Menu

Teeltplan aangepast aan beschikbare arbeid

Terug naar Boer in de kijker

Jean-Pierre Mouton en Marleen Masson

Alveringem (West-Vlaanderen)
Jean-PIerre en Marleen schakelden begin jaren 90 om naar bio. Ze telen onder meer aardappelen, gerst, courgettes, knolselder en een hele reeks koolgewassen.

In 1987 nam Jean-Pierre Mouton samen met zijn vrouw Marleen het bedrijf van zijn ouders over. In ongeveer 3 jaar werden de percelen stap voor stap omgeschakeld naar de biologische teelt, zodat tegen 1991 alle grond als biologisch gecertificeerd was.

De opstartfase was beslist geen makkelijke periode. De zware leninglast maakte het moeilijk om nog veel investeringen te doen die inspeelden op de noden van het moment”, vertelt Jean-Pierre. “Van zodra er wat financiële ademruimte kwam, investeerden we prioritair in de drainage van onze gronden. Pas later kwam budget vrij voor het optimaliseren van de machines en voor opslagruimte. Nu is het bedrijf goed rendabel.”

Vruchtafwisseling

Op de 24 ha zandleemgronden werken Jean-Pierre en Marleen met een vruchtwisseling van één op 4, telkens in blokken van 6 ha. Tijdens de winterperiode is 19 van de 24 ha bedekt met Japanse haver, klaver, wikke of rogge.

In het verleden teelden ze zeer veel verschillende soorten groenten. Om de werkdruk te organiseren door het jaar, kozen ze voor een beperkt aantal teelten. Ook prei verdween uit de rotatie. “Het oogsten in natte en koude omstandigheden is fysiek erg zwaar. Enkele jaren geleden gebruikten we ook nog serres, maar dit was te intensief om het te kunnen combineren met het werk op de akkers.”

Maaimeststoffen hebben potentieel, maar ze zijn moeilijk te combineren met niet-kerend.

Jean-Pierre Mouton

Het eerste jaar van de rotatie teelt men gerst met een onderzaai van klaver. De gerst wordt als geheleplantensilage (GPS) verkocht voor veevoeder. De klaver groeit nadien mooi door en zorgt voor een natuurlijke stikstofaanrijking. Het tweede jaar komt er een dubbele teelt van koolgewassen, met name Chinese kool, paksoi, rodekool, wittekool en broccoli. Het jaar nadien worden er aardappelen gepoot. Jean-Pierre is vooral tevreden over de rassen Agria en Franceline. Het vierde jaar worden er 3 ha courgettes en 3 ha knolselder geteeld.

Zaaien en planten

Jean-Pierre kiest ervoor om vooral met plantgoed te werken. Het enige dat nog gezaaid wordt zijn de granen en groenbedekkers. Hiervoor wordt zo veel mogelijk biologisch zaaizaad gebruikt. Al de andere teelten vertrekken vanuit biologisch plantgoed dat aangekocht wordt bij Grootscholten en Jongerius. Voor de teelt van aardappelen kochten ze kiemrekken om een goede voorkieming te bekomen.

De basisbemesting bestaat uit biologische rundermengmest. Om een humusrijke toplaag in de bodem te krijgen wordt er ook veel groencompost en voor sommige teelten geitenmest opgebracht. Jean-Pierre maakte jarenlang zelf compost. Hij ondervond dat hij te veel beteelbare oppervlakte verloor voor de composthoop. Bovendien veroorzaakte het meermaals berijden van de grond tijdens het keren van de hoop verdichting van de bodem. Waar nodig krijgen de teelten nog een rijenbemesting met organische korrelmest. Hiervoor wordt gekozen voor een korrel op plantaardige basis ten einde geen extra fosfor aan te voeren.

Om het bodemleven te sparen en de bodemstructuur en humusopbouw te verbeteren wordt er ploegloos gewerkt met een Actisol. Dit is zeker niet altijd evident. We zouden graag eens experimenteren met gras-klaver als maaimeststof”, vertelt Jean-Pierre. “Dat is echter niet zo eenvoudig te realiseren, omdat het gras best wordt ondergeploegd voor de volgteelt. Maar ik geloof wel dat maaimeststoffen een toekomst zouden kunnen hebben op ons bedrijf.”

Onkruidbeheersing

Doorheen de jaren werd er steeds geïnvesteerd in machines om de onkruidbestrijding te optimaliseren, zoals een Trefler-wiedeg, vingerwieder en torsiewieder. Sinds kort werken ze met gps-sturing om het planten en schoffelen perfect op elkaar te kunnen afstemmen. Op die manier kan je onkruid tot zeer dicht tegen de rijen machinaal verwijderen.

Vorig jaar bleek de onkruidbestrijding in het tweede deel van het teeltseizoen niet evident. Door het aanhoudende natte weer kon er niet altijd tijdig geschoffeld worden. Korte perioden van 2 à 3 dagen mooi weer volstaan niet om alle akkers te schoffelen. Des te meer is het voor een bioteler erg belangrijk droge of goed gedraineerde percelen te bewerken.

Gewasbescherming 

In de beginjaren ging gemakkelijk 40% van de oogst verloren door wildschade en insectenplagen. Door de jaren kwamen er betere technieken om de schade te beperken. Er werd sterk geïnvesteerd in wildnetten. In de kolen worden af en toe Tracer en Bacillus thuringiensis gebruikt tegen insectenschade. Bij de knolselder wordt uienolie geplaatst om de wortelvlieg op afstand te houden. Verder zet men koper in als fungicide tegen de aardappelplaag.

Afzet en personeel

De afzet verloopt grotendeels via Colruyt, Bioplanet en Biofresh. Het vraagt niet veel tijd om de afzet via deze kanalen te organiseren, wat meer tijd creëert voor het effectief telen. Het transport wordt verzorgd door Biologistic die tevens afnemer is. Een klein deel van de productie vindt ook zijn weg via de korte keten. Tijdens de piekproductie van courgette en broccoli ontstaat er soms een overaanbod. Deze worden dan niet geoogst. Jean-Pierre en Marleen werken voltijds op het bedrijf, samen met een drietal voltijdse ardbeidsequivalenten aan seizoenarbeiders. Gedurende de arbeidspieken komen er nog een aantal seizoenarbeiders bij. 

  • Niet-kerende grondbewerking heeft een positief effect op het bodemleven. Dat bewijst deze spadesteek op een perceel klaver, die doorgezaaid werd in de gerst van het jaar voordien.

  • Jean-Pierre kiest ervoor om vooral met plantgoed te werken. Ook voor koolgewassen zoals broccoli.

  • De oogst van broccoli.

  • Gerst is de eerste teelt in de vierjarige rotatie. Ze wordt als GPS geoogst en verkocht als veevoeder

Meer boeren in de kijker

Twaalf jaar geleden vervingen de gebroeders Bels een groot deel van hun Jonagoldappels door Braeburn en de...
Voor de laatste aflevering van onze zomerreeks over de Eerste Wereldoorlog belandden we in Menen, net buiten de...
Louis Geerdens, uit het Limburgse Diepenbeek, zal die bewuste paasmaandag van 1998 niet gauw vergeten. Bij het...