Energiecrisis bedreigt voedselproductie én energievoorziening

7 oktober 2022

Als netto elektriciteitsproducent speelt de Vlaamse land- en tuinbouw, en dan in het bijzonder onze glastuinbouw, een belangrijke maatschappelijke rol. De energiecrisis hakt echter zwaar in op onze tuinders waardoor niet alleen de lokale voedselproductie in het gedrang komt, maar ook hun meerwaarde voor onze energievoorziening én de werking van het energienet.

Impact energiecrisis

De huidige energiecrisis, die leidde tot een vertwintigvoudiging van de gasprijs op twee jaar tijd, dreigt catastrofale gevolgen te hebben voor de glastuinbouwsector en bij uitbreiding de hele landbouwsector. De crisis weegt nu al op de bedrijven, maar verwacht wordt dat de volle impact van de crisis in de sector pas later dit jaar echt duidelijk zal worden.

Uit een recente ledenbevraging van Boerenbond blijkt immers dat heel wat tuinders momenteel nog teren op haalbare gasprijzen dankzij eerder afgesloten vaste contracten. Meer dan de helft van de glastuinbouwers hun gascontracten lopen eind dit jaar af. Op dat moment zal de impact van de crisis nog vele malen groter worden.

Uit dezelfde bevraging blijkt dat telers stappen zullen ondernemen als gevolg van de energiecrisis. Een heel aantal telers geeft aan te zullen telen op lagere temperatuur, of zelfs enkel te zullen zorgen dat de serre vorstvrij blijft. Ongeveer 25% van de bedrijven denkt na om tijdelijk te stoppen en later op te planten of (delen van) de serre leeg laten staan, met minder productie als gevolg. Belichte teelten (bijv. tomaten…) zullen er deze winter naar verwachting bijna niet zijn.

Tenslotte zijn er zelfs telers die aangeven te zullen stoppen met hun bedrijfsactiviteiten als gevolg van de exploderende energiekosten. Dit kan verregaande gevolgen hebben, niet enkel voor de voedselproductie waarbij onze lokale producten hun schapruimte verliezen, maar ook voor tewerkstelling en jobs. Vandaag werken er zo’n 4.200 vaste werknemers in de glastuinbouw, voornamelijk in de groententeelt. Als een aantal bedrijven niet of maar gedeeltelijk opstarten volgend jaar, dan kan naar schatting 25% - 30% van de vaste werknemers tijdelijk werkloos worden en dreigt een mogelijk ontslag voor 10% à 15% van de vaste werknemers in de glastuinbouwsector.

630.000 gezinnen

Telers nemen dus drastische maatregelen om de energiefactuur in de hand te houden. Een terugschroeven van de activiteit in de tuinbouw zorgt voor grote effecten op de lokale energieproductie en op de rol die de sector opneemt in het voorzien van een balans op het elektriciteitsnet.

Vlaamse glastuinbouwers zijn belangrijke energieproducenten. Onze glastuinbouw voorziet zo’n 630.000 gezinnen van energie, dat zijn meer gezinnen dan er in de hele provincie Oost-Vlaanderen zijn.

“Of anders gesteld, de Vlaamse glastuinbouw produceert vandaag evenveel energie als één kerncentrale. Naast Doel 3 dreigt dus een volgende belangrijke energieproducent weg te vallenwanneer onze tuinders hun hoofd niet boven water kunnen houden. Concreet zou dit kunnen leiden tot het wegvallen van bijna 1/3 van deze energie of de energieproductie voor 200.000 gezinnen.”, zegt Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens. 

“Wij vragen de overheden dus om deze bedrijven op alle mogelijke vlakken te ondersteunen zodat zij niet moeten (tijdelijk) moeten stoppen.” Boerenbond dringt er bij de overheid op aan om zeer spoedig een tender uit te schrijven waarbij bedrijven die vrijwillig minder aardgas gebruiken hiervoor vergoed worden. Voor tuinders is het essentieel om zo snel mogelijk te weten of zo’n tender er komt, omdat dit bepalend zal zijn bij de keuze om al dan niet nieuwe teelten op te planten de komende weken en maanden.

Meer info: Vanessa Saenen, woordvoerder, gsm 0475 55 55 25, vanessa.saenen@boerenbond.be