Menu

Terug naar Opinie >Op de eerste rij, 30 november 2018

Op de eerste rij, 30 november 2018Terug naar Opinie >

Alle sectoren
Alle regio's

Elke week bespreekt voorzitter Sonja De Becker de landbouwactualiteit in ons ledenblad Boer&Tuinder.

Een uitgestoken hand naar Test-Aankoop

Eind vorige week maakte Test-Aankoop de resultaten bekend van haar jaarlijkse supermarktprijzenbarometer. Daaruit blijkt dat Colruyt voor het zoveelste jaar op rij de goedkoopste supermarktketen van het land is. Tegelijk blijken de warenhuizen hun prijzen aan te passen aan die van hun concurrenten in de buurt. Concreet: in een Colruyt met een Albert Heijn in de buurt, laat Colruyt zijn prijzen nog extra zakken.

Het is niet enkel jammer, maar het getuigt ook van weinig duurzaamheidsaanvoelen dat Test-Aankoop in dit jaarlijks onderzoek zo focust op de laagste prijs. Ze zeggen zelf dat ze normaal hun focus leggen op de beste producten en de beste koop, maar dus niet in de barometer van de supermarktprijzen. Hier telt enkel de laagste prijs, ten koste van alles.

Met die keuze en focus voedt Test-Aankoop de race to the bottom die nu al enkele jaren bezig is bij de grote retailers en die – via hun toeleveraars – resulteert in te lage en unfaire prijzen voor onze producten op erfniveau. Tegelijk geeft men daarmee aan de consument een verkeerd signaal: kies voor de laagste prijs en niet voor het product of de supermarkt die ervoor zorgt dat ook de laatste schakel in de ketting – de boer – een eerlijke en correcte prijs krijgt. Weinig ethisch, weinig duurzaam als je het mij vraagt.

De woordvoerder van Test-Aankoop verweert zich door te stellen dat de consument niet schuldig is aan deze race to the bottom. “De consument weet zelf niet wat een eerlijke prijs is. Hoeveel een biefstuk in de winkel moet kosten om de boer een rendabel bestaan te geven, weet de consument niet …”, hoorde ik hem zeggen. Dat, beste leden, is een al te gemakkelijk antwoord en excuus. Wij staan ter beschikking van Test-Aankoop om hiervoor de nodige informatie aan te leveren. De vraag is natuurlijk of men bij Test-Aankoop bereid is om deze informatie dan ook tot bij de consument te brengen.

Het pleidooi voor faire marges en eerlijkere verhoudingen binnen de keten brengen wij nu al enige tijd. En ik ben – doorheen alle frustratie omdat stappen vooruit in dit verhaal zo moeizaam zijn – toch blij om vast te stellen dat we in dit pleidooi meer en meer medestanders krijgen. Want de realiteit is dat na de boer ook de toeleveraars van de supermarktketens het alsmaar moeilijker krijgen, terwijl ook de omzet bij de voedingsretail onder druk staat. Gedeelde smart is halve smart zeker? In elk geval deed het deugd om afgelopen weekend ook Unizo te horen pleiten voor eerlijkere verhoudingen tussen bedrijven, supermarkten en producenten. Unizo betreurt dat er heel wat regels zijn om de consument te beschermen, maar dat er weinig of geen regels voor een eerlijke verhouding tussen bedrijven zijn. Regels waardoor elke schakel in de keten kan overleven en producten van topkwaliteit kan blijven leveren. Er beweegt wel wat op Europees vlak en ook op federaal niveau zit er nu eindelijk wat beweging in een ontwerp-regelgeving, maar het is nu kwestie van door te zetten en niet te buigen voor de machtige retailers en hun aankoopcentrales die momenteel alle zeilen bijzetten om toch maar te verhinderen dat hun macht enigszins zou worden ingeperkt en er meer evenwicht in de keten komt. In Unizo, maar ook in Fevia, vinden we alvast een bondgenoot om samen te strijden voor de leefbaarheid van onze Belgische bedrijven – van boer tot voedingsnijverheid. De retail lijdt intussen aan het stockholmsyndroom, gegijzeld door de prijsgevoelige consument, met de prijzenbarometer van Test-Aankoop als krachtige spreekbuis. Dames- en heren-retailers, er zijn een pak consumenten voor wie het iets meer mag zijn. Maar garandeer ze dan ook dat die extra centen goed terechtkomen, bij de producenten die jullie aanbod verduurzamen, en dat die extra centen niet louter dienen om de put te delgen die de laagsteprijzenstrijd bij jullie slaat.

De vraag is of Test-Aankoop intussen als een tweekoppig monster blijft inzetten op de laagste prijs én tegelijk op de beste kwaliteit en duurzaamheidsscore – blind voor de economische poot ervan – waardoor het uiteindelijk een verschraling van het voedingsaanbod zowel qua diversiteit als kwaliteit voor onze consumenten in de hand werkt? Of springt Test-Aankoop mee op de kar van meer evenwicht in de keten die moet leiden tot leefbare bedrijven die volop kunnen inzetten op kwaliteit en duurzaamheid aan de beste – niet de laagste – prijs in het belang van de consument? Dames en heren van Test-Aankoop: ziehier de uitgestoken hand. Nemen jullie ze aan? Ik wacht alvast op een antwoord!

Dat de consument niet weet hoeveel een biefstuk in de winkel moet kosten om de boer een rendabel bestaan te geven, is een te gemakkelijk excuus.

Sonja De Becker, voorzitter Boerenbond

Brexitakkoord stap in goede richting

Afgelopen zondag keurden de 27 regeringsleiders het brexitakkoord goed. Een stap in de goede richting, maar nu moet premier May hetzelfde akkoord goedgekeurd krijgen door het Britse parlement. Duidelijkheid daarover wordt verwacht tegen half december. Laat ons, ook voor onze Vlaamse land- en tuinbouw, hopen dat die instemming er komt, want zonder lopen we aan tegen een no deal en complete chaos na 29 maart 2019. Dat zou een zeer zware klap zijn voor de export van heel wat van onze producten – export die na de Ruslandboycot en de Afrikaanse varkenspestaffaire al meer dan stevig geraakt is. Bij een no deal vallen we immers terug op de hoge WTO-tarieven en ongeziene extra administratieve rompslomp en controles (en dus extra kosten) allerhande.

Dus fingers crossed dat ze aan de overkant van het kanaal tot rede komen en instemmen met wat nu op tafel ligt. Want zelfs dan blijft de negatieve impact van de brexit groot, ook in onze sector. Maar er is dan tenminste tijd – ongeveer 2 jaar – om ons voor te bereiden op de nieuwe situatie en om een akkoord met het Verenigd Koninkrijk (VK) te sluiten over de nieuwe handelsrelaties. Voor ons is het daarbij van cruciaal belang dat de eenheidsmarkt zo veel mogelijk kan behouden blijven. Met andere woorden, dat onze producten kunnen blijven verhandeld worden aan dezelfde standaarden en voorwaarden als die die nu intracommunautair gelden.

Slotsom blijft echter dat de brexit voor iedereen, zowel voor het VK als voor de EU, een slechte zaak is. In deze geen winnaars en verliezers maar enkel verliezers. Een helaas mooi voorbeeld van hoe een politiek spel/avontuur kan leiden tot een verarming van miljoenen mensen ...