Menu

Gemiddeld resultaat met grote onderliggende variaties

Terug naar Persberichten
Boerenbond stelde het rapport 'Jaarresultaten land- en tuinbouw 2019' voor.

In 2019 bedraagt de geraamde omzet van de Vlaamse land- en tuinbouw 5,3 miljard euro. Ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde (2014-2018) zet de sector hiermee een gemiddeld jaarresultaat neer voor zowel de dierlijke als voor de plantaardige sectoren. Opvallend is wel dat er onder dit gemiddeld resultaat grote verschillen zitten tussen zowel de specialisaties als binnen de sectoren.

In de vandaag verschenen ‘Jaarresultaten land- en tuinbouw 2019’ evalueert Boerenbond na de zomer het productiejaar en maakt hij een raming van de jaarresultaten. Voor veel teelten zijn de opbrengsten en prijsevoluties in mindere of meerdere mate in te schatten.

Variaties tussen specialisaties en binnen sectoren

Onder het ‘gemiddeld’ jaar 2019 zitten niet alleen positieve, maar ook negatieve uitschieters en dit zowel in de dierlijke als in de plantaardige sectoren.

Ten opzichte van het door extreme droogte geteisterde 2018, noteren we in 2019 een herstel in omzet (+ 4%). Dit herstel wordt voornamelijk veroorzaakt door genormaliseerde opbrengsten voor aardappelen, granen, suikerbieten en verschillende groenten binnen de plantaardige sector en door een betere, internationaal gestuwde prijsvorming voor varkensvlees en melk binnen de dierlijke sector.

Helaas zijn er in 2019 ook negatieve variaties in de dierlijke (braadkippen, eieren, rundvlees) en in de plantaardige sectoren (fruit). De terugval in de dierlijke sectoren heeft te maken met de prijzendruk op braadkippen door toenemende import uit Oekraïne en Brazilië, een lagere eierproductie wegens de laagpathogene aviaire influenza en de aanhoudende crisis binnen de rundvleessector. In de plantaardige sector blijft de fruitsector worstelen met de gevolgen van de Russische handelsboycot, in combinatie met de vermarkting van een Europese recordoogst aan appelen en kwaliteitsproblemen bij peren door de hitte en droogte van 2018.

De hitte en droogte hebben – niet geheel onverwacht – een impact gehad op de opbrengst van 2019, zij het wel met grote regionale verschillen. De droogte laat zich voelen bij late aardappelen en industriegroenten die nog geoogst moeten worden. Naast de droogte zorgde ook de hitte voor duidelijke zonnebrandschade bij appelen.

Grote diversiteit

In de ‘Jaarresultaten 2019’ valt op dat naast de ‘klassieke’ teelten en rassen er een grote groep van andere, zeer diverse en gespecialiseerde rassen en teelten bestaat. Denk maar aan conceptvlees, weidemelk, kruiden, groenten, kleinfruit … die inspelen op nieuwe consumptietrends. Deze ‘andere’ gewassen maken één derde uit van de totale omzet bij groenten en fruit en bijna één vijfde in de akkerbouw.

Spanning aan kostenzijde

In 2019 stegen de directe kosten voor de land- en tuinbouwer voor het tweede jaar op rij (+2% in vergelijking met 2018). Door de droogte van vorig jaar stegen voederkosten en de prijzen van zaai- en pootgoed. Beleidskeuzes joegen dan weer de kosten voor meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen de hoogte in. Ook de krapte op de arbeidsmarkt liet zich steeds meer voelen.

De Vlaamse land- en tuinbouwsector slaagt er niet in om deze stijgende kosten snel door te rekenen naar de volgende schakels in de voedselketen. Mede hierdoor blijft de rentabiliteit voor 2019 onder het vijfjarig gemiddelde.

Specialisatie vergt meer samenwerking en maatwerk

Gedreven door markt en beleid heeft de land- en tuinbouwer zich steeds meer gespecialiseerd. Specialisatie is voordelig voor de consument, de industrie en ook voor de landbouwer zelf. Groeiende specialisatie sluit grote diversiteit niet uit, wel in tegendeel. Maar de kwetsbaarheid van de individuele teler is er wel door toegenomen. Om aan deze uitdaging het hoofd te bieden, moeten oplossingen gezocht worden in het beleid en de keten.

Concreet is er nood aan meer samenwerking (en het delen van kosten en risico’s) doorheen de keten en meer maatwerk in een consequent beleid. Beleidsmatig moet blijvend ingezet worden om bedrijven die productief investeren in verduurzaming, efficiëntie en aanpassing aan de markt mee te ondersteunen in risicopreventie en -indekking.

Raadpleeg het volledig rapport ‘Jaarresultaten Vlaamse land- en tuinbouw 2019’ (pdf)

Boerenbondvoorzitter Sonja De Becker laat haar licht schijnen over de Vlaamse land-en tuinbouw in 2019