Menu

Oranje PAS-brief doet landbouwers bang afwachten

Terug naar Boer in de kijker
Sector: 
Regio: 

Marlies en Jos Matthyssen

Kalmthout (Antwerpen)
Marlies en haar vader hebben melkvee en vleesvarkens. Enkele maanden geleden ontvingen ze van de Vlaamse overheid een oranje PAS-brief.

Het is niet makkelijk om in deze tijd land- of tuinbouwer te zijn. De voorbije maanden kwam er heel wat op hen af. Zo moeten landbouwers nog extra, vaak niet rendabele vergroeningsmaatregelen nemen naast de reeds bestaande randvoorwaarden in het kader van  het GLB en ook de wetgeving rond mest wordt weer strenger. De grootste ongerustheid is er rond de instandhoudingsdoelstellingen (IHD’s). Die IHD’s moeten de Europese natuur tegen 2050 in een goede staat van instandhouding brengen.

De Vlaamse overheid, die de Europese regels in eigen wetgeving omzet, stuurde enkele maanden geleden groene, oranje en rode PAS-brieven naar alle boeren. Die brieven moesten de landbouwers informeren over de grootteorde van hun impact, wat stikstof betreft, op de omliggende natuur. Wie een groene PAS-brief (minder dan 3% impact op de zogenaamde kritische depositiewaarde – dat is de maximale hoeveelheid stikstof die een habitat aan kan om tot een goede staat van instandhouding te komen) kreeg, kan zijn bedrijfsvoering voortzetten zoals hij nu bezig is. Anders ligt het bij de oranje en rode bedrijven. Hun impact op een in de buurt gelegen habitat is te groot.

Oranje PAS-brief

Jos Matthyssen en zijn dochter Marlies baten in Kalmthout, in de Antwerpse Kempen, een gemengd landbouwbedrijf uit met vleesvarkens en melkvee. Enkele maanden geleden werd het bedrijf geconfronteerd met een oranje PAS-brief waardoor de geplande uitbreiding op de helling komt te staan.

Van 1984 tot 2013 baatte vader Jos het bedrijf alleen uit. “Het was lang duidelijk dat geen van mijn beide dochters me zou opvolgen, maar heel onverwachts is mijn jongste dochter Marlies dan toch geïnteresseerd geraakt om mee in het bedrijf te stappen. Nu Marlies mee in het bedrijf wil stappen, is de veestapel eigenlijk te klein. We tellen nu een zeventigtal Holsteins en 800 vleesvarkens. Om twee inkomens te kunnen halen uit de melkveetak zouden we moeten uitbreiden naar 120 melkkoeien. Onze milieuvergunning is nog geldig tot in 2016. Die moet dus vernieuwd worden, maar er wordt vandaag een reductie van 30% van de ammoniakemissies verwacht, wat onhaalbaar is. Hierdoor kunnen wij niet verder met de uitbouw van ons bedrijf.”

Marlies, die halftijds voor agro|bedrijfshulp werkt, zou het bedrijf erg graag moderniseren want de accommodatie is al dertig jaar oud. “Aan het bedrijf zou ik met mijn vriend, die buitenshuis werkt, graag een huis bouwen, maar ook dat kan voorlopig niet doordat de oranje brief verdere ontwikkeling onmogelijk maakt.”

Het bedrijf van Jos en Marlies kreeg net als andere veehouderijen twee percentages die hun impact becijferden. Ten aanzien van bestaand habitat is er voor hun bedrijf geen probleem. Wel ten aanzien van een zoekzone. Zo draagt hun bedrijf voor 6,7% bij aan de kritische depositiewaarde. Dat is dus eerder beperkt, maar heeft toch grote gevolgen. “De stikstofuitstoot van ons bedrijf zou een impact hebben op de geplande natuur in het militair domein Klein Schietveld.” Het gaat om een zoekzone, een zone waar bepaalde natuur ontwikkeld zou kunnen worden.

Ondanks de oranje en rode brieven die de overheid verstuurde, is er op dit moment nog niets duidelijk. Boerenbond zet alles op alles om de toekomst van zo veel mogelijk landbouwbedrijven te vrijwaren. Dit kan onder meer door de zoekzones te herleiden tot meer realistische proporties. Uit een overleg met minister Schauvliege bleek dat de zoekzones nog voor de zomer verkleind zouden worden. Dat is belangrijk om bedrijven zoals dat van Jos en Marlies duidelijkheid te geven. Boerenbond vraagt de overheid een realistisch natuurbeleid te voeren met aandacht voor de economische realiteit van onze landbouwbedrijven.

Kempensysteem

Opvallend op het bedrijf van Jos en Marlies is het Kempensysteem. “De koeien krijgen brok en speciaal herkauwgras. Maïs telen we niet meer en wordt dus ook niet meer vervoederd aan de koeien. De eiwitten halen ze volledig uit de brok. Op dit moment zijn er een achttal bedrijven in Vlaanderen die volgens dit systeem werken.” Marlies maakte er enkele jaren geleden een eindwerk over en sindsdien passen was het met succes toe. Hierdoor wordt de tractor veel minder gebruikt. “Die draait nu nog 400 uren per jaar, terwijl dat vroeger makkelijk 1400 uren was. Op onze gronden staat nu nog enkel gras waarvan we drie snedes binnen halen. De koeien eten 15 tot 16 kg brok per dag en 6 tot 7 kg gras”, aldus Marlies.

Lees ook het artikel 'IHD/PAS voor dummies'.

Meer boeren in de kijker

De consument vertrouwd maken met de land- en tuinbouw doe je best al op een jonge leeftijd, want ‘Jong geleerd is...
“Een samenwerking moet een win-winsituatie zijn voor beide partijen”, aldus Raf Hulsbosch van ’t...
De familie Vangeloven baat in Bree het bedrijf Mevakip met 160.000 vleeskuikens uit, verspreid over vijf stallen. Begin...