Menu

Welk Vlaams land- en tuinbouwmodel?

Terug naar Opinie

Voorzitter Sonja De Becker schreef vandaag in De Standaard een opinie-artikel naar aanleiding van een uitspraak van agro-ecologe Marjolein Visser in diezelfde krant van 14 augustus.

Welk Vlaams land- en tuinbouwmodel?

Marjolein Visser pleit als hoogleraar landbouwsystemen en agro-ecologie in De Standaard van dinsdag voor duurder voedsel. “Ons voedsel moet twee keer zo duur worden”, stelt ze.   Eerlijk? Ik ben helemaal akkoord – ons voedsel is echt té goedkoop, waardoor we het als consument niet meer naar waarde schatten. Maar dan moet de meeropbrengst wél bij de boer terechtkomen. Pas dan helpt het om te evolueren naar een (nog) duurzamere landbouw, want (h)eerlijk voedsel heeft nu eenmaal een kostprijs. Alle opinies ten spijt, zal ‘de prijs die de boer krijgt’ dus bepalen naar welk landbouwsysteem we evolueren. En dat blijkt niet zo vanzelfsprekend. Duurzamere voeding verkopen aan een hogere prijs is één zaak. Supermarkten lopen elkaar voorbij om te benadrukken hoe duurzaam ze wel niet zijn. Die meerprijs doorstorten aan de boer die de inspanning om duurzamer te produceren doet, en met resultaat, blijft echter al te vaak achterwege.  Een paar kanttekeningen bij de stelling van Visser dringen zich dus op.

Duurzaam intensief heeft ook het klimaat lief

Dé uitdaging ligt in het bewuster omgaan met voedsel, zowel door producent als consument.  Duurzaam, klimaatvriendelijk en intensief boeren: de drie combineren is geen contradictie. Integendeel, het is een absolute must. Een kwestie van zoeken naar evenwichten, waar onze land- en tuinbouwers steeds beter in slagen.

Onze Vlaamse veehouderij is bijvoorbeeld heel wat ’properder’ dan die van onze mondiale collega’s. Dat is het resultaat van een volgehouden inspanning. Daar mogen we trots op zijn, al is het geen reden om zelfgenoegzaam te worden.

De Vlaamse land- en tuinbouw verminderde sinds 1990 zijn CO2-uitstoot met 24%, terwijl de bijdrage van transport verder steeg. Vlaamse tuinbouwers produceren niet alleen lekkere en gezonde groenten en fruit;  ze doen dat met veel minder input van grondstoffen voor eenzelfde productie. Tegelijkertijd voorzien ze duizenden gezinnen van elektriciteit. Dezelfde evolutie in de veehouderij. De CO2-uitstoot van onze melkveehouderij daalde tussen 2000 en 2015 met 26%. Koeien zetten ook nog eens gras en andere restproducten om in dierlijk eiwit. En ook in Vlaanderen komt opnieuw meer en meer klaver – waarover Visser vol lof is – voor in graslanden. De voorbije jaren werd ook ruim 8000 ha met vlinderbloemigen ingezaaid. Een mooi voorbeeld van circulaire economie, terwijl de opslag van CO2 in de graslandbodems tegelijk een positieve bijdrage voor het klimaat oplevert.

Boerenbond neemt zijn verantwoordelijkheid

Boerenbond moet aan zelfreflectie doen, volgens Visser.  Wel, zelfreflectie is in Boerenbond een continu proces gevoed via dialoog en discussie in onze besturen bevolkt door actieve landbouwers én met externe stakeholders. Ik verwijs naar onze publicatie 'Inzetten op duurzame groei', het resultaat van een intensief denkproces van onze bestuursleden over onze toekomst en getoetst bij tientallen vertegenwoordigers uit het middenveld, het bedrijfsleven en de academische wereld. In de keuzes voor de toekomst die we hierin maken, zitten trouwens heel wat ideëen uit de agro-ecologie.  Boerenbond werkt samen met onze landbouwers dus voluit aan een verdere verduurzaming van de sector. Duurzaamheid staat trouwens in onze missie – al veel langer dan het woord een hype is.  We financieren daarnaast ook onderzoek en innovatie én participeren in innovatieve bedrijven zoals Agrosavfe, actief in de ontwikkeling van biologische gewasbeschermingsmiddelen. Ook dat is Boerenbond!

Vlaamse landbouw diverser dan je denkt

Tot slot ook een bemerking bij het te eenzijdig beeld dat de hoogleraar schetst van onze sector.   Hét Vlaamse landbouwbedrijf bestaat allang niet meer. De Vlaamse landbouw kenmerkt zich door diversiteit en veelzijdigheid. Neem nu de varkenssector. Varkensbedrijven produceren niet langer zomaar varkensvlees. De diversiteit binnen de sector neemt toe: zo zijn er evengoed biologische varkensbedrijven, bedrijven die zich onderscheiden met een speciaal type varken, bedrijven die als zorgboerderij functioneren of hun vlees in hun eigen hoeveslagerij verkopen …  In dit 'verruimingsdenken'  neemt Boerenbond een actieve rol als facilitator op.  Net zoals we ook 'nieuwe landbouwers' met alternatieve ondernemingsmodellen zoals zelfplukboerderijen, csa-boerderijen … actief ondersteunen.

De uitspraken van mevrouw Visser over Boerenbond tonen dat zij onze organisatie en visie niet kent.  Het is een beetje met Boerenbond zoals met de boeren zelf: velen praten over ons in plaats van mét ons.  Zo is de uitspraak “Investeren en groeien: dat is hun enige antwoord" er compleet naast.  'Groeien om te groeien' is al lang niet meer ‘het Boerenbondadvies'. Integendeel, diversiteit maar vooral weloverwogen eigen keuzes maken als bedrijfsleider is aan de orde. Wij zetten volop in op het versterken van boeren en tuinders in hun competenties zodat zij zelf de juiste  keuzes voor hun bedrijf kunnen maken. Duurzame keuzes die passen bij hun visie en hun ambities. Dat is de rol van Boerenbond. Ik nodig mevrouw Visser bij deze graag uit kennis te maken met Boerenbond anno 2018 én met de diversiteit van onze Vlaamse landbouw tijdens de Dag van de Landbouw op zondag 16 september!

Sonja De Becker
voorzitter Boerenbond