Menu

Adviseur van Boeren op een Kruispunt

Terug naar Onderwerp
In deel 6 van de zomerreeks laten we een adviseur van Boeren op een Kruispunt aan het woord.
Bart Vleeschouwers

Bij de erfbetreders waarmee we in deze zomerreeks op stap gaan, mochten ook de adviseurs van Boeren op een Kruispunt (BoeK) niet ontbreken. We volgen Dirk Beeckman, jarenlang veearts en ook al heel wat jaren actief bij BoeK. Hij is een van de anciens binnen deze organisatie die jaren geleden werd opgericht met als doel het begeleiden van land- en tuinbouwers (en hun gezinnen) die op een keerpunt staan in hun professionele loopbaan. In de meeste gevallen gaat het om bedrijven die het moeilijk hebben om te overleven.

Boeren op een Kruispunt werd 14 jaar geleden opgericht door Boerenbond, ABS en het toenmalige KVLV-Agra (nu Ferm) met steun van het departement Landbouw en Visserij. Sindsdien heeft men al vele honderden bedrijven begeleid naar een oplossing voor hun problemen. Belangrijk hierbij is te benadrukken dat de vzw ten eerste volledig neutraal en onafhankelijk functioneert van overheden en organisaties.

Begin juli hadden we een fijne babbel met Dirk Beeckman, een van de anciens bij Boeren op een Kruispunt. Hij werkt er al zeven jaar. Om voor de hand liggende redenen had dit gesprek niet plaats op een bedrijf maar op het hoofdkwartier in Aalter.

Dirk Beeckman heeft, voordat hij bij BoeK kwam, heel wat ervaring opgedaan in de landbouwsector. Hij was lang veearts (met specialiteit melkvee) en werkte ook een tijdlang bij een olieslagerij waar hij instond voor de valorisatie van het schroot van de olieproductie. Hij weet dus waarover hij spreekt als hij op een bedrijf langsgaat, en spijtig genoeg gebeurt dat nog veel te vaak.

Dirk, hoe komen jullie in contact met bedrijven in moeilijkheden?

“Dat gebeurt op verschillende manieren. In een aantal gevallen nemen de mensen zelf contact met ons op. Ze hebben dan ergens op een beurs een foldertje meegenomen of hebben ons opgezocht op het internet en bellen of mailen ons dan om een eerste ontmoeting te plannen. Misschien mag ik hier ook eens stoefen met onze website. Die bevat heel wat getuigenissen van mensen die we hebben kunnen helpen en we merken dat dit helpt om iemand over de streep te trekken. Het is immers niet evident om de stap naar hulpverlening te zetten. We merken het keer op keer: een boer geeft niet graag op en naar ons toe komen, is voor de meesten een nederlaag en toegeven dat hij gefaald heeft.

Maar daarnaast krijgen we ook wel namen doorgespeeld via andere ‘erfbetreders’: loonwerkers, verkopers van veevoeders of meststoffen, bankmedewerkers of zelfs van collega’s-land- en -tuinbouwers. We vragen dan om te proberen om de betrokkenen te overhalen om met ons contact op te nemen. Wij kunnen immers niet zomaar ongevraagd naar de mensen toestappen met de boodschap: ‘Goeiemorgen, ik ben van Boeren op een Kruispunt en ik heb gehoord dat jullie in de problemen zitten.’ Dat zou er serieus over zijn denk ik.”

Hoe pakken jullie een nieuw dossier aan?

“Eerst en vooral mogen we ons werk niet zien als een dossier, we werken tenslotte met mensen. Er is ook geen standaardaanpak. Elke situatie is anders: het bedrijf, de aard van de problemen, de mogelijkheden en de beperkingen. Vaak komen de onderliggende problemen, die vaak aan de basis liggen, pas na enkele gesprekken naar boven. In veel gevallen zijn het erg persoonlijke zaken die niet rechtstreeks aan het bedrijf zelf gebonden zijn, maar die wel een enorme weerslag hebben op het functioneren van man, vrouw of gezin. Voor ons komt het erop aan om door te vragen en niet alleen aan de oppervlakte te blijven. De bedrijfsvoering en de cijfers van het bedrijf zijn natuurlijk belangrijk maar we mogen ons daar niet alleen op vastpinnen. Wie niet goed in zijn vel zit, zal sowieso op termijn in de problemen komen of geraakt er niet zomaar uit. Dat wil niet zeggen dat de cijfers niet belangrijk zijn. Uiteindelijk zijn dat de signalen die de omgeving van de betrokkenen alarm doen slaan. Een probleem is dat de meeste van de bedrijven die we begeleiden geen bedrijfseconomische boekhouding bijhouden, en als ze er al een hebben, is die vaak niet correct. We zullen dan eerder de btw-boekhouding erbij halen omdat die een iets betrouwbaarder beeld schetst van de economische situatie van het bedrijf. De fiscale aangifte, met in de meeste gevallen een forfaitaire aangifte, is voor ons meestal niet relevant.”

Wat doen jullie als uit de cijfers blijkt dat het bedrijf er niet meer kan uit geraken?

“Dat is de vraag van één miljoen natuurlijk. Het hangt ook hier weer van een hele hoop omstandigheden af hoe we dan verder gaan. In eerste instantie bekijken we het bedrijfstechnische. Met andere woorden, hoe kan de boer verder boeren en welke aanpassingen zijn hiervoor nodig? Vaak is de oplossing dat de boer of zijn echtgenote op zoek gaat naar een inkomen buiten de landbouw en een deel van het bedrijf te behouden als hobby. Boer zijn is immers meer een roeping en een passie en niet alleen een job.”

Boer zijn is meer een roeping en een passie en niet alleen een job.

Maar er is natuurlijk meer dat het financiële alleen.

“Zoals gezegd zijn er naast het financiële plaatje veelal nog andere problematieken, zoals een moeilijke relatie, koppigheid, psychologische problematieken, generatieconflicten … Met Boeren op een Kruispunt hebben we hier minstens evenveel oog voor. Wat niet meteen wil zeggen dat sommigen alles onder ogen willen zien. In een aantal gevallen besliste de boer om uit het leven te stappen. Als hulpverlener treft ons dit enorm. Dit leg je niet zomaar naast je neer om vervolgens, hop naar het volgende dossier te gaan.”

Hoe ga je daarmee om? Uiteindelijk worden jullie voortdurend geconfronteerd met problemen en menselijke miserie? En wat als een klant effectief besluit om uit het leven te stappen?

“We kunnen onze gevoelens en ervaringen steeds kwijt op het wekelijkse teamoverleg. Dat is erg belangrijk en helpt enorm om ervaringen een plaats te geven. Uiteraard helpt het als je een en ander al eens meegemaakt hebt. Daarnaast kunnen we ook een gesprek hebben met onze psychologen. Deze mensen werken op een freelance-basis en volgen klanten op die nood hebben aan psychologische begeleiding. Je zou er versteld van staan hoe vaak dit nodig blijkt.

Maar gelukkig kunnen we in de meeste gevallen wel tot een goede oplossing komen. Het zijn die succesverhalen die ons blijven motiveren om ermee door te gaan. Het is ongelooflijk fijn om mensen die op een gegeven ogenblik in de diepste miserie zitten te kunnen helpen om hun situatie te analyseren, om samen naar een oplossing te werken en dan te zien dat ze er na verloop van tijd helemaal doorkomen en hun leven terug op het spoor kunnen zetten.”

Wie hulp zoekt bij zelfmoordgedachten kan steeds bellen op het nummer 1813 van de Zelfmoordlijn of kan steeds chatten op www.zelfmoordlijn1813.be.