Op de eerste rij: 3 mei 2024

De grondwet is geen vodje papier

Het federaal parlement debatteerde deze week over het opnemen van dierenrechten in de grondwet. Letterlijk luidt het artikel: ‘Bij de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden streven de Federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten naar bescherming van en zorg voor dieren als wezens met gevoel’. Volgens meerdere politici een louter ‘symbolische bepaling’, volgens de juristen ‘een bepaling die juridische gevolgen kan hebben tot op het niveau van de vergunningen van individuele bedrijven’.

Wel, ik ken geen landbouwer in Vlaanderen die niet bekommerd is om zijn dieren, geen landbouwer die niet door weer en wind, dag en nacht zorgt voor zijn dieren. Echter, een symbolische daad die niets bijdraagt aan het welzijn van de dieren: dat is gewoon slecht beleid en plat populisme. Vele politici gaan immers achteloos voorbij aan de mogelijke juridische gevolgen die de invoering van dit wetsartikel kan hebben. “De grondwet is geen vodje papier” zei ooit een Belgisch premier, nog altijd een waarheid als een koe. Met grondwetswijzigingen mag je niet over één nacht ijs gaan, ze mogen geen verkiezingsstunt zijn maar verdienen een grondig debat en een solide juridische onderbouwing die geen ruimte voor interpretatie laat. 

In De Tijd van 9 april waarschuwde Quinten Jacobs al dat onzorgvuldige wetgeving de weg plaveit voor rechtsonzekerheid en ‘rechterlijk activisme’. “Dit legt de lat voor de toekomst erg hoog en kan bijvoorbeeld leiden tot vergunningsproblemen voor landbouwers en andere ondernemers met een impact op dieren”, schreef meester Jacobs letterlijk in zijn artikel. Daarom schreven we in aanloop van de stemming (die bij het ter perse gaan van deze Boer&Tuinder nog moest plaatsvinden) vanuit het Agrofront samen met de andere collega-landbouworganisaties, de parlementsleden aan om onze grote bezorgdheid uit te drukken en de volksvertegenwoordigers te wijzen op hun verantwoordelijkheid.

Ook op het Vlaamse niveau is men op weg om de lat op het vlak van dierenwelzijn nog verder te verhogen met de Vlaamse codex Dierenwelzijn, die nadat hij gestemd werd in de commissie dierenwelzijn nu voorligt bij de plenaire vergadering. Daarmee wordt een ongelijk speelveld voor onze veehouders, en bij uitbreiding de gehele agrovoedingsketen, gecreëerd. Dit is wel opmerkelijk, gezien zowat alle Vlaamse politieke partijen de voorbije maanden duidelijk stelling innamen dat de import van pluimveevlees en eieren uit onder meer Oekraïne aan de dezelfde productiestandaarden moet voldoen als deze in de EU. Op die regelgeving heeft Vlaanderen weinig impact, maar des te opvallender is dat wanneer het om de eigen Vlaamse regelgeving gaat dat het ‘no-gold plating-principe’ voor de meeste politieke partijen ineens niet meer geldt.

In Europa geldt het principe van vrijhandel en beide regelgevingen kunnen ervoor zorgen dat de veehouderij en ook een groot deel van de vleeskolom zich zal gaan verplaatsen naar die landen waar dierenwelzijn minder of niet speelt. Het gezond boerenverstand zegt dat het dierenwelzijnsniveau voor de kip, het varken en de koe er door beide regelgevingen niet zal op vooruitgaan, maar eerder substantieel zal dalen. Wij leven hier niet op een eiland en moeten ons voor wat dierenwelzijn betreft dus aligneren met wat Europa doet. Het laatste dat we willen is dat de productie zich heroriënteert waardoor Vlaanderen afhankelijk wordt voor zijn voedsel. Dat vooruitzicht zou toch tot nadenken moeten stemmen in de huidige onzekere tijd.

“Een symbolische daad die niets bijdraagt aan dierenwelzijn is gewoon slecht beleid en plat populisme."