Menu

Dakboerderijen aan de Amerikaanse oostkust

Terug naar Onderwerp

In New York werden de laatste tien jaar heel wat initiatieven gelanceerd rond stadslandbouw. De vaak jonge ondernemers starten met een missie om opnieuw smaakvolle, verse groenten te produceren, als alternatief voor de aanvoer uit het verre Californië. Dat deze initiatieven afstralen naar de andere steden is ook duidelijk in de hoofdstad, Washington DC. In deze bijdrage belicht ik enkele initiatieven die het op een hoger niveau zochten: de dakboerderijen.

Brooklyn Grange

Brooklyn Grange, opgestart in 2010 in New York, is een van de grootste dakboerderijen ter wereld. Op ongeveer 1 hectare, op het dak van twee gebouwen, produceert het bedrijf groenten en kruiden. De basisopbouw (folie, antiwortel en drainage) is vergelijkbaar met die van een groendak. Daarbovenop komt een substraatmengsel van 20 tot 30 cm dik. Op de helft van de oppervlakte worden bladgroenten gekweekt, zoals mosterd sla, arugula en raketsla. Daarnaast veel kruiden, tomaten, paprika, boerenkool, snijbiet, rapen, radijzen en wortels, maar ook snijbloemen. Ze kweken hun groenten volgens de bioprincipes, maar ze kozen ervoor om niet de administratieve mallemolen te doorlopen en effectief het biolabel te krijgen. Ik hoorde op meerdere plaatsen dat producenten met directe verkoop ervan overtuigd zijn dat de vertrouwensband met hun klanten goed genoeg is en ze nodigen hun klanten uit om hun aapak met eigen ogen te ‘certificeren’. Twee derde van groenten wordt verkocht aan restaurants in New York, de rest aan hun CSA-leden en op hun wekelijks markt. Verder houden ze legkippen op het dak en ze hebben een commerciële bijenhouderij, met kassen die verspreid staan op nog meer daken in New York.

Zoals de meeste stadslandbouwbedrijven gaan ze een stuk verder dan het produceren van groenten. Met een partnerorganisatie die werkt rond educatie, ontvangen ze op hun dak elk seizoen grote groepen New Yorkse scholieren, die er over voedselproductie komen leren. Een stuk van het dak dat om technische redenen niet ingericht kon worden om groenten te telen, wordt nu gebruikt voor evenementen (workshops, teambuildings, huwelijken en yoga) in een groen stukje New York, met een prachtig zicht op Manhattan. De opbrengst per vierkante meter ligt hier ongetwijfeld het hoogst, maar ze benadrukken dat ze in de eerste plaats een boerderij zijn en dat het hun missie is om op een rendabele manier gezond en lekker voedsel te produceren voor een lokale gemeenschap, waarbij ze ook de omgevingskwaliteit van de stad verbeteren.

Er werken twaalf personen voltijds. In het seizoen kunnen ze rekenen op dertig deeltijdse arbeidskrachten. Ze noemen zichzelf al lachend de farmily.

Gotham Greens

Gotham Greens bouwde in 2011 zijn eerste serre van 1400 m² op een New Yorks gebouw. Intussen kwamen er in New York nog 2 locaties bij. Hun grootste project, een dakserre van 7000 m², werd in 2015 in Chicago gefinaliseerd. Elke locatie heeft iets speciaals, maar één van de serres in New York is uniek omdat ze op het dak van een populaire supermarkt staat. Hier worden jaarlijks 100 ton verse bladgroenten, tomaten en kruiden gekweekt, die je beneden in de winkel dagvers kunt kopen. Binnen dit vernieuwende concept wordt ook een wkk gebruikt en er staan zonnepanelen op de parking. Het regenwater wordt opgevangen om te irrigeren en afvalwater wordt gebruikt om de toiletten te spoelen. Naast hun missie om lokaal groenten te produceren, willen ze hun klanten de laatste technologieën in duurzaam energie- en watergebruik bijbrengen.

Sky Vegetables

Helemaal aan de andere kant van New York, in de Bronx, vind je Sky Vegetables. De serre, waar groenten en kruiden gekweekt worden in goten (hydrocultuur), werd in 2013 ontworpen op een gebouw voor sociale huisvesting, om de bewoners er samen groenten te laten kweken. De Bronx is een armere buurt in New York en wordt beschouwd als een food desert (voedselwoedstijn). Dit vooruitstrevende gebouw kwam er dus met veel goede bedoelingen, maar pas midden 2016 kreeg de productie werkelijk vorm, nadat ze in zee gingen met Agritecture consulting, die ter plekke een coördinator heeft.

Op zo’n 750 m² groeien bladgroenten zoals snijbiet, warmoes en sinds kort ook wasabi arugula. Daarnaast telen ze een babyversie van boerenkool, lente-uitjes, een tiental soorten kruiden en eetbare bloemen. Het jaar rond groeit er basilicum. Het grootste deel van de oogst wordt tegen een goeie prijs verkocht aan supermarkten. Zo kunnen ze een kleiner deel van de productie tegen lage prijzen verkopen aan de bewoners van het gebouw. Toen ik mijn bezoek bracht, waren ze nog wat aan het uitzoeken wat de bewoners precies wilden, omdat die niet alle producten even goed kennen. Om de afstand met de productie te verkleinen, zijn de bewoners op elk moment welkom om een kijkje te nemen in de serre.

Up Top Acres

De drie jonge ondernemers van Up Top Acres in Washington DC, die hun bedrijf in 2014 opgericht hebben, zijn heel ambitieus om een nieuwe boerderijvorm te creëren. Hun missie is om voedsel te kweken op onderbenutte plaatsen in een stad. Tegelijk willen ze de kwaliteit van de stadsomgeving verbeteren en ruimte bieden voor ontmoeting en voedseleducatie. Hun twee grootste projecten liggen op een boogscheut van het footballstadion. Op een dakboerderij met een productieoppervlakte van 1400 m², afgewerkt in 2016, telen ze allerlei slasoorten, komkommer, pompoenen, paprika, tomaten en courgetten. Er staan ook twee bijenkasten en er is een plaats om evenementen te organiseren met zicht op de skyline van DC. Wat verderop in de dezelfde buurt zijn ze dit voorjaar gestart met een nieuwe productie van tomaten, parprika, bladgroenten en snijbloemen op 2300 m². Hun producten verkopen ze aan restaurants en via een CSA-systeem. Wie in het gebouw woont of werkt, kan op het einde van de week in de lobby verse groenten ophalen.

  • De trap naar boven bij Brooklyn Grange.

  • Mooi zich op de skyline van New York vanaf de velden van Brooklyn Grange.

  • Brooklyn Grange

  • Brooklijn Grange-evenementenruimte

  • De gewassen groeien goed op het dak van Brooklyn Grange.

  • Diverse soorten sla gekweekt bij Gotham Greens.

  • Op het dak van Gotham Greens werd een supermarkt gebouwd.

  • Gotham Greens

  • Van op de grond zie je de serres van Sky Vegetables goed staan.

  • Sky Vegetables

  • De serre van Sky Vegetables staat op een gebouw voor sociale huisvesting.

  • Sky Vegetables

  • Up Top Acres

  • Up Top Acres