Menu

Blijvend grasland

Terug naar Onderwerp

In dit onderwerp

Wat moet je weten over de verzamelaanvraag?
Minder uit dit onderwerp

Via het nieuwe GLB werden enkele belangrijke aanpassingen doorgevoerd in de manier waarop Vlaamse landbouwers moeten voldoen aan de Europese verplichting om het areaal blijvend grasland te behouden. Als iedereen een normale, economisch optimale bedrijfsvoering hanteert, kan deze collectieve verantwoordelijkheid van de landbouwsector slagen.

Niemand ontkent dat grasland nuttig is voor onze landbouw. Ook op het vlak van milieu, klimaat en natuur is grasland aanhouden een meerwaarde, maar soms ook verplicht. Denken we maar aan erosie voorkomen met grasbufferstroken of aan het opslaan van koolstof in grasland. Toch heeft het begrip ‘blijvend grasland’ bij sommige landbouwers een negatieve bijklank en willen ze ervan af. Maar grasland scheuren alleen om ervoor te zorgen dat het de status van blijvend grasland ontloopt, is een verkeerde beslissing. Bovendien zitten er addertjes onder het gras en kun je niet ieder perceel grasland zomaar scheuren.

Collectieve verantwoordelijkheid

Er circuleren in de sector wel wat foute geruchten over blijvend grasland. Die wil het departement Landbouw en Visserij graag weerleggen en het vraagt de Vlaamse landbouwers ook om voorzichtig te zijn.

Sinds dit jaar hoeft niet elke landbouwer individueel zijn areaal grasland aan te houden als een randvoorwaarde van het GLB, een verplichting die bekend stond als het IRA (individueel referentie-areaal) Dat betekent wel niet dat we in Vlaanderen niet meer verplicht zijn om het aanwezige areaal blijvend grasland in stand te houden, omdat Europa eist dat het areaal op Vlaams niveau wel behouden blijft in het kader van de vergroeningsmaatregelen van het GLB. Het is dus niet langer een individuele maar een collectieve verantwoordelijkheid om te vermijden dat Europa hiervoor sancties oplegt.

Indien elke landbouwer zijn normale bedrijfsmatige oppervlakte grasland behoudt en niet gaat speculeren, is er slechts een kleine kans dat het Vlaamse areaal daalt met meer dan 5%. Het is bovendien economisch onverantwoord om een goede graszode van 4 jaar oud te scheuren en een andere teelt in te schakelen, alleen om te voorkomen dat een perceel de status van blijvend grasland krijgt.

Gevolgen van Europese maatregelen

De Europese Unie heeft aangekondigd dat ze maatregelen zal opleggen als in een lidstaat de oppervlakte blijvend grasland meer dan 5% kleiner wordt dan in het referentiejaar 2012. Zulke maatregelen zouden voor de hele sector een bijzonder slechte zaak zijn. Het departement Landbouw en Visserij roept dan landbouwers dan ook op om geen blijvend grasland te ‘scheuren om te scheuren’, zodat de sector zijn teeltvrijheid behoudt.

Wanneer het Vlaamse blijvendgraslandareaal in de campagne 2017 meer dan 5% lager ligt dan de Vlaamse referentieratio van 2012, dan zal geen enkele Vlaamse landbouwer in de campagnes van 2017 en 2018 eender welke percelen blijvend grasland mogen omzetten of ploegen. De landbouwadministratie zal ook landbouwers die in de campagne 2017 beschikken over een perceel dat volgens de verzamelaanvraag in de campagne 2016 of 2015 nog blijvend grasland was, verplichten om het gescheurde areaal gedeeltelijk of volledig opnieuw aan te leggen. Indien deze situatie van toepassing is in de campagne 2017, zal de administratie de landbouwers hiervan op de hoogte brengen.

Wanneer heraanleg op de oorspronkelijke percelen niet mogelijk is, mag je een overeenkomstige oppervlakte als grasland inzaaien of een eerder met gras ingezaaid perceel aanduiden. In dat geval wordt zo’n perceel van dan af als ‘blijvend grasland’ beschouwd en moet je het ook voor de volgende vijf opeenvolgende jaren als blijvend grasland behouden. Een perceel dat je al als grasland aangegeven had, moet je als grasland behouden tot de termijn van vijf jaar volgemaakt is. De benodigde herinzaai moet ten laatste gebeuren op de uiterste indiendatum van de verzamelaanvraag voor de campagne 2018.

Wanneer je niet voldoet aan de opgelegde verplichtingen, zal je gesanctioneerd worden en minder vergroeningspremie uitbetaald krijgen. 

Denk na vooraleer je grasland scheurt

Het belangrijk om te weten dat er in de bodem van percelen blijvend grasland die je scheurt door mineralisatie een verhoogd risico is op reststikstof in de bodem. Om die reden ben je ook verplicht in het kader van het Mestdecreet om gescheurde graslanden in je verzamelaanvraag aan te duiden met de gespecialiseerde productiemethode ‘BGG’, waardoor op dit perceel nulbemesting van toepassing wordt (afgezien van begrazing). Dat geldt eveneens wanneer je grasland na het scheuren opnieuw inzaait met een grasachtige teelt.

Daarnaast mag je niet ieder grasland zomaar scheuren, want grasland wordt niet alleen beschermd onder de vergroeningsmaatregelen van het GLB. Het kan ook beschermd zijn onder de natuurwetgeving of onder de regelgeving van het onroerend erfgoed. Op de website van de Vlaamse overheid vind je een tabel waarmee je kunt nagaan of je grasland beschermd is en bij wie je terechtkunt voor een eventuele toelating of vergunning om het grasland te scheuren.

Ecologisch aandachtsgebied (EAG)

Het departement Landbouw en Visserij wijst er ook op dat de oppervlakte bouwland op je bedrijf toeneemt wanneer je de oppervlakte blijvend grasland vermindert. Als een direct gevolg daarvan zal je de volgende vijf jaar meer ecologisch aandachtsgebied (EAG) moeten aanleggen als onderdeel van de verplichte vergroeningsmaatregelen voor wie bedrijfssteun wil ontvangen.