Menu

Schijnzelfstandigheid

Terug naar Onderwerp
Wanneer er in de land- of tuinbouw bepaalde werken moeten worden uitgevoerd waarvoor men externe arbeidskrachten nodig heeft, wordt er soms overwogen om een beroep te doen op een zelfstandige in plaats van te werken met loontrekkenden.

Wanneer er in de land- of tuinbouw bepaalde werken moeten worden uitgevoerd waarvoor men externe arbeidskrachten nodig heeft, wordt er soms overwogen om een beroep te doen op een zelfstandige in plaats van te werken met loontrekkenden. Op zich is daar niets mis mee! Het cruciale punt is dat het om een ‘echte’ zelfstandige moet gaan! Men kan inderdaad niet zomaar vrij zijn statuut kiezen! Er mag in hoofde van de zogenaamde zelfstandige geen economische afhankelijkheid bestaan ten opzichte van de land- en tuinbouwer die hem het werk heeft toevertrouwd. Wanneer er een sociale controle plaatsvindt, zal steeds onderzocht worden of de persoon die de werken uitvoert wel degelijk als een ‘echte’ zelfstandige beschouwd kan worden dan wel of het in de feiten een loontrekkende blijkt te zijn. Indien men tot de conclusie komt dat het over iemand gaat die als werknemer aangegeven had moeten worden, heeft men te maken met schijnzelfstandigheid. Dit wel zeggen dat die persoon ten onrechte als zelfstandige is gekwalificeerd.

Voor de land- en tuinbouw zijn er 10 criteria opgesteld. Aan de hand hiervan kan een arbeidsrelatie worden beoordeeld. Voldoe je niet aan 5 van de 10 criteria dan is er een vermoeden van scheinzelfstandigheid en dan worden alle regels die gelden voor loontrekkenden van toepassing en worden er een hele reeks van inbreuken opgesteld. Hieronder vind je de 10 criteria terug:

  1. Ontstentenis van enig financieel of economisch risico in hoofde van diegene die de werkzaamheden uitvoert, zoals dit onder meer het geval is bij ontstentenis van een persoonlijke en substantiële investering in de onderneming met eigen middelen of bij ontstentenis van een persoonlijke deelname in de winsten en de verliezen van de onderneming;

Iemand die als zelfstandige optreedt, moet zelf verantwoordelijk zijn voor zijn eigen bedrijfsvoering en ook eigen middelen investeren in zijn bedrijfsactiviteit. Het inkomen dat men verdient is direct verbonden met de bedrijfsactiviteit. Soms wordt er ook verlies gemaakt. Men moet zich als zelfstandige persoonlijk geëngageerd hebben met zijn eigen financiële middelen in de zelfstandige activiteit. 

  1. Ontstentenis van verantwoordelijkheid en beslissingsmacht aangaande de financiële middelen van de onderneming in hoofde van diegene die de werkzaamheden uitvoert;

De zelfstandige moet zelf de financiële risico’s van zijn eigen bedrijf dragen en in dit verband autonoom beslissingen kunnen nemen.

  1. Ontstentenis van beslissingsmacht over het aankoopbeleid van de onderneming in hoofde van diegenen die de werkzaamheden uitvoert;

De zelfstandige moet zelf de nodige aankopen van grondstoffen, materiaal, machines, werktuigen …voor zijn eigen bedrijvigheid kunnen doen. Hij kan daarvoor niet afhankelijk zijn van een derde.

  1. Ontstentenis van beslissingsmacht over het prijsbeleid van de onderneming in hoofde van diegene die de werkzaamheden uitvoert, behoudens wanneer de prijzen wettelijk zijn vastgelegd;

De zelfstandige moet zelf zijn prijzen, uurtarieven … kunnen vastleggen en die ook kunnen aanpassen als hij dat wil. Hij moet in dit verband over een volledige of grote autonomie beschikken.

  1. De garantie op betaling van een vaste vergoeding ongeacht de omvang van de prestaties geleverd door diegene die de werkzaamheden uitvoert;

Wanneer er een vaste vergoeding betaald wordt die geen rekening houdt met het volume of de duur van het uit te voeren werk, doet dit niet meteen denken aan een zelfstandige.

  1. Het ontbreken van de mogelijkheid om voor de uitvoering van het overeengekomen werk eigen personeel aan te werven of zich te laten vervangen;

Een zelfstandige moet de mogelijkheid hebben om zelf eigen medewerkers aan te werven. Dit kan niet van de goedkeuring van een derde, bijvoorbeeld de medecontractant, afhankelijk zijn. Hij kan ook zich laten vervangen door een collega wanneer het te druk is. Hij moet dat zelf kunnen beslissen zonder de toestemming van de medecontractant of van wie dan ook.

  1. Het zich niet voordoen als een onderneming ten overstaan van andere personen, zoals dit onder meer het geval is wanneer geen gebruik wordt gemaakt van een logo of een eigen bedrijfsnaam, of hoofdzakelijk of gewoonlijk voor een en dezelfde medecontractant werken;

Een zelfstandige moet herkenbaar zijn voor de buitenwereld en een eigen bedrijfsnaam en logo hebben. Wanneer men ook hoofdzakelijk of bijna uitsluitend werken verricht voor dezelfde medecontractant, kan dit wijzen in de richting van een economische afhankelijkheid.

  1. Het uitsluitend of hoofdzakelijk werken met materiaal of vervoermiddelen ter beschikking gesteld, gefinancierd of gewaarborgd door de medecontractant;

Een zelfstandige moet werken met zijn eigen materiaal en machines en moet ook zelf instaan voor zijn verplaatsingen en dit met een eigen voertuig. Wanneer men hiervoor van de medecontractant afhankelijk is, wijst dat niet in de richting van een echte zelfstandigheid.

  1. Het ontbreken van onafhankelijkheid van diegene die de werkzaamheden uitvoert ten overstaan van de medecontractant wat zijn logies betreft;

Een zelfstandige moet zelf zijn verblijfplaats hebben en mag niet afhankelijk zijn van een medecontractant voor zijn huisvesting.

  1. Werken op dezelfde plaatsen als de werknemers van de medecontractant, uitvoeren van dezelfde werkzaamheden als hen en niet beschikken over een gespecialiseerde beroepskennis nodig voor de uitvoering van de werkzaamheden.

Wanneer een zelfstandige werkt tussen de eigen werknemers van een land- of tuinbouwer zal die wellicht aan dezelfde activiteiten bezig zijn als deze loontrekkenden. Of ook, wanneer men niet beschikt over de nodige kennis die toch van een zelfstandige, die wordt aangetrokken wegens zijn knowhow en ervaring, verwacht moet kunnen worden, wijst dat in de richting van een mogelijk schijnzelfstandige. Een zelfstandige zal meestal aangezocht worden voor het uitvoeren van bepaalde gespecialiseerde taken.