Menu

De Europese Green Deal - klimaatadaptatie

Terug naar Onderwerp

In een notendop

Klimaatverandering zal de nodige impact hebben op de landbouwsector. Hier zal de landbouwsector zich op aan moeten passen (= klimaatadapatatie).

Situering

Binnen de Green Deal stelt de Europese Commissie naast ambitieuze klimaatdoelstellingen voor 2050 zich ook tot doel om op dat moment een klimaatbestendige samenleving te hebben, die volledig is aangepast aan de onvermijdelijke effecten van de klimaatverandering. Hiervoor werd begin 2021 een Adaptatiestrategie gelanceerd.

In de Adaptatiestrategie komen thema´s aan bod die heel relevant zijn voor land- en tuinbouwbedrijven, zo wordt ingezet op een reductie van watergebruik of wordt het belang van de bodemkwaliteit benadrukt. Ook geeft de Adaptatiestrategie aan dat verzekeringen van belang zijn om financiële verliezen in verband met klimaatrisico's op te vangen. Daarnaast wordt in de Adaptatiestrategie veel waarde gehecht aan ´nature-based solutions´. Denk hierbij aan groen-blauwe netwerken, stedelijke groene ruimtes, natte natuur of koolstofopslag in bodems.

Aan deze Adaptatiestrategie zelf hangt geen wetgeving vast. De Europese Commissie wil lidstaten, regio´s en lokale overheden stimuleren om in te zetten op een eigen adaptatieplan. Volgens deze Adaptatiestrategie vormt het  lokale niveau het fundament van klimaatadaptatie, daarom zal het Burgemeestersconvenant worden versterkt.  

Wat denkt Boerenbond?

Voor de landbouwsector is klimaatadaptatie zeer belangrijk; de landbouwsector ervaart nu al de gevolgen van klimaatverandering; denk aan de recente droge zomers. Zo zal voor de Vlaams land- en tuinbouwsector het omgaan met de extremen de grootste moeilijkheid zijn. Het is hier belangrijk dat er een correct werkend verzekeringssysteem is, nu het Rampenfonds veel minder tussenkomt.

Een bezorgdheid bij de Europese Adaptatiestrategie en een Vlaams Adaptatieplan is dat de landbouwsector de gevolgen ondervindt van het klimaatadaptiever maken van de open ruimte, van de maximalisatie van groen-blauwe netwerken, …, etc. Voor Boerenbond is het van belang dat dergelijke plannen tot stand komen in overleg met - en met respect voor - alle ruimtegebruikers, zodat de rechtszekerheid van de landbouw wordt gegarandeerd. Boerenbond verwacht dat een adaptatieplan een rol speelt in het counteren van de negatieve gevolgen van de klimaatverandering voor de landbouwsector en niet vooral gebruikt wordt om bijkomende natuurdoelstellingen te claimen. Er moet worden gezocht naar win-winsituaties, zo niet is een degelijk flankerend beleid noodzakelijk.

De tijdlijn

24/02/2021: Lancering Adaptatiestrategie door de Europese Commissie

21/06/2021: Conclusies Europese Raad met betrekking tot de Adaptatiestrategie

In de loop van 2021 wordt de goedkeuring van een Vlaams Adaptatieplan 2021-2030 verwacht.

Opportuniteiten en knelpunten

In de Europese Adapatiestrategie worden bepaalde pistes vermeld die voor landbouwers een oplossing kunnen zijn om zich aan te passen aan klimaatverandering, bijvoorbeeld ´beter gebruik te maken van de genetische diversiteit en niet-schadelijke plantgenetische hulpbronnen voor aanpassing, op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten.´ Alhoewel niet heel concreet opgenomen is wat hiermee bedoeld wordt, is wel duidelijk dat veredeling naar gewassen die bijvoorbeeld meer droogteresistent zijn, een belangrijk onderdeel zal zijn om de Vlaamse landbouwsector aan te passen aan klimaatverandering.

De Europese Adapatatiestrategie zet in op een drastische vermindering van het watergebruik. Voor de landbouwsector wordt hiervoor enerzijds verwezen naar technologie en precisielandbouw, en anderzijds naar ´nature-based solutions´ om tot een duurzaam watergebruik van de sector te komen.  Hierin speelt de bodemkwaliteit een rol en geeft de Adaptatiestrategie aan dat een toekomstig certificeringsmechanisme voor koolstofverwijdering een rol kan spelen.

Op het bedrijf

Landbouwbedrijven dienen zich aan te passen aan het veranderend klimaat. In eerste instantie is een correct werkend verzekeringssysteem belangrijk, omdat hiermee de financiële risico´s van de landbouwer kunnen worden afgedekt. Hier maakt de Europese Adapatatiestrategie ook melding van.

Dat de Europese Commissie water wil besparen in kader van zijn Adapatatiestrategie is misschien begrijpelijk als er toenemende periodes van droogte zijn, maar kan op het bedrijf wel botsen met de nood aan bijkomende beregening in die zelfde periodes van droogte. De vraag is maar of de naar voren geschoven verbetering van bodemkwaliteit en een certificeringsmechanisme voor koolstofopslag hier voldoende (financieel) aan tegemoet zullen komen.

Meer informatie