Menu

Door een diep dal

Terug naar Onderwerp

In dit onderwerp

Uitdagingen voor de varkenssector: twee jaar na de Ruslandboycot
Minder uit dit onderwerp

Dat de ban een grote impact zou hebben op de varkenshouderij stond in de sterren geschreven. Voordat de grens gesloten werd, was Rusland immers goed voor 25% van de export van Europees varkensvlees. Het ging in totaal om 803.476 ton varkensvlees, en van de ene dag op de andere moest naar andere marken gezocht worden.

De Europese markt was op dat moment zelf al verzadigd en het was duidelijk dat niemand op extra aanbod zat de wachten. Het varkensvlees dat normaal richting Rusland zou gaan, zette dus sterke druk op de interne Europese markt. Als gevolg daarvan kregen de varkensprijzen rake klappen en ook de biggenprijzen gingen mee onderuit. 

Voor de boycot (2013)

De varkenshouderij had het meer dan anderhalf jaar lang bijzonder zwaar en het duurde tot nu vooraleer de markten zich enigszins konden herstellen. Vooral in Duitsland daalt het varkensaanbod, maar de motor voor het marktherstel is te vinden in de sterk aantrekkende export van varkensvlees naar Zuidoost-Azië. Vooral China springt hier in het oog. Dat land alleen al importeerde vorig jaar 1.109 miljoen ton Europees varkensvlees. Dat is een stijging met maar liefst 400.000 ton in één jaar en ook dit jaar stijgt de export verder. 
Het is te vroeg om nu al te stellen dat het marktherstel structureel is en dat de varkenssector de crisis achter zich kan laten. Het is wel een feit dat de varkenshouderij de diepste crisis in jaren heeft doorgemaakt en dat het nog een hele poos zal duren vooraleer de wonden gelikt zijn. 

Na de boycot (2015)

Zwakheden blootgelegd

Naast het feit dat de export zich te veel focuste op één exportbestemming, met alle gevolgen van dien, heeft de varkensketen zich al te veel gericht op een uniform kwaliteitsproduct. Een paar decennia was er een grote verscheidenheid aan genetisch potentieel. Door de hybridisatie, de professionalisering en de stuw naar standaardisatie werd de varkensproductie zeer efficiënt, maar uniform. Deze sterkte blijkt, vooral op de interne markt, ook een zwakte te zijn. Vandaag komen smaak, voedingswaarde en gezondheid op de eerste plaats. De vraag naar een uniform kwaliteitsproduct verdwijnt meer op de achtergrond. Het is dus zaak om meer te differentiëren in het licht van wat de markt vraagt, zowel hier in Vlaanderen als in onze afzetlanden. 

Daarnaast blijkt eens te meer dat de varkenshouder de zwakste schakel in de productiekolom is. Om een betere positie te verwerven in de keten is meer marktkennis nodig en is samenwerken de boodschap. Verder ontbreken een aantal instrumenten om voldoende te kunnen inspelen op de sterk schommelende markt. Daarbij wordt gedacht aan een flexibelere kapitaalsverschaffing en het moet fiscaal aantrekkelijker worden om in goede tijden een financiële buffer aan te leggen.