Menu

De Europese biodiversiteitsstrategie 2030

Terug naar Onderwerp

Boerenbond is ook op Europees niveau heel actief. Aan de hand van deze reeks willen we jou als lezer meer inzicht geven in de Europese land- en tuinbouw gerelateerde dossiers. Dit artikel gaat over de Europese biodiversiteitsstrategie. Ook dit dossier is voor land- en tuinbouw van groot belang, gezien hier heel wat natuurdoelstellingen worden gesteld die rechtstreeks en onrechtstreeks effect kunnen hebben op het landbouwareaal en de productiewijze van onze sector.

Situering

De Europese Commissie lanceerde haar biodiversiteitsstrategie 2030 in mei van dit jaar, en dit in combinatie met de van-boer-tot-bordstrategie die moet zorgen voor een vernieuwd Europees voedselsysteem. Beide zijn een onderdeel van het beleidsprogramma dat met de Europese Green Deal wordt aangeduid. Met de twee strategieën wenst men natuur, landbouwers, ondernemingen en consumenten samen te brengen in een meer duurzame toekomst.

De Europese biodiversiteitsstrategie wil de belangrijkste oorzaken van het biodiversiteitsverlies aanpakken en bevat drie grote doelstellingen;

  1. Meer bescherming en herstel van de natuur;
  2. Een verbeterde implementatie van de bestaande milieu- en natuurregelgeving. In dit onderdeel stelt de Commissie de opmaak van een governance-kader voorop, waarbij wordt voorgesteld om implementatie en handhaving van de bestaande milieu- en natuurwetgeving te versterken;
  3. De aanpak van de wereldwijde biodiversiteitscrisis. Hierbij wenst de Europese Unie het voortouw te nemen om te komen tot een ambitieuze aanpak van de biodiversiteitscrisis op wereldniveau.

 

Bescherming en herstel van natuur

Doelstelling 1 is het belangrijkste voor de landbouwsector en wordt hier dan ook gedetailleerder besproken. Deze gaat niet enkel over het Europese Natura 2000-netwerk, maar ook over maatregelen in andere beleidsdomeinen (landbouw en visserij, bodem, bos, bio-energie, klimaat en water).

Het deel ‘Bescherming en herstel van natuur’ valt uiteen in twee grote onderdelen, met name:

  • het realiseren van een coherent netwerk van beschermde gebieden;
  • de uitrol van een ‘EU Nature Restoration Plan.’

Het eerste bouwt voort op bestaand beleid maar beoogt het effectiever te maken; het tweede betreft een volledig nieuw beleid. De Commissie is van mening dat het huidige netwerk van wettelijk beschermde gebieden onvoldoende groot is gebleken om het behoud van de biodiversiteit te garanderen. Om te komen tot een coherent en effectief netwerk van beschermde gebieden, stelt de Europese Commissie in 2020 de opmaak in het vooruitzicht van criteria en richtlijnen om bijkomende (strikt) beschermde gebieden aan te duiden. De Europese Commissie stelt dat ten minste 30% van het landoppervlak, alsook 30% van het marien gebied zou moeten worden beschermd. Eveneens stelt de Commissie voor dat, als aanvulling hierop, verbindingen tussen deze gebieden worden aangeduid om te komen tot een effectief samenhangend en veerkrachtig Trans Europees Netwerk.

Inzake het tweede onderdeel van deze doelstelling stelt de Europese Commissie de opmaak van een ‘EU Nature Restoration Plan’ voor. De Commissie verbindt hieraan tien thema’s, wat van dit deel het meest uitgebreide van de strategie maakt. Een aantal doelstellingen overlappen met de Farm to Fork-strategie (daling gebruik pesticiden, daling gebruik 25% areaal biologische productie …). De belangrijkste doelstellingen van het ‘EU restoration plan’ voor deze strategie zijn de volgende:

  • Koppeling van de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn aan een tijdspad, met onder andere als concreet voorstel dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat de trend van de staat van instandhouding en de staat van instandhouding van alle beschermde habitats en soorten tegen 2030 niet meer zou achteruitgaan;
  • Het planten van 3 miljard bomen tegen 2030;
  • Groene infrastructuur en nature based solutions moeten ingebed worden in ruimtelijke planning en tegen 2021 moeten steden ambitieuze vergroeningsplannen opmaken;
  • Minstens 10% van het landbouwareaal zou uit landschapselementen moeten bestaan met een grote biodiversiteit

Hoe betaalt de EU dat?

Om al deze doelstellingen te realiseren stelt de Commissie voor om de nodige budgetten vast te leggen, waaronder:

  • een jaarlijks budget van 20 miljard voor natuurmaatregelen;
  • het mobiliseren van ten minste 10 miljard in de komende 10 jaar via een publiek-private samenwerking.

Wat denkt Boerenbond?

De huidige Europese biodiversiteitsstrategie 2020 had vooral betrekking op het verhogen van de biodiversiteit in natuurgebieden en het stimuleren van biodiversiteitsgerelateerde maatregelen binnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De aangekondigde strategie kiest voor een heel andere koers en wenst drastisch in te grijpen in zowel het landbouwareaal als de wijze waarop aan land- en tuinbouw wordt gedaan. De Biodiversiteitsstrategie 2030 bevat dus een eigen landbouwstrategie, terwijl die ook en parallel ontwikkeld wordt in het onderdeel Farm to Fork (van boer tot bord) van de Green Deal en in het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Bovenop het gegeven dat voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid minder middelen in het vooruitzicht gesteld worden, dreigt de Biodiversiteitsstrategie 2030 zware negatieve gevolgen te hebben voor onze land- en tuinbouwers. Zo bevat deze specifieke doelstellingen voor de land- en tuinbouwsector zoals een verminderende bemesting, het vastleggen van een percentage biologische teelt en het drastisch verlagen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Naar onze mening horen landbouwgerelateerde doelstellingen thuis in de Farm to Fork-strategie en het gemeenschappelijklLandbouwbeleid en niet in deze Biodiversiteitsstrategie. Aspecten in functie van waterkwaliteit (bemesting) horen dan weer thuis in de Kaderrichtlijn Water en de Nitraatrichtlijn. Biodiversiteitsdoelstellingen mogen ambitieus zijn, maar ze moeten ook haalbaar zijn en mogen niet afgewenteld worden op één sector.

Het realiseren van de huidige Europese natuurdoelstellingen heeft bovendien reeds zware consequenties voor de Vlaamse land- en tuinbouw. Zo moeten landbouwgronden omgevormd worden naar natuur, is er een impact op de vergunningverlening waardoor sommige bedrijven hun activiteiten moeten stopzetten, aanpassen of verplaatsen. Daarenboven vragen we dat doelstellingen flexibel genoeg zijn om de lidstaten op basis van hun eigen context deze strategie te laten implementeren. Werk op de plank bij de omzetting van de visie naar concrete wetgeving.

 

Timing

  • September-oktober 2020: bespreking Europese Milieuraad
  • December 2020: stemming in Europees Parlement

 

 

Meer informatie

Thema: