Op de eerste rij: 8 september 2022

6 september 2022
Energiecrisis

De geëxplodeerde energieprijzen baren ons zorgen. Op veel land- en tuinbouwbedrijven snijden ze diep in de rentabiliteit. De overheid probeerde reeds de energiefactuur van gezinnen te verlichten, maar er is dringend nood aan maatregelen waardoor ook de energiekosten van ondernemers op korte termijn verlagen. Want alleen als onze bedrijven deze korte termijn overleven, kunnen ze blijven inzetten op verduurzaming op lange termijn. Hiervoor volstaat het bestaande Vlaio-overbruggingskrediet niet. Ook is snel bijkomende duidelijkheid en overleg over het noodplan aardgas noodzakelijk. Zal België overgaan tot het uitschrijven van een tender, waarbij bedrijven die vrijwillig minder aardgas gebruiken hiervoor vergoed worden? Tuinders moeten dit zo snel mogelijk weten, omdat dit mee zal spelen in de beslissing om al dan niet op te planten. Ook is nog helemaal niet duidelijk of België de primaire productie inderdaad als essentiële sector zal erkennen, zodat we niet van aardgas kunnen worden afgeschakeld. Dit beveelt de Europese Commissie terecht aan, maar duidelijkheid hierover is noodzakelijk bij het nemen van beslissingen op bedrijfsniveau. Met de erkenning als essentiële sector kan onze glastuinbouw niet alleen zijn rol spelen als leverancier van voedsel, maar ook in de elektriciteitsproductie voor gezinnen. De wkk’s op glastuinbouwbedrijven kunnen helpen voorkomen dat de aardgascrisis ook een elektriciteitscrisis wordt.

Uiteraard werkt onze sector op zowel korte als middellange termijn verder op de productie van hernieuwbare energie – waar al bijna de helft van de landbouwbedrijven op inzet – en ook op energiebesparing, zoals door middel van het plaatsen van een tweede energiescherm in de glastuinbouw. Dergelijke investeringen worden momenteel maar gedeeltelijk ondersteund vanuit het VLIF. Boerenbond vraagt hier een versterkte ondersteuning, zodat bijvoorbeeld de normbedragen ook aangepast zijn aan de huidige hoge kostprijzen van investeringen. Op lange termijn zoekt de sector naar alternatieven voor fossiele brandstoffen; restwarmte die verder nergens meer een hoogwaardige toepassing vindt, is nog wel bruikbaar voor de glastuinbouwsector. Een dergelijke omschakeling vraagt uiteraard de nodige omkadering en ook de ruimte om over gemeente- of provinciegrenzen heen te denken.

Varkenscrisis

Waar blijft de aangekondigde ‘vrijwillige opkoopregeling’ voor de varkenssector? Begin februari legden we samen met de collega’s van het ABS een voorstel van stoppersregeling in de varkenssector op tafel. Deze structurele maatregel in de varkenscrisis moet ook in het stikstofdebat de doelstelling van de blijvers verlichten. Iedereen vond dit voorstel degelijk en samenhangend. Toch is er zeven maanden later nog altijd geen zicht op wanneer die opkoopregeling kan starten. Hoe komt het dat dit allemaal zo lang moet duren? Bedrijven die willen stoppen stellen noodgedwongen hun stopzetting uit, aangezien enkel actieve varkensbeslagen in aanmerking komen. Hierdoor blijft ook een verdere daling van het aanbod voorlopig uit. Er moet nu snel duidelijkheid komen voor de betrokken bedrijven, die door de aanslepende crisis extra verliezen moesten slikken.

Kostenstijgingen

Zowat alle bedrijven in de sector ondervinden de nadelige gevolgen van de stijgende grondstofprijzen. We blijven alert en waar we een mogelijkheid zien vragen we de overheid om de bedrijven bij te springen.

Behalve aan de kostenkant sluipt er nog een bedreiging dichterbij. Op het einde van de voedingsketen is er een prijzenslag bezig tussen de grotere grootwarenhuisketens onderling en tussen die ketens en hun directe leveranciers. Heb je ook al zo goed als lege schappen gezien voor producten van een bepaald merk? Dat betekent dat die winkelketen en de leverancier van dat merk armworstelen over de prijsstijging en dan wordt er al eens gedreigd dat er goedkopere alternatieven zijn in het buitenland.

Dergelijke praktijken op – of over? – de rand van wat toegelaten wordt door de wet op eerlijke handelspraktijken dreigen via die leveranciers uiteindelijk ook bij ons terecht te komen – als die leveranciers uiteindelijk zouden toegeven. Op pagina 12 kan je daarover een analyse vinden. Ook wij zullen binnen keten- en andere vormen van overleg druk zetten om te vermijden dat we behalve aan de kostenkant ook nog eens gepakt worden aan onze inkomstenzijde.

De overheid moet dringend maatregelen nemen om onze energiekosten te verlagen.