startfoto pootgoed

Pootgoed, een kostbaar goed

Het pootgoedareaal in België daalde in de laatste vier jaar met 25% tot 1847 ha. De teelt staat onder druk door sterk gestegen kosten, virusproblematiek, de concurrentie om grond ... Zorgzaam omgaan met pootgoed is dus de boodschap. Tijdens de studiedag aardappelen in Oudenaarde van 30 januari belichtte Kürt Demeulemeester van Inagro enkele aandachtspunten bij de levering en het snijden van pootgoed.

Dalende arealen en beschikbaarheid

België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Denemarken produceren het meeste pootgoed in West-Europa. Het totale areaal consumptieaardappelen van die vijf landen schommelt de laatste jaren rond 700.000 ha en daalde de laatste twee à drie jaar. In 2023 bedroeg het 671.000 ha, 7% minder dan in topjaar 2020. Het pootgoedareaal in die vijf landen was in 2023 goed voor 84.000 ha, bijna 10% minder dan in 2020. Nederland blijft koploper met 39.000 ha, gevolgd door Frankrijk, Duitsland, Denemarken en België. In ons land ging het areaal nog iets sneller achteruit. Op vier jaar tijd daalde het met liefst 25% tot 1847 ha. Voor dat cijfer moeten we al teruggaan naar 2008. De daling geldt voor de meeste rassen, zoals Fontane (-5%), Markies (-11%) en Innovator (-10%). Enkel Challenger (+5%) kon zich lichtjes herstellen van de dalende trend in de laatste jaren. De pootgoedbeschikbaarheid voor dit seizoen is dus een groot probleem. “Pootgoed is duur en telers hebben het moeilijk om hun areaal te behouden, laat staan het uit te breiden”, aldus Kürt Demeulemeester.
Oorzaken voor de druk op de pootgoedteelt zijn de sterk gestegen kosten (energie, fyto, keuring, certificering), virusproblematiek (minder insecticiden, hogere bladluisdruk), strengere reglementering, concurrentie met consumptietelers voor seizoenpacht (pootgoed heeft een verplichte rotatie van 1 op 4, consumptie maar 1 op 3), lage opbrengst, deklasseringen en de rentabiliteit die onder druk staat.
 

zakken pootgoed
Zorgzaam omgaan met pootgoed

“Het is duidelijk dat we geconfronteerd worden met grovere maten en het snijden heel vaak aan de orde zal zijn. Dat geldt zowel voor gecertificeerd als voor hoevepootgoed”, zei Kürt. Hij waarschuwde ervoor om je niet te laten verleiden. “Hoevepootgoed is ook gereglementeerd en is enkel voor eigen gebruik; het mag niet worden verhandeld. Voor de uitplant consumptie 2024 had je vermeerdering van hoevepootgoed bij het FAVV uiterlijk eind mei 2023 moeten melden. Ondermaten consumptie is géén hoevepootgoed en is ook niet toegelaten. Zorgzaam omgaan met pootgoed is dus belangrijk.”

 
Controleer pootgoed bij levering

Kürt adviseerde om pootgoed meteen bij levering vóór het lossen van de lading te controleren. “Klachten moet je volgens Rucip (inter-Europese aardappelhandel) binnen 6 werkuren en schriftelijk melden aan de leverancier. Controleer de etiketten, vrachtdocumenten, voer een visuele controle uit en neem monsters. Een checklist die je kan downloaden vind je op www.belpotato.be. Voer ook een visuele controle uit of de poters goed zijn. Voldoet de partij niet, los ze dan niet. Contacteer de leverancier, neem foto’s en monsters en bewaar de monsters. Is de partij toch gelost, zorg dan dat ze zonder discussie kan worden geïdentificeerd.”

verzorgen zakken
Tips om pootgoed te verzorgen

Kürt gaf enkele tips om pootgoed te verzorgen zodra het gelost is:
•    Vraag je af of je geschikte ruimte hebt bij een vroege levering
•    Zorg voor beluchting
•    Vermijd regen of vrieskou op pootgoed
•    Vermijd contact met kiemremmers
•    Bewaar bij 7 à 10°C
•    In het licht bewaren mag
•    Gebruik wakker pootgoed bij planten
•    Plant bij een bodemtemperatuur van 10°C
 

snijden pootgoed
Snijden pootgoed

Snijden van pootgoed heeft enkele voordelen: je activeert slapende ogen, krijgt 10 tot 25% meer stengels, een iets vroeger grovere sortering en je bespaart er kosten mee. Nadelen zijn de kost of de logistiek als er grote hoeveelheden moeten worden gesneden, er blijft altijd een risico op overdracht van schimmel- en bacterieziekten tijdens het snijden en er is bij opkomstproblemen in het veld vaak discussie of dat te wijten is aan de geleverde partij pootgoed of in de problematiek tijdens het snijden. “Snijd dus enkel gezond pootgoed, zorg voor een goede wondheling, ontsmet de messen bij het snijden en werk met een erkende loonwerker/snijder”, gaf Kürt nog mee.