Menu

Verslagenheid door Afrikaanse varkenspest

Terug naar Onderwerp

Toen vorige donderdag de melding binnenkwam dat er varkenspest vastgesteld was bij everzwijnen in de provincie Luxemburg, kwam er een gevoel van verslagenheid over de varkenssector. Het stond in de sterren geschreven dat het virus vroeg of laat bij ons zou opduiken, maar dat het er zo plots was, verraste toch iedereen in de sector. De vraag is hoe het virus vanuit Oost-Europa een sprong heeft gemaakt van meer dan duizend kilometer. Dat kan zeker slechts gebeurd zijn door menselijk toedoen. De komst van de Afrikaanse varkenspest is absoluut een flinke domper voor onze varkenshouders.

Zeer besmettelijk virus

Het varkenspestvirus is zeer persistent en wordt zeer gemakkelijk overgedragen. Het probleem is dat er bovendien geen specifieke behandeling voor is en dat er evenmin een vaccin voorhanden is. Het virus verspreidt zich zeer gemakkelijk via rechtstreeks en onrechtreeks contact. Na een wandeling in besmet gebied kan je het virus gemakkelijk overdragen via je schoeisel, je kledij of je handen. Daarnaast kan het virus ook maandenlang actief blijven in besmet varkensvlees en zelfs een paar jaar in bevroren varkensvlees. Daarom is het verboden om keukenafval te voederen aan de varkens. Dat was in 1985 de oorzaak van de besmetting met Afrikaanse varkenspest in ons land. Daarom ook wordt afgeraden om varkensvlees uit besmette gebieden mee te nemen en de resten van voedsel onachtzaam weg te gooien in de natuur. Mogelijk is het virus op die manier in de Ardennen verzeild. De gevolgen van een verdere verspreiding zijn niet te overzien.

Doordat de ziekte zo moeilijk te bestrijden is, is preventie het belangrijkste wapen. Daarom heeft het FAVV een aantal maatregelen ingesteld die ervoor moeten zorgen dat het virus niet in de varkensbedrijven wordt binnengebracht, wanneer iedereen ze stipt opvolgt (zie kader).

Aan de in- en uitgangen van varkensstallen en bedrijven moeten passende ontsmettingsmiddelen gebruikt worden. Niet alle desinfectiemiddelen hebben een afdoende werking tegen het virus. Je vindt geschikte middelen op de website van het FAVV en onze website.

Handel ernstig verstoord

De Afrikaanse varkenspest heeft de handel in levende varkens en varkensvlees grondig verstoord. Onmiddellijk na de vaststelling van de besmettingen heeft het FAVV alle exportcertificaten ingehouden om te voorkomen dat zendingen teruggeroepen moeten worden omdat het land van bestemming ze niet meer wil. De Wereldorganisatie voor Diergezondheid OIE heeft voor minstens 24 maanden de zo belangrijke status ‘vrij van Afrikaanse varkenspest’ voor de wilde everzwijnen ingetrokken. Gelukkig behoudt ons land zijn vrije status nog wel voor de ‘gehouden’ varkens.

Doordat sommige exportlanden eisen dat er geen Afrikaanse varkenspest voorkomt op het grondgebied, hebben China, Zuid-Korea, Taiwan, Wit-Rusland, Mexico en de Filipijnen hun grenzen gesloten voor Belgisch varkensvlees. De export van varkensvlees naar derde landen was vorig jaar goed voor 39.014 ton. Het is nu zaak om snel de andere markten opnieuw geopend te krijgen, maar nu al lijkt het erop dat meer dan de helft van de export een andere bestemming zal moeten vinden.

Wat de uitvoer naar de andere EU-landen betreft, was er wel wat koudwatervrees te bespeuren bij sommige afnemers. Zo stelden Tönnies en Vion de aanvoer van levende varkens uit ons land uit, maar intussen lijkt de aanvoer opnieuw te normaliseren. Binnen de EU zijn er immers afspraken gemaakt, zodat varkens en varkensvlees uit de vrije zones normaal verhandeld moeten kunnen worden.

Gecoördineerde bestrijding in EU gevraagd

Om de Afrikaanse varkenspest doeltreffend aan te pakken is een goede en gecoördineerde aanpak nodig. Dat is niet alleen belangrijk in ons land, waar de bevoegdheden versnipperd zijn over het federale en gewestelijke niveau. Ook op het Europese vlak is dat belangrijk. De everzwijnen laten zich niet tegenhouden door de landsgrenzen en er is heel wat verkeer van mensen en goederen doorheen de besmette gebieden.

Ook binnen de varkenskolom zijn goede afspraken nodig over bioveiligheidsmaatregelen en de logistieke bewegingen. Elke schakel in de kolom moet zich terdege bewust zijn van zijn verantwoordelijkheid. Wellicht zullen de maatregelen voor lange tijd gelden en het is belangrijk om de aandacht niet te laten verslappen. Daarnaast moet er absoluut werk gemaakt worden van een goed plan om de everzwijnenpopulatie in te dijken.

Hopelijk kan het FAVV de besmette zone snel omschrijven en kan de professionele sector gevrijwaard worden van een uitbraak. Belangrijk daarbij is ook dat de aanwezige bedrijven hun varkens verplicht strikt afschermen van de everzwijnen. We weten allang dat vrije uitloop van varkens grote risico’s inhoudt en met de Afrikaanse varkenspest op de loer lijkt het dan ook het verstandigst om alle varkens op te hokken.>>

>> Bekijk hier een korte video die bevattelijk uitlegt wat Afrikaanse varkenpest is en wat de gevolgen zijn.