijkt voor sommige van onze leden misschien een buitenbeentje, vermits het geen echte sectorvakgroep is. Maar net als de acht vakgroepen is ze heel belangrijk, want ze vertegenwoordigt de stem van de biologische productie binnen onze organisatie. Glastuinder Koen Van Hauteghem – een van de vijf genomineerden voor de BioVLAM-award 2022 – is al sinds 2017 bestuurslid van de werkgroep. “Via de werkgroep laten de biotelers en -veehouders hun stem binnen Boerenbond weerklinken en wordt er naar ons geluisterd.”

Koens grootvader Maurice startte als ex-dokwerker in de Antwerpse haven in de jaren 50 met een tuinbouwbedrijf in Zwijndrecht, waar hij aardbeien in vollegrond teelde. In 1973 kwam zijn zoon Walter mee in het bedrijf en in 1989 switchte die naar de tomatenteelt op substraat. In 1997 stapte Koen, die was afgestudeerd aan de tuinbouwschool in Sint-Niklaas, mee in Vitaetom – een verwijzing naar het Latijnse woord voor ‘levens(kracht)’ en de tomatenteelt. Walter gaat over acht maanden met pensioen en is verantwoordelijk voor het hele energieverhaal in het bedrijf. Vitaetom beschikt over één wkk die 1,6 megawatt/uur elektriciteit produceert. Het grootste deel daarvan wordt op het net gezet. Met echtgenote Tineke Van Bogaert heeft Koen twee kinderen. Hij is zoet met de teelttechniek, de contacten met de veiling en zijn diverse engagementen. Sinds 2006 volgt zus Annelies de administratie en gewasbescherming in de serre op het familiebedrijf op. Tijdens het hoogseizoen werken er een 30-tal personeelsleden, waarvan zes vaste arbeidskrachten en 24 seizoenarbeiders.

Voldoende rotatie

“Eind 2016 schakelden we in drie maanden tijd om naar bio”, vertelt Koen. “We waren al langer op zoek naar een alternatief en dachten daarbij aan de teelt van stevia, maar die was niet haalbaar. We hebben dan contact gezocht met BelOrta. De veiling vroeg of we bio-aardbeien konden telen, maar dat zag mijn vader niet zitten. Met onze wkk loonde het meer om voor een gestookte teelt en dus glasgroenten te kiezen; zo heb je ook een continue productie. Het duurde wel bijna vier jaar voor we echt ‘leven’ in de grond kregen door het invoeren van compost, bodemverbeteraars en schimmels. Sinds we biologisch telen, hebben we geen last meer van grondziektes. Mede omwille van risicospreiding telen we naast tomaten (diverse soorten) ook paprika’s (rode, gele en rode zoete puntpaprika’s) en komkommers (gewone en mini-) in een rotatie van 1 op 3 onder glas en courgette in openlucht. Dit jaar probeerden we voor het eerst ook Galiameloen in een buitenproefteelt, die helaas zwaar tegenviel”, lacht Koen. “De smaak was niet zoet genoeg, maar volgend jaar pakken we het anders aan. In totaal beschikken we over 20.000 m² serre- en 7500 m² buitenteelt, plus 17.000 m² gras-klaver die in omschakeling is en tegen april-mei 2023 bio zou moeten zijn. Vorig jaar namen we in april een nieuwe serre (9500 m²) in gebruik. Die is uitgerust met een dubbel energiescherm en heel grote luchtramen. Er zijn heel weinig palen in de serre en de serreconstructie is wit gecoat, zodat de lichtinstraling maximaal is. Gelukkig hebben we net voor de uitbraak van de energiecrisis kunnen bouwen. We willen ook nog een extra waterbassin aanleggen om onze watercapaciteit te verhogen. Tijdens het PFOS-schandaal in 2021 zagen we een tijd zwarte sneeuw, maar alle stalen die door de retail bij ons werden genomen zijn al twee jaar op een rij vrij van PFAS-stoffen. In het begin van de crisis kregen we veel vragen vanuit de veiling en de handel. De verkoop via onze biogroenteautomaat die we in die periode net hadden opgestart kelderde na een week, maar begint nu terug te lopen. Bioglasgroenten blijft een vraagmarkt. Zo kunnen we niet eens alle gevraagde specialtytomaten planten. Sowieso ligt 85 à 90% van ons areaal vast op jaarbasis. Elk jaar voeren we stevige onderhandelingen met de retail. Gelukkig merken we nu dat de prijzen voor veel producten stijgen met zo’n 10 à 15%.”

Koen Van Hauteghem

Bio- en gangbare telers kunnen heel veel van elkaar leren.

Koen Van Hauteghem
BioVLAM-award

Eind september was Vitaetom een van de vijf genomineerden voor de BioVLAM-award 2022 voor innovatief ondernemen. “Ik stelde ons bedrijf kandidaat omdat ik vind dat er naast verwerkers zeker een teler bij moet zijn”, zegt Koen. “Daar begint het nog altijd bij hè, en als je een bio-ambassadeur wil, vind ik dat je je als teler kandidaat mag stellen. Ik was heel blij dat we bij de genomineerden waren.”

Punt maken

In de werkgroep Bio binnen Boerenbond zijn alle sectoren, van plantaardige tot dierlijke, vertegenwoordigd. Om daarin voldoende spreiding te garanderen, trad Koen in 2017 op vraag van bioconsulent Ignace Deroo toe tot de werkgroep, die een 20-tal leden telt. “Ik probeer voor input over de biowetgeving te zorgen vanuit de glasgroentesector. Over de nieuwe wetgeving en het PAS-dossier krijgen we veel vragen vanuit de Vlaamse overheid, waarop we antwoorden en adviezen formuleren. Binnen de werkgroep zijn we het wel eens oneens, maar we komen altijd tot een consensus. Met onze werkgroep willen we mee de biowetgeving sturen én adviezen naar het Hoofdbestuur van Boerenbond formuleren, zodat ook de stem van de biosector binnen onze organisatie weerklinkt en zij die op haar beurt kan formuleren naar de overheid. Zo kunnen we ons punt maken. Sowieso blijft de biosector groeien en kunnen bio- en gangbare telers heel veel van elkaar leren.” Koen is ook bestuurslid bij BelOrta en de Wase Tuindersgilde. “Dat laatste engagement beschouw ik als ontspanning, al geven we daar ook veel opleiding. Als bedrijfsleider krijg ik zo heel veel bagage mee. Het is een opgave om alle engagementen goed te combineren, maar met een goede planning lukt veel. En bij afwezigheid kan ik op Annelies en mijn vader rekenen …”