Menu

Terug naar Opinie >Op de eerste rij, 13 april 2018

Op de eerste rij, 13 april 2018Terug naar Opinie >

Alle sectoren
Alle regio's

Elke week bespreekt voorzitter Sonja De Becker de landbouwactualiteit in ons ledenblad Boer&Tuinder.

Minimumprijzen voor voeding?

Sp.a lanceerde vorige week het voorstel om voor voedingsproducten een minimumprijs te laten vastleggen door de overheid. Daarbij zou de minimumprijs de kostprijs van het product zijn. Daarnaast pleit men ook voor het invoeren van invoertaksen op elk buitenlands product met een Belgische variant en voor het opleggen van een verbod op extreme promoties. In tegenstelling tot wat sommige media daarover hebben geschreven, reageert Boerenbond niet afwijzend op deze voorstellen maar wel genuanceerd en met het nodige realisme.

Het is in elk geval positief dat het debat over faire prijzen voor consument én land- en tuinbouwer eindelijk wordt gevoerd. Maar de concrete voorstellen die sp.a nu lanceert zijn niet altijd zo realistisch …

Het idee van minimumprijzen voor voeding is niet nieuw. We hadden destijds minimumprijzen op Europees niveau, maar bij de hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn die allemaal afgebouwd. De landbouwsector was zeker geen vragende partij voor deze afbouw. En er is ook te weinig voor in de plaats gekomen. En daar betaalt de boer op dit ogenblik – vaak letterlijk – de rekening voor. Het besef dat de markt op Europees niveau moet worden gecorrigeerd om faire prijzen voor de consument én voor de boer te hebben, dringt gelukkig steeds meer door in het politieke en in het maatschappelijke debat.

De oplossing die sp.a voorstelt lijkt in theorie mooi, maar is praktisch nagenoeg niet toepasbaar. Hoe leg je een minimumprijs vast? Want wat is de kostprijs van een product? Dat is voor elk bedrijf verschillend. En hoe garandeer je dat die minimumprijs die de consument betaalt dan ook bij de boer terechtkomt? Het merendeel van de voeding in de supermarkt wordt immers niet rechtstreeks door de supermarkt bij de boer aangekocht maar komt via de groothandel, via de voedingsindustrie, in het winkelschap terecht. En zal het opleggen van minimumverkoopprijzen aan supermarkten sowieso ertoe leiden dat die supermarkten hogere aankoopprijzen betalen of gewoon tot hogere marges doorheen de keten, behalve bij de boer?

Voor ons is het in elk geval cruciaal dat het bestaande verbod op verkoop met verlies aan de consument behouden blijft. Want dat verbod beschermt de boer tegen een prijzenslag zonder einde. Uiteindelijk ligt de enige oplossing bij methodes die een correcte prijs op lange termijn garanderen zonder de markt uit te schakelen. Daarvoor is overleg binnen de keten, tussen de verschillende schakels in de keten nodig. Bijvoorbeeld via contracten op langere termijn, die (minstens) kostendekkende verkoopprijzen garanderen en extra kosten voorzien, voor dierenwelzijn en/of milieu bijvoorbeeld. Maar evenzeer het overheidsingrijpen om onder meer prijsschokken op te vangen, de onderhandelingsposities meer in evenwicht te brengen en toe te zien op eerlijke handelspraktijken. Over dit laatste punt opent Europees commissaris voor Landbouw Hogan deze week het Europese debat met een concreet voorstel.

Wat promoties betreft, zijn wij zeer duidelijk. Promotie is en blijft belangrijk in het afstemmen van vraag en aanbod van een vers en bederfelijk product. Maar braderen met voedsel geeft een verkeerd signaal. Het doet landbouwers pijn om te zien hoe soms met hun product ‘gegooid’ wordt om de consument te lokken. Bovendien vertekent het de perceptie bij de consument van een correcte prijs voor voedsel. Neen, het is niet normaal dat melk goedkoper is dan water. Een beteugeling van extreme promoties is dus inderdaad wenselijk. Op dat vlak zijn we het helemaal eens met sp.a.

Ten slotte nog het voorstel voor invoertaksen op producten die een Belgische variant hebben. Die is er nu al via Europese invoerheffingen. Dat is een goede zaak en willen we graag ook zo houden. Zo worden onze groenten en fruit in het seizoen afgeschermd van concurrentie van buitenaf. Buiten het seizoen wordt die bescherming afgebouwd om de bevoorrading te verzekeren. Toch stellen we vast dat – onder druk van andere economische belangen – landbouw vaak als pasmunt gebruikt wordt in handelsakkoorden.

Het positieve aan het sp.a-voorstel is dat het besef dat de markt moet worden gecorrigeerd om faire prijzen voor consument én landbouwer te hebben, meer en meer doordringt, ook bij de politiek. Dat is meer dan hoog tijd. Goed dus dat het debat gevoerd wordt.

Voor ons is het cruciaal dat het bestaande verbod op verkoop met verlies aan de consument behouden blijft.

Sonja De Becker, voorzitter Boerenbond

Boeren vinden de weg naar psychologische hulp

Het jaarverslag 2017 van de vzw Boeren op een Kruispunt is klaar. In de elf jaar dat deze vzw bestaat, kreeg men meer dan 2000 vragen om hulp. Dat betekent dat 10% van de land- en tuinbouwers ooit advies en/of ondersteuning kreeg van de vzw. Wat opvalt in dit jaarverslag, is dat een beroep doen op psychologische hulp fel gestegen is.

Dat is enerzijds geen goede evolutie, want het duidt erop dat een groeiend aantal bedrijfsleiders in de knoop zit met zichzelf. Dat sluit ook aan bij een aantal andere studies die erop wijzen dat nogal wat bedrijfsleiders kampen met hoge stress, voornamelijk veroorzaakt door inkomensonzekerheid.

Anderzijds is het goed dat bedrijfsleiders de weg naar hulpverlening beter weten te vinden en dat problemen op het bedrijf meer bespreekbaar worden. Het is helemaal geen schande om in je bedrijf aan te lopen tegen problemen. Het getuigt net van gezond verstand en goed ondernemerschap om tijdig problemen te herkennen, ze onder ogen te zien en indien nodig hulp te zoeken – ook van buitenaf. Zaken bespreekbaar maken, werkt. Dat is ook de reden waarom Boerenbond aan de wieg stond van Boeren op een Kruispunt en waarom wij deze vzw al die jaren blijven steunen, zowel financieel als inhoudelijk. Het is ook de reden waarom wij partner zijn en blijven investeren in projecten die de financiële weerbaarheid en de kennis van boeren en tuinders verhogen zoals ‘Zot van ’t Boeren’ en ‘Uitzicht door Inzicht’.

Mag ik toch afsluiten met positief nieuws? Uit dezelfde studies waaruit blijkt dat nogal wat land- en tuinbouwers kampen met stress, blijkt ook dat negen op de tien landbouwers hun werk als boeiend ervaren en acht op de tien voldoening vinden in hun job. Ook dat is het vermelden waard. En ik vermoed dat heel wat landbouwers als ze dezer dagen voor de voorjaarswerkzaamheden op hun tractor zitten, zullen bedenken dat ze toch een mooi beroep hebben ... En gelijk hebben ze!